InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Schizofrenie: informatie familie van schizofreniepatiënten

Schizofrenie: informatie familie van schizofreniepatiënten

Hoe moet je als familie omgaan met iemand die schizofreen is. Dit is lastig omdat het gedrag van een schizofreen nogal onvoorspelbaar is. Bovendien komt het geregeld voor dat een schizofreen aan zelfdoding denkt. Hoe moet je hiermee omgaan? Ook is de opname van schizofreniepatiënten voor de familie een grote schok. Hoe verwerk je dat? Tot slot is van belang dat de familie goed samenwerkt met de hulpverlening.

Iemand in de familie met schizofrenie

Schizofrenie betekent voor de familie en andere naasten vaak een grote belasting. Het is niet eenvoudig mensen met schizofrenie te helpen. Ondanks alle hulp gaat het geregeld mis, vaak met als gevolg dat de familie onder grote druk komt te staan. Gelukkig zijn er ook een paar lichtpuntjes. Het contact wordt na verloop van jaren vaak beter. Veel familieleden leren hoe ze een eigen leven kunnen leiden. En: de laatste jaren krijgt de hulpverlening meer oog voor de hulp die de familie nodig heeft om goed met hun naaste om te kunnen gaan.

Familieleden van mensen met schizofrenie komen vaak onder druk te staan. Of ze zich nou zorgen maken over drugsgebruik van hun naaste, zich ergeren aan de achterdocht, moe worden van het idee altijd maar op eieren te moeten lopen: er zijn allerlei zaken die de spanning doen oplopen. Maar al te vaak leidt dat ook tot spanningen tussen de andere gezinsleden. Lastig is dat hun eigen leven in het gedrang komt. De meeste mensen hebben bijvoorbeeld weinig aandacht voor hun eigen verdriet, boosheid, somberheid die ze doormaken door de schizofrenie van een kind of broer of zus. Het eigen leven komt ook nog op een andere manier in het gedrang: de eigen dingen komen nogal eens op het tweede plan te staan.

Omgaan met iemand die schizofrenie heeft

Omgaan met iemand die schizofrenie heeft vraagt veel energie. Het gedrag is 'anders', soms bizar en altijd onvoorspelbaar. Voor familieleden is er echter geen keuze: ze moeten een manier vinden om met hun naaste om te kunnen blijven gaan. Vaak lukt dat, al is het meestal een kwestie van vallen en opstaan.

Een belangrijk advies is om te voorkomen dat je zelf overbelast raakt. Dat lukt het beste door de zorg te delen met anderen en grenzen te stellen aan de hulp die je zelf biedt. Houd in de gaten dat ook anderen in het gezin aandacht nodig hebben: niet alles kan om de schizofreniepatiënt draaien. Houd ook in de gaten dat je je eigen leven blijft leiden. Doe in elk geval geregeld dingen waarvan je geniet: geregeld ontspannen is de beste manier om te herstellen van de stress die de omgang met je zieke familielid oproept. Nog een belangrijk advies: doe een cursus bij de Stichting Interactie. Daar leer je hoe je in bepaalde situaties het beste met je naaste kunt omgaan. De cursus heeft al veel mensen geholpen.

Omgaan met het risico van zelfdoding bij schizofreniepatiënten

De kans is groot dat je familielid weleens aan zelfdoding denkt. Misschien gaat het verder dan dat: zelfdoding komt geregeld voor bij schizofrenie. Als je signalen krijgt dat je naaste aan zelfdoding denkt, kun je helpen: praten, hulp bieden en professionele hulp inschakelen.

De eerste stap is om signalen te herkennen en te reageren. Veel mensen hebben daar moeite mee. Zelfdoding is een beladen onderwerp en heel wat mensen gaan het daarom uit de weg, bijvoorbeeld door niet te reageren op signalen. Toch is reageren altijd verstandig: het maakt de weg vrij om hulp te bieden.

Signalen zijn heel verschillend. Let op een depressieve stemming, zoals soberheid, uitingen van wanhoop en machteloosheid en plotselinge, negatieve veranderingen in het gedrag. Soms doen mensen een pogingen tot zelfdoding als ze zich wat beter voelen, bijvoorbeeld door medicijnen: ze hebben dan net de daadkracht die nodig is. Let ook op afscheidsgedrag en risicovolle sitiuaties, zoals ontslag na een opname.

