InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > De Blaas Katheter en Urine

De Blaas Katheter en Urine

Een katheter is een soepele, holle slang waardoor urine uit de blaas kan aflopen. De katheter wordt vaak na operaties aangebracht. De katheter blijft vastzitten in de blaas door een klein ballonnetje dat wordt opgeblazen binnenin de blaas.

Blaaskatheter

Een mens kan zo'n 2 liter urine per dag produceren. 's Nachts is dit minder dan overdag. Dit heeft twee redenen. 1 's nachts schakelt het lichaam over op een ander soort zenuw stelsel, 2 we drinken minder. Er wordt voor een blaaskatheter gekozen in gevallen dat mensen klachten ondervinden met plassen, niet mogen plassen, na een beschadiging van de urinewegen, of een operatie. Een andere optie kan het aanbrengen van een urinestoma zijn.

Klachten die er toe kunnen leiden dat er gebruik gemaakt wordt van een Katheter zijn:

Strangurie
Hierbij is er sprake van hevige pijn bij het plassen, vooral in de abdomen. Het plassen kan een branderig gevoel geven en als tijdelijke oplossing kan er dan voor worden gekozen een katheter aan te brengen.

Nycturie
Betekend letterlijk "nachtplassen". Het komt voort uit het niet onder controle hebben van de blaas als gevolg van zwangerschap, hartfalen of prostaatkanker. Bij het verschijnsel moeten mensen 's nachts opstaan op te plassen, omdat ze dan de controle over de bekkenbodemspier en de sluitspier rondom de blaas verliezen. Een oplossing kan, afhankelijk van de ernst van het geval een katheter zijn. Dit is echter niet vaak het geval.

Soorten Katheters

Een katheter is een soepele, holle slang waardoor urine uit de blaas kan aflopen. De katheter blijft vastzitten in de blaas door een klein ballonnetje dat wordt opgeblazen binnenin de blaas. Via de katheter kan de urine aflopen uit de blaas.

Er zijn twee mogelijkheden voor het opvangen van de urine:
  • 1. De urine kan continu in een been- of bedzak aflopen (de katheter staat dan ”open”).
  • 2. De katheter kan echter ook “afgestopt” worden. Dan blijft de urine in de blaas totdat u aandrang krijgt en u doet het stopje eraf zodat de link weg kan lopen. De katheter moet minimaal om de drie uur open worden gezet.

De katheter kan op twee manieren in de blaas worden geplaatst:
Supra- pubische katheter
[
Deze supra- pubische katheter, kortweg spc genoemd, wordt door een arts in de onderbuik geprikt, rechtstreeks in de blaas, net boven het schaambeen. Meestal is het een tijdelijke oplossing.

Trans-uretrale katheter
De trans-uretrale katheter, kortweg tuc, wordt ingebracht door een arts of verpleegkundige. De katheter gaat door de plasbuis, ook wel uretra genoemd, naar de blaas.

Verwijderen of niet?

De blaaskatheter is een belangrijke risicofactor voor urineweginfecties. In 80% van de urineweginfecties bij in een ziekenhuis opgenomen patiënten is er een verband met een blaaskatheter, bij 5 tot 10% is er een andere ingreep in het urogenitale gebied. Het risico op een infectie is 5% per katheterdag bij het gebruik van een gesloten drainagesysteem. Dus als de katheter maar lang genoeg in situ is, krijgen uiteindelijk alle patiënten een
bacteriurie.

Spoelen van de blaas met een desinfectans heeft geen zin want het voorkomt niet het onstaan van bacteriurie en sympomatische infecties. Intermitterend spoelen met desinfecterende vloeistoffen beperkt niet het aantal urineweginfecties, maar selecteert wel resistente bacteriën. Bij kortdurende intermitterende katheterisatie kan met spoelen van de blaas met povidonjodium wel de kans op bacteriurie worden verminderd. Evenzo kan gedurende enige dagen spoelen met chloorhexidine 1:1000 na een prostatectomie het aantal urineweginfecties beperken. Vaak zal de eventueel aanwezige bacteriurie spontaan verdwijnen na het verwijderen van de katheter. Verwijderen van de katheter is niet noodzakelijk als er genoeg voorzorgmaatregelen worden getroffen. Deze voorzorgsmaatregelen worden vooral getroffen bij mensen die een langdurige blaaskatheter hebben. De voorzorgsmaatregelen betreft vooral de verzorging en reiniging van de katheter.

‘Gewassen plas’

Urine uitstrijkjes worden vooral gedaan met ‘gewassen plas’.

Dit houdt het volgende in:
‘Laat een beetje urine in het toilet lopen en dan een beetje in een steriel maatbekertje, bij voorkeur met een schenktuit. Doe de rest in het toilet en giet de opgevangen urine in het potje met schroefdeksel. Dit heet een ‘gewassen plas’. Als bovenstaande in een ziekenhuis gebeurt, zal urine direct microscopisch worden onderzocht; thuis moet u het potje in de koelkast bewaren tot u het voor onderzoek wegbrengt’.

