Malaria – voorgelicht op reis

Malaria is een ernstige ziekte uit de tropen, die veel voorkomt. De ziekte wordt door de malariamug – en de daarbij horende malariaparasiet – overgebracht. De ziekte zorgt voor ene infectie van de rode bloedcellen, die door de parasiet worden afgebroken. Hierdoor krijg je te kampen met steeds terugkerende koortsaanvallen en andere ziekteverschijnselen. Malaria is een van de grootste doodsoorzaken ter wereld.

Infectieziekte

Zoals gezegd is malaria een infectieziekte, die veroorzaakt wordt door parasieten. In principe gaat dat als volgt: wanneer een mug je zou bijten, glijden de parasieten door die beet het lichaam in. De mug is in dit geval dus niet de boosdoener, maar de overbrenger van de parasiet. Overbrengen tussen mens en mens is overigens niet mogelijk. Het gaat hierbij voornamelijk om de parasiet die altijd door een muggenbeet wordt overgebracht.

De parasiet

De malariaparasiet is een ééncellig organisme, dat tot de protozoën behoort. Daarmee is het dus geen bacterie of virus. Een malariaparasiet zorgt er overigens wel voor dat een mug een besmet persoon lekkerder vindt, waardoor de ziekte zich ook sneller kan verspreiden. Wanneer de parasieten zich in de mens bevinden, zullen ze zich eerst vermenigvuldigen in de lever en vervolgens in de bloedcellen.

Ziekteverschijnselen

Een besmet persoon wordt een malariapatiënt genoemd. Ziekteverschijnselen die bij de ziekte horen zijn koude rillingen, koorts, spier- en hoofdpijn. Deze worden veroorzaakt door de toename van het aantal parasieten in het bloed. Het is overigens lastig om de verschijnselen te onderscheiden van een griepaanval. Om die reden is het raadzaam om een dokter te raadplegen wanneer je grieperig thuiskomt uit de tropen. Een infectie kan binnen enkele weken al tot de dood leiden. Zeker wanner je je niet laat behandelen. Er zijn verschillende vormen van malaria, de ene ernstiger dan de ander.

Zoogdieren

Malariaparasieten hebben het niet alleen op de mens voorzien, maar ook op andere zoogdieren. Tevens zijn vogels en reptielen slachtoffers. Echter, de parasieten zijn normaal gesproken niet infectieus voor de mens.

Verspreiding

Zoals gezegd komt de malariamug – en de bijbehorende parasiet – voornamelijk voor in de tropen. Daarbij valt te denken aan de volgende zones: Midden-Afrika, Midden- en Zuid-Amerika, Zuid-Azië en Indonesië. Ongeveer veertig procent van de bevolking leeft in landen waar malaria voorkomt.

Voorkomen

Malaria valt nooit honderd procent te voorkomen. Wel is de kans op besmetting aanzienlijk te verminderen. Slaap bijvoorbeeld in een kamer met airco of gebruik een muskietennet. In primitieve omstandigheden of bij kwetsbare reizigers – kinderen of zwangere vrouwen – wordt een geïmpregneerd net aanbevolen. Verder is het goed om bedekkende kleding te dragen en lichaamsdelen altijd te beschermen met insectenwerende middelen, waaronder DEET. Laat je eventueel van tevoren door een dokter adviseren.