InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Betere niertransplantatie door Nederlands onderzoek

Betere niertransplantatie door Nederlands onderzoek

Betere niertransplantatie door Nederlands onderzoek Niertransplantatie is veruit de beste behandeling voor nierfalen. Er zijn anno 2017 echter veel minder nieren voor transplantatie beschikbaar dan patiënten met nierfalen. Het is daarom van groot belang dat de beschikbare nieren optimaal ingezet worden. Nederlandse onderzoekers hebben nu een testmethode ontwikkeld om te voorspellen of een nier na transplantatie goed gaat functioneren. Met deze test kunnen donornieren en patiënten met nierfalen beter gematcht worden. Ook zouden nieren die voorheen voor transplantatie afgewezen zouden worden door de test toch verantwoord getransplanteerd kunnen worden.

Nierfalen

Nierfalen is een ernstige aandoening die ontstaat als de nieren niet meer in staat zijn om voldoende afvalstoffen uit het lichaam te filteren. Vaak moeten patienten met nierfalen dialyse ondergaan om de functie van de nieren te vervangen. Dialyse is echter erg belastend voor het lichaam, waardoor patienten veel klachten en een zeer slechte levensverwachting hebben. Ook is dialyse erg duur: omdat de behandeling meerdere keren per week gedaan moet worden zijn de kosten tientallen duizenden euro's per jaar per patiënt.

Niertransplantatie, waarbij een gezonde nier van een levende of overleden donor in de buik van nierpatiënt geplaatst wordt, is de beste behandeling voor nierfalen. Na het ontvangen van een donornier kunnen patiënten vaak jaren tot tientallen jaren een normaal leven leiden. Er is echter een chronisch tekort aan donornieren in Nederland. In Nederland staan er elk jaar ongeveer 500 patiënten op de wachtlijst voor een nier, maar worden er slechts ongeveer 250 nieren getransplanteerd. Het is dus erg belangrijk dat de beschikbare nieren optimaal benut worden.

Niertransplantatie

Onderzoekers uit het UMC Utrecht en het Erasmus MC onder leiding van Dr. Bas van Balkom hebben in 2017 een methode bedacht om het proces omtrent de transplantatie te verbeteren. De onderzoekers hebben zich gericht op nieren van overleden donoren, dit zijn mensen die in hun donorcodicil hun nier ter transplantatie aangeboden hebben en plots, bijvoorbeeld door een verkeersongeluk, zijn overleden. Transplantaties van levende donoren (vaak familieleden) gaan meestal goed, mede omdat het planbaar is, de donor goed onderzocht kan worden en de donor en ontvanger in het zelfde ziekenhuis zijn. Transplantaties van overleden donoren gaan echter vaker mis, waardoor hier meer winst te behalen is. In ongeveer 10-20% van de gevallen wordt de nier op het laatste moment afgekeurd omdat de chirurg het niet vertrouwt en ook na transplantatie is er een grotere kans dat de nier niet meteen werkt.

Verbetering door biomarkers

De Nederlandse onderzoekers hebben nu geprobeerd een objectieve test te ontwikkelen die voorspelt of de nier wel of niet zal werken. Hierbij hebben ze gekeken naar de bewaarvloeistof waarin de nier getransporteerd wordt, in de aanname dat deze iets zegt over de functie van de nier. De onderzoekers hebben vervolgens 158 verschillende eiwitten (eiwitten zijn de chemische bestanddelen waaruit organen gemaakt zijn) gemeten in transportvloeistoffen van alle nieren die in het UMC Utrecht en het Erasmus MC in de laatste twee jaar getransplanteerd zijn. Uiteindelijk bleken twee eiwitten sterk verschillend tussen nieren die 'aanslaan' en nieren die slechte of vertraagde functie laten zien. Deze eiwitten zijn dus zgn. biomarkers voor succesvolle transplantatie. Het onderzoek liet zien dat met behulp van de biomarkers bijna 90% van de uitkomsten van niertransplantaties correct voorspeld kunnen worden.

Toepassing

De onderzoekers stellen twee toepassingen van hun test voor. Ten eerste kan met de voorspelmethode het beloop van de patiënt beter gepland worden en kan er, indien er een groot risico voor slechte nierfunctie bestaat, extra intensieve therapie gestart worden. De tweede toepassing is om in de 10-20% van de nieren die wordt afgekeurd voor transplantatie te kijken of er niet toch nog 'bruikbare' nieren tussen zitten. Hiermee zou het donortekort een stukje teruggebracht kunnen worden.

Beperkingen en vervolgonderzoek

Het onderzoek heeft achteraf naar de uitkomsten van de niertransplantatie gekeken en dan gesimuleerd alsof de biomarker informatie bij transplantatie beschikbaar was. Dit is een goede methode voor nieuw onderzoek, maar de test moet nog 'in de praktijk' gevalideerd worden. Ook is de methode van orgaantransport inmiddels veranderd: de organen worden nu vaak met een pomp doorspoeld in plaats van in transportvloeistof bewaard. Er moet nog onderzocht worden of de test hierbij op dezelfde manier werkt.
© 2017 Drhg, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Operatie Live, niertransplantatieOperatie Live, niertransplantatieOp 31 oktober 2012 heeft omroep MAX voor de derde keer op rij een operatie live op televisie uitgezonden. In het program…
Schrompelnier: symptomen en oorzaakSchrompelnier: symptomen en oorzaakNieren hebben een belangrijke functie: ze filteren het bloed van afvalstoffen en produceren hormonen. Daarnaast regulere…
Nierdialyse: hemodialyse en peritoniale dialyseNierdialyse is een behandeling die de werking van de nieren overneemt. Er bestaan twee soorten: hemodialyse en peritonia…
Een nier van een levende donor - NiertransplantatieEen nier van een levende donor is eigenlijk veel beter dan een nier van een overleden donor. Een direct familielid kan z…
Soorten orgaan- en weefseldonatieSoorten orgaan- en weefseldonatieOrgaan transplantatie is vaak de laatste kans om orgaanfalen nog te behandelen. De mensen die een orgaan nodig hebben zi…
Bronnen en referenties
  • https://www.transplantatiestichting.nl
  • www.umcutrecht.nl
  • Bas W.M. van Balkom, Hendrik Gremmels, Liselotte S.S. Ooms, Raechel J. Toorop, Frank J.M.F. Dor, Olivier G. de Jong, Laura A. Michielsen, Gert J. de Borst, Wilco de Jager, Alferso C. Abrahams, Arjan D. van Zuilen, and Marianne C. Verhaar: Proteins in Preservation Fluid as Predictors of Delayed Graft Function in Kidneys from Donors after Circulatory Death; CJASN May 08, 2017: (5) 817-824; doi:10.2215/CJN.10701016

Reageer op het artikel "Betere niertransplantatie door Nederlands onderzoek"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Drhg
Gepubliceerd: 08-05-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!