U bent patient

Goede voorlichting is altijd een must. Zorg er daarom altijd voor dat u goede voorlichting krijgt van uw arts. Het gebruik van een katheter kan leiden tot urineweg infecties. Wanneer u een infectie vermoed dient u contact op te nemen met uw arts.
Via deze link kunt u een brochure met patientinformatie downloaden.
© 2006 - 2014 Heidweiller, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De blaasontstekingEen blaasontsteking of wel cystitis, is een infectie van de urineweg. Dit geeft vooral bij vrouwen een vervelende pijn b…
BlaaskatheterisatieBlaaskatheterisatieOnder blaaskatheterisatie wordt verstaan: het inbrengen van een flexibele buis (de katheter) in de blaas, zodat de urine…
Observatiepunten en complicaties bij katheterisatieObservatiepunten en complicaties bij katheterisatieNatuurlijk zijn er ook diverse aandachtspunten, observatiepunten en complicaties die kunnen optreden bij een blaaskathet…
Wat is Blaasspoeling?Blaasspoeling wordt om verschillende redenen toegepast. Daarnaast zijn er ook verschillende vormen van blaas spoelen, zo…
Wat is een katheter?De katheter is een medisch hulpmiddel dat zeer regelmatig voorkomt binnen de gezondheidszorg. Er bestaan verschillende k…

Reageer op het artikel "De Blaas Katheter en Urine"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Hans Postma, 06-10-2014 16:03 #14
Bij mij is een katheter in de plasbuis tot in de blaas geplaatst omdat ik niet meer kon plassen en de blaas erg vol bleek te zijn. Helaas ging het ballonnetje na enige tijd stuk. Er is toen nog twee keer in het ziekenhuis een katheter geplaatst waarvan ook de ballonnetjes stuk gingen (binnen 10 uur). Een nachtelijke ploeg heeft weer een katheter geplaatst en die is goed.

Wat is er bekend over het stukgaan van ballonnetjes van katheters? In twee van de gevallen hierboven vermeld is geconstateerd dat het lekken aan de binnenkant gebeurt; dus van de buis waar de persvloeistof in wordt gedaan naar de urine buis daarbinnen.

J. Jansen, 14-06-2014 20:46 #13
Mijn man heeft bestraling gehad (25 x) i.v.m. prostaatkanker. Op gegeven moment kon hij niet meer plassen. Katheter gekregen voor 4 weken en daarna gelijk weer voor 4 weken. Katheter is er nu 9 dagen uit en kan mijn man moeilijk plassen. Soms een paar druppels en soms toch iets meer. Vooral 's nachts moet hij heel vaak, ongeveer ieder uur, naar het toilet. Wat is hier tegen te doen?

H. J. Klappe, 24-03-2014 20:03 #12
Hallo, ik moet mij zelf katheteren, i.v.m. prostaat kanker. bestaat er een medicijn om dit vanzelf over te laten gaan?
Zodat ik weer normaal kan plassen of is hier een andere oplossing voor?
Ik ben een man van 66 jaar en heb prostaat kanker, hiervoor word ik behandeld met hormoon tabletten.
Ik heb het gelukkig nog niet in de botten, ik hoop dat iemand hier iets over weet.

Gr, H.J.

Peeters, 16-04-2013 10:48 #11
Hoi, ik heb een dwarslaesie en ik laat me twee keer botox per jaar inspuiten in de blaas tegen spasme, maar nu hebben ze mijn sluitspier goed beschadigd en nu kan ik me bijna niet meer sonderen. altijd pijn aan de sluitspier en geraak er bijna niet in de blaas. wat kan ik er aan doen? wie kan me helpen?

B. J. H. Krooshoop, 03-01-2013 11:33 #10
Mijn man heeft een katheter in de buik, die is vaak verstopt en heel vaak 's nachts en dan moeten wij naar het ziekenhuis. Mijn man is 90 en ik 88. Kan dit ook anders opgelost worden? vr gr g f krooshoop -struik

Marlies, 12-06-2012 21:23 #9
Beste meneer/mevrouw,
Ik moet 6 weken lang na een galblaasoperatie een blaaskatheter dragen omdat mijn urine niet vanzelf op gang kwam na de operatie. Daarna weer wel. Om een verhaal kort te maken: ze hebben besloten om een 5e katheter te plaatsen voor langdurig dus. Nu hoor ik van verschillende mensen dat zo lang aan katheter laten zitten zorgt dat je blaasspieren het niet meer gaan doen. Is dit zo?