Als je signalen krijgt dat je naaste aan zelfdoding denkt, probeer er dan over te praten. Bied hulp: vraag wat je kunt doen. Schakel ook de professionele hulpverlening in, want je kunt het niet in je eentje af. Vraag zelf hulp als je familielid vastbesloten is te sterven.

Omgaan met verslaving bij schizofreniepatiënten

Veel mensen met schizofrenie gebruiken drank en drugs. Geregeld ontstaat een verslaving. Voor de families is dat een grote belasting. Dat komt onder meer omdat de hulp voor mensen met een dubbel probleem niet goed georganiseerd is. Gelukkig is dit de laatste jaren wel een het verbeteren.

Het is onmogelijk voor de familie om een verslaafd familielid met schizofrenie goed te helpen. Hoe moeizaam ook, je zult moeten proberen om de hulpverlening in te schakelen. Belangrijker misschien: bescherm je zelf tegen het verslaafdengedrag. Stel duidelijke grenzen. In extreme gevallen is een gedwongen opname de beste oplossing, al heeft deze nadelen. Als je familielid in aanraking komt met politie en justitie, probeer dan de betrokken mensen te informeren over de schizofrenie.

Omgaan met een opname bij schizofreniepatiënten

De meeste mensen met schizofrenie maken één of meerdere keren in hun leven een opname in een psychiatrisch ziekenhuis mee. Vaak betekent een opname het einde van een moeilijke periode, die ook van de familie veel heeft gevraagd. Hoe verdrietig een opname ook is, het is vaak ook het begin van een herstel.

Misschien wil je familielid geen contact met jou: door de psychose, uit schaamte of om andere redenen. Vraag het behandelteam in dat geval om je in elk geval op de hoogte te houden. Vaak kan de familie wel een bijdrage leveren aan de zorg en behandeling. Dat lukt des te beter als er een goede samenwerking met het behandelteam bestaat. Volg als je de kans krijg een cursus psycho-educatie. Bereid het ontslag goed voor, zodat duidelijk is hoe het thuis verder zal gaan, zowel voor je als je familielid. Tijdens een opname hebben de eventuele kinderen van je familielid extra aandacht nodig: zij hebben veel vragen. Voor hen is er speciale hulp.

Samenwerking met de hulpverlening bij schizofrenie

Jij en je gezin kunnen niet volledig zelf voor je naaste zorgen: daarvoor is schizofrenie te ingrijpend. Zonder professionele hulp gaat het niet. Hoewel de hulpverlening niet altijd goed is geregeld, kunnen hulpverleners veel voor je doen. Dat lukt het beste als je goed met ze samenwerkt.

Een aantal praktische tips helpt je hierbij:
  • Zorg voor een goed administratie, zodat je steeds een overzicht hebt.
  • Noteer de namen en telefoonnummers van de hulpverleners.
  • Houd eventueel een medisch dossier bij.
  • Zorg dat je goed op de hoogte bent, niet alleen van wat schizofrenie is, maar ook van de hulpverlening en alle regels en rechten.
  • Vraag informatie aan mensen in dezelfde situatie: vaak hebben zij veel praktische tips.
  • Maak vooraf afspraken over noodsituaties.

Lees verder

© 2008 - 2014 Etsel, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schizofrenie: crisissituatie bij schizofrenie en psychoseSchizofrenie is ongeneeslijk en dus blijft er een kans dat het weer verkeerd gaat. Nogal wat mensen krijgen opnieuw last…
Schizofrenie: hulpverleningsorganisaties bij schizofrenieNaast de professionele hulpverlening zijn er nog andere organisaties waar je veel aan kunt hebben. Ze gaan vaak uit van…
Schizofrenie: rechten en regels voor schizofreniepatiëntenAls schizofreniepatiënt heb je zowel rechten als plichten. Het recht bestaat bijvoorbeeld uit goede informatie; de plich…
Schizofrenie: rehabilitatie na een psychoseNa je psychose probeer je de draad weer op te pakken. Samen met je psychiater en eventueel je familie maak je een plan v…
Gespleten persoonlijkheidGespleten persoonlijkheidVan schizofrenie wordt vaak onterecht gezegd dat het gaat om mensen met een gespleten persoonlijkheid. Alsof ze 2 person…

Reageer op het artikel "Schizofrenie: informatie familie van schizofreniepatiënten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Schizofrenie
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!