Symptomen vogelgriep, vogelpest of aviaire influenza (H5N1)

Vogelgriep symptomen. Vogelgriep, vogelpest of aviaire influenza wordt veroorzaakt door een cocktail van verschillende griepvirussen die verwant kunnen zijn aan het menselijke griepvirus. De vogelgriep zoals die zich manifesteert in verschillende delen van de wereld wordt voornamelijk veroorzaakt door het virus H5N1. De uitbraak van het vogelgriepvirus in Nederland in 2003, waarbij een dierenarts kwam te overlijden, werd veroorzaakt door de vogelpest van het type H7N7.

Symptomen vogelgriep, vogelpest of aviaire influenza (H5N1)

• Wat is vogelgriep?
• Hoe raak je besmet?
• Wat zijn de kenmerken, verschijnselen en symptomen van vogelgriep bij de mens?
• Hoe gevaarlijk is vogelgriep voor de mens?
• Bestaat er een vaccin of geneesmiddel?
• Landen met besmettingen
• Welke dieren kunnen vogelpest krijgen?
• Wat doet vogelpest met vogels?
• Bestaat er een vaccin voor pluimvee?

Wat is vogelgriep?

Vogelgriep wordt ook wel vogelpest of aviaire influenza (van het A-type) genoemd. Het wordt veroorzaakt door een combinatie van verschillende griepvirussen die nauw verwant is aan het menselijke griepvirus - een influenza A - waar jaarlijks 5 tot 10% van de Nederlandse bevolking aan lijdt. De vogelgriep die in 2009 nog slachtoffers heeft gemaakt in China, Vietnam en Egypte, is van het subtype H5N1. In april 2003 werd Nederland getroffen door de vogelpest van het type H7N7, waarbij tientallen mensen werden besmet. Een dierenarts overleed ten gevolge van de besmetting. Er werden toentertijd 30 miljoen kippen preventief geruimd.

Hoe raak je besmet?

Wilde eenden alsook veel andere trekvogels dragen het virus bij zich zonder er zelf ziek van te worden. Via de ontlasting komt het virus terecht bij pluimvee op een boerderij, die vervolgens besmet raakt. Het virus kan zich vervolgens vermenigvuldigen. Ook kan het virus, al gebeurt dat niet zo vaak, overgedragen worden van dier op mens. Vaak betreffen het mensen die intensief contact hebben met besmet pluimvee, zoals pluimveehouders en dierenartsen. De besmetting vindt vooral plaats via de ontlasting van pluimvee dat besmet is. Voor zover bekend heeft tot dusverre besmetting van mens op mens nog nooit plaatsgevonden. H5N1 is een virus dat niet is aangepast aan mensen.

Wat zijn de kenmerken, verschijnselen en symptomen van vogelgriep bij de mens?

De symptomen bij de mens kunnen bij ieder mens verschillen van zeer mild tot zeer ernstig. Er zijn vogelgriepvirussen die slechts zeer lichte griepklachten veroorzaken of een ichte oogontsteking, zoals ook het geval was in Nederland bij de uitbraak van de vogelgriep in 2003. Andere klachten, signalen, tekenen, kenmerken of symptomen kunnen zijn:

• hoesten;
• keelpijn;
• hoofdpijn;
• hoge koorts;
• longontsteking; en
• de functie van bepaalde organen kunnen uitvallen.

Hoe gevaarlijk is vogelgriep voor de mens?

De vogelinfluenza is niet zo heel gevaarlijk voor de mens op dit moment. Doch het is mogelijk dat het vogelvirus erfelijke informatie uitwisselt met een menselijk virus - dat het virus zogezegd muteert - zodat er een nieuwe variant ontstaat die van mens op mens kan worden overgedragen en dodelijk kan zijn voor de mens. Zo'n nieuwe variant kan ontstaan als een mens die griep heeft tegelijkertijd besmet raakt met een vogelgriep-variant.

Bestaat er een vaccin of geneesmiddel?

Op 2 januari 2008 meldde De Volkskrant dat een Brits farmaceutisch bedrijf een vaccin heeft ontwikkeld tegen de voor mensen dodelijke vogelgriep-variant H5N1. Het middel beschermt tevens tegen andere gevaarlijke stammen van het virus, zo ontdekte Viroclinics, een bedrijfje van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam na experimenten op fretten.

Ook zijn er zogenaamde virusremmende middelen, zoals Tamiflu. Deze middelen helpen om de influenza infectie te beperken en de symptomen en ziekteverschijnselen te verlichten of te voorkomen. Ook zorgen deze middelen ervoor dat er minder complicaties optreden en dat besmette mensen minder besmettelijk zijn voor zijn anderen

Landen met besmettingen

Vanaf 2003 zijn er in onderstaande landen bevestigde gevallen van mensen die besmet zijn (geweest) met het influenza A (H5N1) volgens de gegevens van de wereldgezondheidsorganisatie WHO (peildatum 20 mei 2009):

• Azerbaijan
• Bangladesh
• Cambodja
• China
• Djibouti
• Egypte
• Indonesië
• Irak
• Lao People's Democratic Republic
• Myanmar
• Nigeria
• Pakistan
• Thailand
• Turkije
• Vietnam

Klik hier voor een actueel overzicht van het aantal besmettingen en sterfgevallen van H5N1.

Welke dieren kunnen vogelpest krijgen?

Alle vogels kunnen vogelpest krijgen, ofschoon met name kalkoenen, eenden en kippen er vatbaar voor zijn. Het ministerie van Landbouw hanteert daarnaast de volgende lijst met risicodieren:

• parelhoenders
• kwartels
• fazanten
• patrijzen
• pauwen
• ganzen
• zwanen
• consumptieduiven (niet postduiven)
• struisvogels
• emoes
• nandoes

De ene soort gevoeliger voor de ziekte dan de andere. Overigens is nog niet zo lang geleden aangetoond dat ook katten vogelgriep kunnen krijgen.

Wat doet vogelpest met vogels?

Besmet pluimvee wordt normaliter na twee tot zeven dagen ziek, maar soms ook later. De volgende kenmerken en symptomen doen zich dan bij de dieren voor:

• ze zijn sloom en passief;
• ze hebben minder eetlust;
• ze hebben extreem veel dors;
• ze krijgen diarree;
• ze leggen minder eieren of eieren zonder schaal;
• ze krijgen een soort snotneus;
• in sommige gevallen kunnen dieren zwellingen in hun kop en hals krijgen of een verkleurde of gezwollen kam.

Na een aantal dagen kunnen de dieren sterven ten gevolge van verstikking, aangezien de vogelpest de longen en luchtwegen van het dier aantast.

Bestaat er een vaccin voor pluimvee?

Ja, er bestaat een vaccin voor pluimvee. Volgens het Ministerie van Landbouw kunnen houders van hobbypluimvee en buitenuitloopkippen hun dieren laten vaccineren tegen vogelgriep.

Verder lezen

Terwijl de hele wereld zich druk maakt over het H1N1-virus, de Mexicaanse griep, bestuderen onderzoekers tal van andere besmettelijke bedreigingen. Van resistente tbc tot parasitaire wormen. Barbara Kantrowitz heeft acht van dergelijke bedreigingen op een rijtje gezet: Vogelpest (H5N1); Chikungunya; Knokkelkoorts (dengue); Marburgvirus / Ebola; Resistente Tuberculose; Parasitaire wormen; Hendra virus / Nipah virus; Japanse encefalitis. Klik hier om verder te lezen.