Gezondheid, ziekte en dood
Tegenover gezondheid staat ziekte; de wetenschap die zich bezighoudt met ziekte is de pathologie. De pathologie is te verdelen in twee onderdelen: A) De Pathologische anatomie en B) De Pathologische fysiologie.
Wat is Pathologische Anatomie?
Pathologische anatomie is ziektekundige ontleedkunde, de wetenschap betreffende de vormveranderingen van het zieke organisme; de patholoog kan onderzoek verrichten (obductie) aan lichamen (kadavers), aan operatiepreparaten en aan cellen verkregen door middel van biopten etc.
Wat is Pathologische Fysiologie?
Pathologische fysiologie is de wetenschap betreffende de functiestoornissen van het zieke organisme.
Andere begrippen uit de pathologie:
Twee andere begrippen uit de pathologie zijn:
- Pathogeen: ziekmakend; ziekteverwekkend
- Pathogenese: de wijze waarop een ziekte ontstaat (genesis = ontstaan)
Definities van gezondheid en ziekte
| Gezondheid | Een toestand van subjectief welbevinden op geestelijk, lichamelijk en maatschappelijk gebied (WHO) |
| Ziekte | Verstoring van de gezondheid |
Gezondheid is dus een evenwichtstoestand tussen krachten die dit evenwicht verstoren en krachten die dit evenwicht handhaven.
Het begrip Homoiostasis
De neiging van het organisme tot handhaving van de normale inwendige toestand noemt men homoiostasis (homoio = gelijksoortig; stasis = toestand).Voorbeelden van zulke mechanismen zijn:
- Het evenwicht in de water/zouthuishouding
- Het hormonale evenwicht
- Het stollingsmechanisme
- Regeling van lichaamstemperatuur, bloeddruk en polsfrequentie
Een verstoring in de homoiostasis leidt tot ziekteverschijnselen en eventueel tot de dood. De ernst van deze verschijnselen en de eventuele gevolgen zijn afhankelijk van vele factoren. Bij heeel jonge en heel oude mensen is de invloed van iedere verstoring groter.
Ook het gelijktijdig optreden van meer dan één stoornis zal de toestand nadelig beïnvloeden. Het geslacht speelt eveneens een rol: vrouwen hebben in het algemeen een grotere weerstand dan mannen.
Endogene en exogene factoren
Endogene (van binnen uit) en exogene (van buiten af) factoren kunnen de weerstand doen verminderen.
Stromingen binnen de geneeskunde.
De hedendaagse geneeskunde kent meerdere stromingen:| Curatieve geneeskunde | Gericht op herstel van een reeds verstoord evenwicht |
| Preventieve geneeskunde | Gericht op het voorkómen van een verstoring van het evenwicht; wil men preventief kunnen werken, dan moet de oorzaak van de stoornis (ziekte) bekend zijn. |
| Palliatieve geneeskunde | Wanneer herstel niet meer mogelijk is, kan de geneeskunde alleen nog maar proberen het lijden te verlichten. |
De begrippen symptoom en syndroom
Verstoring van het normale evenwicht veroorzaakt een ziekteverschijnsel, een symptoom; een verstoring van de temperatuur veroorzaakt bijvoorbeeld verhoging of koorts.Een combinatie van een aantal symptomen noemt men een syndroom; het woord syndroom wordt vaak gebruikt in de zin van ziekte; de syndromen zijn genoemd naar degene die ze het eerst beschreven heeft, bijvoorbeeld nefrotisch syndroom (aandoening met eiwitverlies in de urine). Ook kan hier gewezen worden naar het Syndroom van Down. Deze mensen zijn beter bekend als "mongolen". Deze benaming mag niet meer voor dit syndroom gebruikt worden.
Het ziekteverloop
Het verloop van een ziekte kan sterk wisselen.Acuut. Het begin is plotseling, het verloop is heftig tot zeer heftig (foudroyant), de ziekte duurt meestal kort; bijvoorbeeld een infectieziekte bij kinderen.
Chronisch. Het begin is sluipend met allerlei vage klachten, het verloop is slepend, de ziekte duurt lang tot zeer lang (levenslang); bijvoorbeeld chronische gewrichtsreuma of AIDS.
