Depressie meten met een bloedtest

In de toekomst zullen naar verwachting een aantal psychiatrische aandoeningen via zogeheten biomarkers kunnen worden vastgesteld. De biologische processen die een rol spelen bij het ontstaan en de ontwikkeling van psychiatrische aandoeningen staan hierbij centraal. Inmiddels zijn de eerste stappen gezet om een bloedtest voor depressie te ontwikkelen.

Biologische benadering van de psychiatrie

De diagnose van een psychiatrische aandoening wordt momenteel voornamelijk bepaald aan de hand van uiterlijk waarneembare gedragskenmerken. Een biologische benadering van de psychiatrie is lange tijd taboe geweest. In de jaren zeventig zijn er vanwege de suggestie van een mogelijke biologische basis van psychiatrische aandoeningen zelfs rellen losgebarsten. De medische wereld is daarentegen veel verder met het werken met biomarkers. Bij de behandeling van borstkanker wordt bijvoorbeeld aan de hand van het activiteitenprofiel van een zeventigtal genen bij vrouwen met borstkanker bepaald of er wel of geen aanvullende chemotherapie wordt gegeven na de operatie.

Depressieve klachten

Veel mensen hebben ooit wel eens last gehad van (licht) depressieve klachten. Bij een grote meerderheid van deze mensen gaan de klachten na verloop van tijd vanzelf over. Maar bij sommige mensen gaan de klachten niet over en ontwikkelt zich een ernstige depressie. Het zou interessant zijn om al in een vroeg stadium te kunnen weten wie wel en wie niet een ernstige depressie gaat ontwikkelen, zodat snel en doelgericht kan worden gestart met een behandeling. Aan de hand van de uiterlijk waarneembare gedragskenmerken is in het beginstadium van de depressieve klachten geen duidelijk onderscheid te maken tussen beide groepen. Wellicht biedt de biologische benadering een uitkomst.

Activiteit van genen

Uit onderzoek is gebleken dat het onderscheid inderdaad kan worden gemaakt op basis van de activiteit van genen. Indien de bloedcellen van mensen met matig-ernstige depressieve klachten worden geprikkeld met een bepaald middel dan worden andere genen actief dan wanneer dat wordt gedaan met het bloed van mensen zonder depressieve klachten. Dat betekent dat het klinische beeld van een depressie zou kunnen worden gekoppeld aan de activiteit van bepaalde genen.

Voorspellende bloedtest

De bruikbaarheid van deze constatering wordt momenteel verder onderzocht door middel van een tweejarig vervolgonderzoek onder mensen met lichte depressieve klachten. De genactiviteit in de bloedcellen is opgemeten en na twee jaar zal worden nagegaan wie van hen een ernstige depressie heeft ontwikkeld. Het profiel van de genactiviteit zal vervolgens worden gekoppeld aan de eventuele ontwikkeling van een ernstige depressie. De uitkomsten van dit onderzoek kunnen wellicht tot resultaat hebben dat er een voorspellende bloedtest voor depressie kan worden ontwikkeld.