Chris, 15-10-2011 18:42 #8
Na het via verwijderen van een steen uit de blaas is de blaas 3x 24 uur gespoeld volgens de TUC methode. Genant vond ik echter het lekken buiten de ingebrachte katheter om. Zijn er beter afsluitende constructies dan het ballontje in de blaas? Door de drukverschillen in de blaas kwam n.l. achter het ballonnetje en buiten de katheter om, spoelmiddel en de daarmee gepaard gaande bloedrestanten, naar buiten. De andere patienten in de kamer hadden hetzelfde probleem.

A. J. C. Coppy, 20-09-2011 11:21 #7
Is een zwakke blaas door gebruik van een kateter te herstellen. Ik heb geen klachten gehad maar bij een blaas controle na het plassen is 1200 cc nog in de blaas achtergebleven. Daarna is een kateter (tuc) ingebracht. Is dit blijvend, mij is niet verteld hoelang ik met een kateter moet blijven lopen.

H. J. Leeninga, 11-09-2010 17:54 #6
Ik heb last van spontane urineverlies.Bij onderzoek door de uroloog bleek dat mijn blaas ondanks spontaan urineverlies, nog volledig gevuld was met urine.Dit veroorzaakte echter geen enkele pijn in mijn buik, ondanks hard drukken op mijn buik. De uroloog heeft toen een katheter geplaatst, deze is na zes weken verwisseld, na weer zes weken is deze wederom verwisseld.Nu moest ik echter de dagzak afkoppelen, en om de drie uur dmv het kraantje
aftappen.Hierdoor kreeg ik echter wel veel aandrang om te plassen maar er kwam niets door de plasbuis naar buiten.
Voor deze behandeling moest ik echter altijd gaan zitten, omdat er altijd uit beide uitgangen ontlasting kwam.
Na het plaatsen van de katheter was de grote ontlasting weer een keer per dag. Na het afsluiten van de dagzak
kwam na drie uur afsluiting ook de behoefte weer boven om de grote behoefte te doen, wat per twee keer aandrang ook gebeurde. Gaarne hierop Uw reactie.
Hg, Harm Leeninga Reactie infoteur, 16-03-2011
Ik ben geen arts, dit artikel heb ik op basis van literatuur onderzoek geschreven voor mijn opleiding als life scientist. Ik beschik slechts over basis kennis.

Gerdie, 02-09-2008 19:08 #5
Indien er sprake is van een UWI bij een patient met een verblijfscatheter, is het dan zinvol danwel aan te bevelen om de catheter te vervangen voor een schone en dan te starten met de Anti bioticum kuur? Reactie infoteur, 16-03-2011
Ik ben geen arts, dit artikel heb ik op basis van literatuur onderzoek geschreven voor mijn opleiding als life scientist. Ik beschik slechts over basis kennis.

H. Smits, 30-08-2008 10:53 #4
Mag je zwemmen met een trans-uretrale katheter met een stopje? Reactie infoteur, 16-03-2011
Ik ben geen arts, dit artikel heb ik op basis van literatuur onderzoek geschreven voor mijn opleiding als life scientist. Ik beschik slechts over basis kennis.

Jan, 26-05-2008 09:11 #3
Goedendag,
Nu ik heb zelf een katheter gehad na een operatie van de urinewegen, het is heel simpel om deze te vervangen, maar probeer dat altijd zelf te doen omdat je dan minder kans heb op infectie, je hebt de dag en nachtzakjes door simpel met een stomppe schaar de bovenkant af te sluiten haal je de katheter er zo van af en er weer op en dan verwijder je de stomppe schaar en klaar is het. Gooi de katheters weg. Er wordt ook wel gezegd u kunt ze doorspoelen met azijn en water maar vevang ze gewoon ivm infectie.
Vr Gr Jan

C. G. Bosman, 01-02-2008 13:31 #2
Kunt u mij al iets vertellen over de "wegwerp" catheter? Reactie infoteur, 14-02-2008
Geachte heer Bosman,

Hartelijk dank voor uw reactie.
De wegwerp katheter is iets wat ik zelf nog niet ben tegen gekomen.
Wat ik er wel van weet is dat de katheter met glijmiddel bewerkt is, zodat deze gemakkelijker kan worden aangebracht in de urine gang. Dit is, bijna vanzelf sprekend makkelijker voor mannen dan voor vrouwen.
Het voordeel van de wegwerp katheter is dat u deze ook zelf aan kunt brengen, wat het risico op infecties doet afnemen.
Dit komt, omdat u tegen de bacteriën die op uw huid groeien, de zogenaamde commensalen, een betere afweer hebt dan bacteriën die via een arts of verplegend personeel mee komen.
Ik hoop na het afronden van mijn scriptie binnenkort wat meer tijd te hebben en wat meer over deze katheter soort op de site te kunnen vermelden.

Groeten,

Frank Heidweiller

Gaia, 21-08-2007 16:17 #1
Goed onderbouwd artikel

Infoteur: Heidweiller
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!