Tumoren van de hersenen

Bij hersentumoren gaat de indeling in goed- en kwaadaardig eigenlijk geheel niet op. De tumoren kunnen histologisch wel goedaardig zijn, maar deze gedragen zich altijd kwaadaardig doordat de hersenen slechts een (zeer) geringe uitwijkmogelijkheid bezitten. Lees in dit artikel meer over de tumoren van de hersenen...

Een goedaardige tumor kan, zoals bij de inleiding al reeds beschreven, dus levensbedreigend zijn door het wegdrukken van hersenweefsel. Aan de andere kant blijken de kwaadaardige hersentumoren zelfden of nooit te metastaseren (dat deze uitzaaiïngen veroorzaken).

Wel worden in de hersenen metastasen gevonden van tumoren elders in het lichaam. Dit zijn de secundaire hersentumoren. Primaire hersentumoren kunnen uitgaan van het hersenweefsel zelf, de hersenvliezen, bloedvaten, herzenzenuwen, de hypofyse, het schedelbot of van embryonale structuren.

De tumoren uitgaand van het hersenweefsel (gliomen en de hersenvliezen (meningeomen) en de metastasen worden in dit artikel (kort) besproken.

Symptomen

De verschijnselen van hersentumoren ontstaan doordat het ruimte-innemend proces hersenweefsel verplaatst. Hierdoor wordt de liquorruimte aan de basis van de schedel dichtgedrukt. Dit leidt tot verhoging van de druk in de schedel, hetgeen aanleiding geeft tot het syndroom van de intracraniale drukverhoging. Hierto heboren hoofdpijn, braken, bewustzijnsveranderingen, psychische veranderingen en uitval van hersenzenuwen. Druk op het ademhalings- en bloeddrukregulatiecentrum kan leiden tot aanvalsgewijze stoornissen in de ademhaling en de bloeddruk. Bij druk op het bewustzijnscentrum zijn bewustzijnsstoornissen mogelijk. Inklemming van de kleine hersenen in het achterhoofdsgat leidt tot prikkeling van de hersenvliezen met nek- en schouderpijn en een dwangstand van het hoofd naar achteren.

Naast deze symptomen die behoren bij het syndroom van de intracraniale drukverhoging kunnen, afhankelijk van de lokalisatie van de tumor, specifieke symptomen voorkoemn zoals halfzijdige verlammingen, spraakstoornissen en epileptische aanvallen.

Behandeling

De twee belangrijskte vormen van behandeling bij hersentumoren zijn de chirurgische behandeling en de bestralingstherapie.
Chemotherapeutische behandeling van hersentumoren heeft vrijwel geen effect.

Chirurgische behandeling
Gliomen zijn zelden totaal te verwijderen vanwege hun infiltratieve groei. Palliatief kan een deel van de tumor verwijderd worden (interne decompressie) en/of wordt een deel van het schedeldak verwijderd (externe decompressie). Dit wordt alleen gedaan bij dreigende blindheid of ernstige hoofdpijn.

Meningeomen en metastasten zijn veelal goed operatief te verwijderen. Het probleem dat meestal optreedt, is dat ze al groot zijn wanneer de diagnose wordt gesteld. Soms zijn ze ook vergroeid met de omgeving waardoor radicale verwijdering niet altijd mogelijk is en de kans op recidieven aanwezig blijft.

Röntgenbestraling
De drie vormen van hersentumoren die zometeen besproken worden, zijn niet stralingsgevoelig en dus heeft bestraling van deze tumoren geen zin.
Bij andere hersentumoren kan bestraling wel zinvol zijn. Een algemeen probleem bij bestraling van de hersenen is dat de dosering niet te hoog mag worden om beschadiging van het hersenweefsel, met alle gevolgen van dien, te voorkomen.

Gliomen

Gliomen groeien over het algemeen snel en infiltratief. Soms treedt cystenvorming op of een bloeding of necrotisering in de tumor. Hierdoor kunnen de verschijnselen plotseling in ernst toenemen. De meest voorkomende vorm van gliomen is door de infiltratieve groei niet of nauwelijks te genezen. De gemiddelde ziekteduur is dan ook slechts drie tot vijf jaar.

Meningeomen

Deze tumoren ontstaan uit cellen van het spinnenwebvlies. Ze groeien zeer langzaam en geven niet altijd symptomen. Histologisch gezien zijn ze goedaardig en in principe goed te verwijderen omdat ze buiten op de hersenen zitten. Doordat ze zeer vaatrijk zijn, kunnen problemen optreden tijdens de operatie (bloeding, ischemie van het aangrenzende hersenweefsel). Zelfs na een schijnbaar radicale operatie kan een recidief ontstaan, hetgeen langdurige controle van de patiénten noodzakelijk maakt.

Metastasen

Hersenmetastasen zijn voor de helft afkomstig van het bronchuscarcinoom. Doorgaan zijn ze scherp afgegrensd van het omliggende hersenweefsel (daardoor soms operabel) en worden vaak omgeven door oedeem. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 01-03-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Aard van de tumor: Bij tumoren valt er een verschil te maken tussen goedaardige tumoren en kwaadaardige tumoren. Goedaardige tumoren zijn in principe niet levensbedreigend, kwaadaardige tumoren daarentegen l…
• Goedaardige tumoren; kanker: Zoals U misschien al zult weten, is kanker onder te verdelen in goedaardig en slechtaardige kanker. In dit artikel zal het uitsluitend gaan over goedaardige tumoren, ofwel goedaa…
• Tumoren, oftewel kanker: Tegenwoordig hoor je veel om je heen over mensen die kanker hebben (gehad). Het woord ‘kanker’ heeft dezelfde werking als het woord ‘pest’ vroeger had. Het wordt geassocieerd met de…
• Tumoren van de nieren: Goedaardige tumoren van de nieren zijn vrij zeldzaam, kwaadaardige tumoren komen vaker voor. De twee bekendste zijn de Wilms-tumor ofwle het nefroblastoom en de Grawitz-tumor, ofwel he…
• Kwaadaardige tumoren (kanker): Kwaadaardige tumoren. Ook wel maligne tumoren genoemd. Kwaadaardige tumoren is een zeer breed onderwerp, waardoor het moeilijk is om in één artikel te plaatsen. Daarom heb ik b…