Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen

De BOPZ betekent letterlijk; Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrisch Ziekenhuizen. Dit is een gedwongen maatregel voor jeugdigen en volwassenen met een psychiatrische ziekte of stoornis, maar kan ook in andere bijzondere gevallen worden toegepast. In dit artikel zal alleen de toepassing voor jeugdigen worden besproken.

BOPZ

De BOPZ is de opvolger van de krankzinnigenwet. In deze wet staan allerlei bepalingen die de rechten van de patiënt beschrijven. De WOPZ regelt de onvrijwillige opname in psychiatrische ziekenhuizen, instellingen voor verstandelijk gehandicapten en psychogeriatrische verpleeghuizen. Daarnaast kent deze wet een regeling van de rechtspositie van de patiënt.

Criterium

In 1982 werd het criterium vastgesteld waar de Hoge Raad zich nu aan moet houden. Er wordt in de kamer gesproken over een aanpassing van de BOPZ.

Jonger dan 12 jaar

Ook kinderen onder 12 jaar kunnen gedwongen worden opgenomen als de ouders geen opname willen. Tot 12 jaar vertegenwoordiger de ouders het kind.

Procedures

Er zijn twee procedures die een gedwongen opname kunnen opleggen.

• Inbewaringstelling (IBS) Een IBS is een spoedprocedure en wordt opgelegd als er acuut gevaar dreigt voor de betrokkene (bijvoorbeeld dreiging met zelfmoord). Met een IBS kan de betrokkene binnen 24 worden opgenomen.
• De Rechterlijke Machtiging (RM) De RM wordt opgelegd als er geen sprake is van acuut gevaar. De RM heeft meer tijd nodig om de noodzaak van de opname te onderzoeken en beoordelen. Er worden psychiaters en andere deskundigen en betrokkenen gehoord.

Opname

De jeugdige wordt gedwongen in een Psychiatrisch ziekenhuis opgenomen, voor behandeling, medicatie en ter voorkoming van verdere problemen. Denk hierbij aan dreiging tot zelfmoord, dreiging om andere te vermoorden, psychoses of meisjes die in handen zijn van een loverboy.

Psychiatrische ziekte of stoornis

Als een jeugdige ernstige psychiatrische problemen heeft, als gevolg van een ziekte of stoornis, is het soms nodig om het kind tegen zichzelf te beschermen. Vaak zijn ze het hier zelf niet mee eens, en vinden ze dat ze geen hulp nodig hebben. De jeugdige weigert medicatie en behandeling. Dan kan een opname in een psychiatrisch ziekenhuis nodig zijn.

Loverboys

Niet alleen jeugdigen met een psychiatrische ziekte of stoornis komt hiervoor in aanmerking. Ook als een jeugdige gevaar loopt vanwege bijvoorbeeld een loverboy. Het meisje loopt weg van huis, luistert niet meer naar de ouders en is helemaal in de ban van haar loverboy. Zelf ziet ze deze loverboy als vriend die alles voor haar doet. Doordat ze blind is van verliefdheid ziet ze geen gevaar. Dan kan het nodig zijn zo’n meisje gedwongen te laten opnemen, zodat de loverboy geen invloed meer op haar heeft en er geen contact meer tussen de jongen en het meisje is.

Behandelplan of zorgplan

Zodra iemand gedwongen wordt opgenomen, is de instelling verplicht een behandelpan of zorgplan te maken. De betrokkene moet instemmen met het behandelplan of zogplan. Is de jeugdige daar zelf niet toe in staat, dan kunnen de ouders of wettelijke vertegenwoordigers er mee instemmen.

Dwangbehandeling

Als de jeugdige een gevaar is voor zichzelf, bijvoorbeeld door dreiging met zelfmoord of zelfverwonding, agressief gedrag naar anderen toe, dan kan een instelling maatregelen ondernemen. Voorbeelden hiervan zijn dwangbehandeling (bijvoorbeeld medicatie), speciale maatregelen of hulpmiddelen. Hierover zijn duidelijke regels in de wet opgenomen.

Klachtrecht

Tegen de dwangbehandeling, wilsonbekwaamheid en andere middelen of maatregelen, kan een patiënt bezwaar maken. Hij kan zelf een klacht indienen bij de instelling of dit door een ander laten doen, bijvoorbeeld de ouders. © 2009 - 2010 Coby79, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 05-06-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Coby79 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• AWBZ instellingen voor kinderen en jeugdigen in Nederland: Nederland kent tientallen verschillende instelling voor de GGZ (Geestelijke Gezondheidszorg) kinderen en jeugdigen. Al deze instellingen werken met…
• Geschiedenis van de psychiatrie: De psychiatrie bestaat nog niet zo lang zoals wij het kennen, mensen met een psychiatrische stoornis werden begin vorige eeuw nog heel anders ‘behandeld’ dan tegenwoordig. Te…
• Rechten en regels voor schizofreniepatiënten: Als schizofreniepatiënt heb je zowel rechten als plichten. Het recht bestaat bijvoorbeeld uit goede informatie; de plicht bestaat bijvoorbeeld uit het trouw inne…
• RM – Rechterlijke Machtiging, bij jeugdigen: Een Rechterlijke machtiging is een maatregel die voor een gedwongen opname in een psychiatrisch ziekenhuis kan zorgen. Het gaat hierbij om minder ernstige of spoe…
• Wetten, decreten en ordonnanties: In België hebben zich verschillende golven van staatshervorming gerealiseerd. Sindsdien kent dit land een kakafonie aan regelgevingen. Op verschillende niveaus hebben overhe…

Bronnen en/of referenties

• www.minvws.nl (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• Persoonlijkheidsleer en gedragsstoornissen - Studieplan