Leven met schizofrenie is zorgen in evenwicht te blijven

Van de psychiater -of misschien een andere hulpverlener- heb je gehoord dat je schizofrenie hebt. Je hebt waarschijnlijk een psychose achter de rug, bent daarna onderzocht en uit dat onderzoek is gebleken dat je schizofrenie hebt. Dat is geen goed nieuws. Schizofrenie is een ernstige aandoening die je leven behoorlijk kan verzieken. Aan de andere kant: je kunt er wel iets tegen doen en met wat geluk blijf je min of meer in evenwicht.

Schizofrenie is een evenwichtskunst

"Leven met schizofrenie dat is een evenwichtskunst. Het is leven op een dunne draad, hoog boven in de circustent...Het heeft voordelen, die hoogte: je ziet meer dan anderen...Maar het is er ook gevaarlijker: als je je evenwicht verliest, val je hard..."

Schizofrenie is een psychische aandoening

Schizofrenie is een psychische aandoening. Je ervaart dingen die de meeste andere mensen niet ervaren, zoals een psychose. Het kost je daardoor meer moeite dan anderen om jezelf staande te houden. Soms lukt dat niet en krijg je een psychose.

Tijdens een psychose leef je misschien in een vreemde, onbegrijpelijke wereld. Jij ziet en hoort dingen die anderen niet zien en horen. Er is van alles gaande en jij bent de enige die het zo ervaart. Na een psychose kun je je leeg en lusteloos voelen. Misschien kun je niet veel meer dan zitten en voor je uit staren.

positieve symptomen
Verschijnselen van een psychose worden door hulpverleners positieve symptomen genoemd. Met positief wordt bedoeld dat de verschijnselen heel erg duidelijk aanwezig zijn.

negatieve symptomen
Na een psychose kunnen andere verschijnselen optreden. Misschien kun je mensen bijna niet verdragen. Je bent erg leeg, vlak, en komt tot niets. Deze verschijnselen worden door hulpverleners negatieve symptomen genoemd. Met negatief wordt bedoeld dat er iets aan het gedrag ontbreekt, er mist iets, er iets verloren gegaan.

Ook voor je familie betekent schizofrenie nogal wat. Ze hebben verdriet over wat er met je gebeurt. Ook moeten ze leren hoe ze je het beste kunnen helpen. Dat is niet zo makkelijk. Ze kunnen daarom steun krijgen van de hulpverleners.

Stress maakt je kwetsbaar

Je bent door schizofrenie kwetsbaarder dan andere mensen. Stress brengt je sneller dan anderen uit evenwicht. Je moet je meer dan anderen inspannen om je evenwicht te bewaren.

Je kwetsbaarheid heeft te maken met de manier waarop je hersenen indrukken verwerken. Wat je bijvoorbeeld met je ogen en oren ziet en hoort moet in je hersenen tot een begrijpelijk geheel worden samengevoegd, ongeveer zoals de stukjes van een puzzel. Door je schizofrenie lukt dat niet goed. Het gevolg is dat je de wereld om je heen vaak verwarrend vindt. In het ergste geval ontwikkel je een psychose.

Het is niet duidelijk waarom je hersenen moeite hebben met het verwerken van indrukken. Waarschijnlijk ontwikkelen bepaalde verbindingen in je hersenen zich niet goed door een erfelijke aanleg.

Je kunt minder dan vroeger

Door je schizofrenie kun je minder aan dan vroeger. Daardoor komt je toekomst er anders uit te zien. Dat geldt voor je opleiding en je werk, voor de manier waarop je woont, voor je relaties en de manier waarop je je dagen vult.

Als tot je doordringt wat schizofrenie betekent, maak je waarschijnlijk een periode van 'rouw' mee. Je bent verdrietig en misschien boos omdat je afscheid moet nemen van je 'oude ik'. Tegelijk kun je tegen de toekomst opzien, omdat je verder moet met je 'nieuwe ik'. Veel mensen met schizofrenie zijn bij vlagen erg somber, som zo somber dat ze wel eens aan zelfdoding denken.

Hulp bij schizofrenie

Met wat hulp kun je wel wat met je schizofrenie doen. Met je hulpverleners -en misschien je familie- maak je afspraken over de hulp die jij nodig hebt.

De beste manier om een psychose te onderdrukken of te voorkomen is om medicijnen te gebruiken, de antipsychotica. Naast de goede werking zijn er onbedoelde bijwerkingen, die erg hinderlijk kunnen zijn. Het is vaak een puzzel om de goede medicijnen te vinden. Samen met de psychiater probeer je die puzzel op te lossen.

Na een psychose moet je je leven weer zo goed mogelijk zien op te bouwen. In bepaalde opzichten ben je daarin beperkter dan voor je psychose. Tegelijk is er nog veel dat wél kan, zeker als je wat hulp krijgt. Samen met je hulpverleners en je familie ga je na wat je nog graag wilt en kunt en welke hulp je hierbij nodig hebt.

Hopelijk lukt het om een nieuw evenwicht te vinden tussen wat je wilt en kunt (met wat hulp). Waarschijnlijk voel je je het beste in een rustige, veilige omgeving en heb je graag een overzichtelijke dagindeling. Belangrijk is ook dat je op het juiste moment de juiste hulp kunt krijgen.

Het lukt waarschijnlijk niet altijd om in evenwicht te blijven. Misschien maak je slechte perioden mee en word je weer psychotisch. Misschien gebruik je veel drank en drugs. In dit soort situaties heb je snel hulp nodig. Het is handig om hierover tevoren afspraken te maken met je hulpverlener en je familie.

Meer over schizofrenie is te lezen in mijn special Een leven met schizofrenie dat de moeite waard is. © 2008 - 2010 Etsel, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 19-07-2008, laatst gewijzigd op 28-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Etsel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Aandoeningen: behandeling van schizofrenie: Schizofrenie is een psychiatrische ziekte van ernstige aard. Het manifesteerd zich meestal tussen het 15de en 30ste levensjaar voor het eerst. Het is een aandoenin…
• Aandoeningen: schizofrenie: Schizofrenie is een psychiatrische ziekte van ernstige aard. Het manifesteert zich meestal tussen het 15de en 30ste levensjaar voor het eerst. Het is een aandoening die vooral jon…
• Schizofrenie, een psychische aandoening: Schizofrenie Een psychische aandoening die behoorlijk ernstig is. Mensen horen stemmen, zien andere dingen dan de werkelijkheid. 160.000 mensen in Nederland hebben Sc…
• Aandoeningen: oorzaken verwardheid: Wanneer iemand verward is,is zijn psychisch functioneren verstoord. In het gedrag van de patiënt staat ongeordendheid centraal. Hij heeft moeite om zijn aandacht bij een g…
• Schizofrenie? wat is dat nou eigenlijk: Schizofrenie is een term waarvan iedereen wel eens heeft gehoord. Dit wellicht omdat het een van de meest controversiële psychische aandoeningen is. Over het ontstaan…