Remissies en exacerbaties. De ziekte heeft een golvend verloop: rustige periodes (remissies) worden onderbroken door acuut optredende verergeringen (exacerbaties of rechutes); Dit ziekteverloop komt bijvoorbeeld ook voor bij MS (multipele sclerose).
Recidief. Plotselinge herhaling van een ziekte die al genezen leek (bijvoorbeeld opnieuw een galsteenaanval).
Prodromen. Letterlijk: voorboden van ziekte; verschijnselen die wel in een bepaalde richting wijzen, maar waarop nog geen diagnose kan worden vastgesteld.
Complicaties Meestal verloopt een ziekte volgens min of meer een vast patroon; soms kunnen zich geheel onvoorziene gebeurtenissen voordoen: we spreken dan van complicaties: een zich bij een bestaande ziekte voegende nieuwe ziekte (bijvoorbeeld de bof met als complicatie meningitis).
Reconvalescentie. Wanneer alle perikelen van een ziekte overwonnen zijn, treedt het stadium van herstel in: de reconvalescentie. Wanneer de patiënt zelf geen klachten meer heeft is hij subjectief beter, wanneer er ook objectief geen afwijkingen meer zijn (bijvoorbeeld vastgesteld door een bloedonderzoek) is de patiënt volledig genezen.
Nog enkele begrippen:
| Simuleren | Het bewust nabootsen van een ziekte |
| Aggraveren | Het erger laten lijken van een werkelijk aanwezige kwaal, overdrijven. |
| Dissimuleren | Het verzwijgen van aanwezige ziekteverschijnselen, bagatelliseren |
Indeling van ziekten naar oorzaak
| Somatisch | Lichamelijke ziekte (soma = lichaam) |
| Psychisch | Door de psyche (geest) veroorzaakte ziekte |
| Psychosomatisch | Psychische factoren die een lichamelijke toestand beïnvloeden (bijvoorbeeld astma, eczeem) |
| Somatopsychisch | Geestesziekte mede veroorzaakt door lichamelijke factoren (bijv. depressie) |
Dood en schijndood
Soms eindigt een ziekte met de dood.Het intreden van de dood is niet altijd even gemakkelijk vast te stellen; soms is er sprake van schijndoo: de patiënt schijnt gedurende vele minuten niet te ademen en de pols is niet voelbaar; na enige tijd blijkt het leven echter weer terug te keren.
Kenmerken van de dood
Om met zekerheid de dood te kunnen vaststellen onderscheidt men:| Absolute kenmerken | Relatieve kenmerken |
|---|---|
| spierstijfheid (rigor mortis) | afwezigheid van pols en ademhaling |
| lijkvlekken (liviros mortis) | lage lichaamstemperatuur |
| ontbinding door bacteriën, de lijklucht | afwezigheid van pupilreflexen |
Etiologie
Onder etiologie verstaat men de leer der ziekte-oorzaken.Op grond van de ziekte-oorzaken kan men de ziekten indelen in:
- Ziekten door exogene (uitwendige) factoren
- Ziekten door endogene (inwendige) factoren
- Ziekten door exogene en endogene factoren.
Verwante artikelen
- Helderruikendheid: Wat is Helderruikenheid. Andere namen hiervoor zijn: paranormaal ruiken en helder ruiken.Wat zijn de mogelijkheden van het paranormaal ruiken?
- Gezond lichaam en ziel. Een Joodse visie: Het lichaam is een verfijnd instrument dat als voertuig dient van de ziel. Als het lichaam niet goed functioneert dan kan het niet zijn doel naleven. Vandaar dat een…
- Kinderen en ziekte: Ieder kind wordt wel eens ziek. Wat moet je doen als je kind ziek is, of word. Zijn er ook manieren om te voorkomen dat je kind ziek wordt? Dit artikelen gaat over ziekte en gezondheid va…
- Een 'Gezonde Geest' in een 'Gezond Lichaam'!: Zo Gezond als een vis! Zo Vrij als een vogel! Zo Gelukkig als een kind! Deze spreekwoorden worden steeds door velen onder ons gewaardeerd, en zijn nog altijd voo…
- Medisch Model, een nummer in plaats van een persoon: Rond de zeventiende eeuw ontstond er in de geneeskunst een nieuwe benadering van de mens en zijn ziekte. Men noemde dit het medisch model. Het medisch mod…
Reageer op het artikel "Gezondheid, ziekte en dood"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
