Griepvirus 2012

Griep in 2012: Er zijn drie verschillende typen griepvirussen: influenza A, B en C. Omdat influenza A de grootste bedreiging vormt voor de mens, bespreken we dit type virus uitgebreid. Ook nieuwe griepvarianten worden besproken.

Opbouw van een viruscel

Een viruscel is uit verschillende onderdelen opgebouwd, waaruit het belangrijkste het membraameiwit haemagglutinen is, afgekort H, dat ervoor zorgt dat het virus zich aan het membraan van de gastheercel hecht, en het eiwit neuraminidase, afgekort N, dat ervoor zorgt dat het virus niet aan elkaar hecht en dat het virus los kan laten van de gastheercel. De verschillende typen influenza virus worden aangeduid met de letters H en N, gevolgd door een cijfer. Dit cijfer staat voor de verschillende soorten eiwitten, er zijn 16 verschillende H-eiwitten en 9 soorten N-eiwitten. Op deze manier bestaan er 144 verschillende subgroepen van het griepvirus (influenza).

Eerste menselijke griep

Toen de mens begon met het fokken van dieren, waarbij verschillende dieren dicht bij elkaar werden gehouden, konden verschillende griepvirussen met elkaar kruisen. Op deze manier ontstonden er griepvarianten die ook gevaarlijk waren voor de mens. Het is niet bekend wanneer het eerste griepvirus bij de mens ontstond, wel is duidelijk dat in 166 voor Christus er al melding werd gemaakt van griep bij de mens, nadat de chinezen verschillende soorten dieren in boerderijen bij elkaar hielden voor de fok.

Welke typen zijn gevaarlijk?

Van de 15 verschillende H-typen, zijn er vier verantwoordelijk voor besmetting bij de mens: H1, H2, H3 en H5. Van de 9 N-typen spelen twee een rol bij menselijke infecties: N1 en N2. Nieuwe subtypen ontstaan nadat er een dubbele besmetting plaats vindt met twee virusstammen. Denk hierbij aan China of Japan, waar mensen op markten staan en waar veel "huisdieren" rondlopen als varkens en kippen. Wanneer iemand al besmet was met het menselijke griepvirus en ook nog eens besmet raakt met een dierlijk griepvirus, dan kunnen de moleculen van deze twee virussen nieuwe combinaties vormen.

Nieuwste griepvariant

De nieuwste griepvariant die vooral in 2009 opdook, is de Mexicaanse griep oftewel nieuwe influenza A, het H1N1-virus. Dit type virus is ontstaan uit een combinatie van twee varkensvirussen, één vogelvirus en één mensenvirus. De Mexicaanse griep kan nu worden berekent tot de seizoensgriepvirussen. De Mexicaanse griep veroorzaakt soms de slaapziekte narcolepsie.

Griep door de eeuwen heen

Sinds de mens veelvuldig in aanraking kwam met dieren, ontstonden er nieuwe varianten. Sommige griepvirussen maakten vele slachtoffers onder de mensen. Dit komt omdat de mens nog geen afweer tegen het nieuwe griepvirus kon opbouwen: het verspreid zich daardoor makkelijk en wordt al snel een pandemie. Enkele grote en ook opmerkelijke uitbraken waren:

• 1889: H2N2, Rusland. Vele doden.
• 1918: H1N1, Spanje, 50 miljoen doden verspreid over de wereld.
• 1957: H2N2, Azië, 1 miljoen doden verspreid over de wereld.
• 1968: H3N2, Hongkong, 700.000 doden.
• 1997: H5N1, Hongkong, 6 doden, besmet geraakt door vogels.
• 1999: H9N2, Hongkong, dit type virus voor het eerst gevonden bij mensen.
• 2003: H5N1, Hongkong, 2 doden.
• 2003: H7N7, 1 dode bij een vogelgriepvirus.
• 2004: H5N1, Azië, 42 doden.
• 2009: H1N1, Mexico, meer dan duizend doden verspreid over de wereld.