De longontsteking en de vaccinatie tegen pneumokokken

Als je te maken krijgt met symptomen als droge hoest en koorts, is het best opletten voor een eventuele longontsteking. Er zijn twee soorten longontsteking of pneumonie. De atypische pneumonie wordt veroorzaakt door een microbe, terwijl de typische pneumonie wordt veroorzaakt door een bacterie, die meestal een pneumokok is. Tegen die pneumokokken kan je je laten vaccineren, waardoor het gevaar op besmetting verkleint. Vaak combineert men deze vaccinatie ook met de vaccinatie tegen griep.

Welke soorten longontsteking zijn er?

Longonsteking wordt ook wel pneumonie genoemd en is een infectie van het longweefsel. De oorzaak van die infectie is een microbe die zorgt voor een ontsteking tot in het diepste van de luchtwegen. Die microben kunnen virussen of microplasma's zijn: in dat geval spreken we van een atypische pneumonie.

De atypische pneumonie komt het vaakst voor bij jonge mensen en in epidemische golven. Voordat de atypische pneumonie doorbreekt, krijg je te maken met griepachtige symptomen zoals droge hoest, hoofdpijn en koorts. De andere mogelijkheid is de bacteriële longontsteking of de typische pneumonie, waarbij de oorzaak een bacterie is. Meestal is die bacterie een pneumokok.

Deze vorm van longontsteking komt vooral bij oudere patiënten voor en wordt voorafgegaan door verkoudheden of ontstekingen van de neus-en keelholte. Daarna wordt de patiënt overvallen door hevige koorts en een korte, pijnlijke ademhaling. Ook heeft de patiënt last van een droge hoest die vaak een donkerbruinkleurige slijm geeft. De typische pneumonie is gevaarlijker dan de atypische en komt vaker voor.

Hoe geraak je aan een bacteriële longontsteking?

De bacteriële longontsteking of typische pneumonie wordt meestal door een pneumokok veroorzaakt. Als onze omgeving ons met de bacterie besmet, dan zal de bacterie zich in ons speeksel verspreiden. Nochtans word je daarom nog niet automatisch ziek. Pneumokokken maken immers deel uit van je normale bacteriële flora van de mond en de neus.

Bovendien spelen andere factoren een rol, zoals het aantal pneumokokken en hun ziekteverwekkende kracht. Ook je persoonlijke gevoeligheid is van belang. De longontsteking breekt pas uit wanneer die factoren allemaal samenkomen en de bacteriën via de mond of de neus de longen bereiken.

Wie loopt het meest risico op een bacteriële longontsteking?

Er zijn enkele risicogroepen van de typsiche pneumonie, waarbij men extra voorzichtig moet zijn. Zij lopen meer gevaar op de bacteriële longontsteking dan andere mensen en zullen sneller complicaties ontwikkelen. Ten eerste gaat het om chronisch zieken. Hun weerstand is immers als verzwakt, waardoor de bacteriën meer kans maken om zich te ontwikkelen en de ziekte te verspreiden.

Ten tweede geldt hetzelfde voor oudere mensen, vermits hun immuunsysteem niet meer zo sterk is als mensen in de bloei van hun leven. De leeftijd speelt dus een belangrijke rol.

Ten derde is er de groep van de zware alcoholgebruikers, die een extra gevaar lopen. Als je bijvoorbeeld in dronkenschap verkeert, kan je je bewustzijn verliezen. Hierdoor gaat je lichaam niet meer de reflex hebben om te hoesten als je speeksel of slijmen met pneumokokken inademt.

Tenslotte is er een verzamelgroep van mensen die risico lopen op een bacteriële longontsteking zoals mensen met nier- en leverproblemen en zware rokers. Ook maak je meer kans op deze ziekte als je hartpatiënt bent of als je met het aidsvirus besmet bent.

Vaccinatie tegen pneumokokken

Je kan je tegen de bacteriële longontsteking beschermen door je te laten vaccineren tegen pneumokokken. Het vaccin zou effectief zijn tegen 50 tot 75 % van de besmettingen met pneumokokken. Bij mensen ouder dan 85 jaar en bij mensen met een verzwakte weerstand is de bescherming minder effectief.

Het vaccin is aanbevolen bij alle mensen ouder dan 65 jaar en bij 50-plussers met een chronische ontsteking van de luchtwegen. Ook bij seropositieven, alcoholverslaafden en hartpatiënten is een vaccinatie tegen pneumokokken aangeraden. De vaccinatie tegen pneumokokken wordt vaak gecombineerd met een vaccinatie tegen griep. Afhankelijk van je medische profiel wordt een vaccinatie toegediend om de drie à zeven jaar.