De Blaas Katheter en Urine

Een katheter is een soepele, holle slang waardoor urine uit de blaas kan aflopen. De katheter wordt vaak na operaties aangebracht. De katheter blijft vastzitten in de blaas door een klein ballonnetje dat wordt opgeblazen binnenin de blaas.

Blaaskatheter

Een mens kan zo'n 2 liter urine per dag produceren. 's Nachts is dit minder dan overdag. Dit heeft twee redenen. 1 's nachts schakelt het lichaam over op een ander soort zenuw stelsel, 2 we drinken minder. Veel mensen ondervinden klachten met plassen, of mogen simpel weg niet plassen, na een beschadiging van de urinewegen, of een operatie. Vaak wordt er dan gekozen voor het aanbrengen van een blaaskatheter. Een andere optie kan het aanbrengen van een urinestoma zijn.

Klachten die er toe kunnen leiden dat er gebruik gemaakt wordt van een Katheter zijn:

Strangurie
Hierbij is er sprake van hevige pijn bij het plassen, vooral in de abdomen. Het plassen kan een branderig gevoel geven en als tijdelijke oplossing kan dan een katheter worden aangebracht.

Nycturie
Komt voort uit het niet onder controle hebben van de blaas als gevolg van zwangerschap, hartfalen of prostaatkanker. Dit heeft tot gevolg dat mensen vooral 's nachts plassen, omdat ze dan de controle over de bekkenbodemspier en de sluitspier rondom de blaas verliezen. Een oplossing kan, afhankelijk van de ernst van het geval een katheter zijn. Dit is echter niet vaak het geval.

Soorten Katheters

Een katheter is een soepele, holle slang waardoor urine uit de blaas kan aflopen. De katheter blijft vastzitten in de blaas door een klein ballonnetje dat wordt opgeblazen binnenin de blaas. Via de katheter kan de urine aflopen uit de blaas.

Er zijn twee mogelijkheden voor het opvangen van de urine:

• 1. De urine kan continu in een been- of bedzak aflopen (de katheter staat dan ”open”).
• 2. De katheter kan echter ook “afgestopt” worden. Dan blijft de urine in de blaas totdat u aandrang krijgt en u doet het stopje eraf zodat de weg kan lopen. De katheter moet minimaal om de drie uur open worden gezet.

De katheter kan op twee manieren in de blaas worden geplaatst:
Supra- pubische katheter
Deze supra- pubische katheter, kortweg spc genoemd, wordt door een arts in de onderbuik geprikt, rechtstreeks in de blaas, net boven het schaambeen. Meestal is het een tijdelijke oplossing.

Trans-uretrale katheter
De trans-uretrale katheter, kortweg tuc, wordt ingebracht door een arts of verpleegkundige. De katheter gaat door de plasbuis naar de blaas.

Verwijderen of niet?

De blaaskatheter is een belangrijke risicofactor voor urineweginfecties. In 80% van de urineweginfecties bij in een ziekenhuis opgenomen patiënten is er een verband met een blaaskatheter, bij 5 tot 10% is er een andere ingreep in het urogenitale gebied. Het risico op een infectie is 5% per katheterdag bij het gebruik van een gesloten drainagesysteem. Dus als de katheter maar lang genoeg in situ is, krijgen uiteindelijk alle patiënten een
bacteriurie.

Spoelen van de blaas met een desinfectans heeft geen zin want het voorkomt niet het onstaan van bacteriurie en sympomatische infecties. Intermitterend spoelen met desinfecterende vloeistoffen beperkt niet het aantal urineweginfecties, maar selecteert wel resistente bacteriën. Bij kortdurende intermitterende katheterisatie kan met spoelen van de blaas met povidonjodium wel de kans op bacteriurie worden verminderd. Evenzo kan gedurende enige dagen spoelen met chloorhexidine 1:1000 na een prostatectomie het aantal urineweginfecties beperken. Vaak zal de eventueel aanwezige bacteriurie spontaan verdwijnen na het verwijderen van de katheter. Verwijderen van de katheter is niet noodzakelijk als er genoeg voorzorgmaatregelen worden getroffen. Deze voorzorgsmaatregelen worden vooral getroffen bij mensen die een langdurige blaaskatheter hebben. De voorzorgsmaatregelen betreft vooral de verzorging en reiniging van de katheter.

‘Gewassen plas’

Urine uitstrijkjes worden vooral gedaan met ‘gewassen plas’.

Dit houdt het volgende in:
‘Laat een beetje urine in het toilet lopen en dan een beetje in een steriel maatbekertje, bij voorkeur met een schenktuit. Doe de rest in het toilet en giet de opgevangen urine in het potje met schroefdeksel. Dit heet een ‘gewassen plas’. Als bovenstaande in een ziekenhuis gebeurt, zal urine direct microscopisch worden onderzocht; thuis moet u het potje in de koelkast bewaren tot u het voor onderzoek wegbrengt’. © 2006 - 2009 Heidweiller, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 31-10-2006, laatst gewijzigd op 24-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Heidweiller is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Incontinentie, ongewild urineverlies: Je zult het maar hebben. Incontinentie. Je voelt je opgelaten, want zonder dat je er erg in hebt is je broek nat. Incontinentie, een vervelende aandoening. 1 op de 20 Ne…
• Blaasontsteking (urineweginfectie): Een blaasontsteking is een infectie in de blaas. De klachten die hier bij horen zijn pijn of branderig gevoel bij het plassen, vaker moeten plassen, elke keer maar kleine…
• Dieren EHBO: Aandoeningen van de urinewegen: Er zijn drie aandoeningen van de urinewegen die als spoedgeval behandeld moeten worden: een urinewegobstructie, een blaasverscheuring en de aanwezigheid van bloed…
• Geneeskundige methodiek Blaascarcinoom (vesica urinaria): De onderstaande tekst is een geneeskundige methodiek over Blaas carcinoom. In deze methodiek wordt volgens een aantal vaste punten een beschrijving g…
• Urine en plassen: Normaal produceert een persoon ongeveer 2 liter urine per dag. Dit gebeurt vooral overdag, ’s nachts wordt weinig geplast, dit komt doordat er ook niet gedronken wordt ’s nachts. Er zijn ve…