Hersenkanker: Hersentumoren en uitzaaiingen naar de hersenen

Er bestaan verschillende vormen van hersenkanker. Een hersentumor ontstaat in de hersenen zelf maar er bestaat ook hersenkanker ten gevolge van uitzaaiingen van kanker elders in het lichaam. De belangrijkste symptomen van kanker in de hersenen zijn hoofdpijn en misselijkheid. Daarnaast is er echter nog een groot scala aan symptomen mogelijk, want kanker kan zich ontwikkelen in verschillende delen van het brein. Wat zijn de symptomen van een hersentumor of uitzaaiing daarvan?

Wat is hersenkanker precies?

Onze hersenen vormen één van de belangrijkste organen van ons lichaam. Onze zintuigen, spraak en bewegingen worden natuurlijk allemaal aangestuurd door het brein. De rechterzijde van de hersenen stuurt de linkerzijde van het lichaam aan en omgekeerd.

Hersenkanker ontstaat wanneer zich ergens in het brein een kwaadaardige tumor ontwikkelt, die de zenuwcellen rondom zich verdringt en hiermee de functies van dat deel van de hersenen verstoort. Ook kan hersenkanker het gevolg zijn van een andere vorm van kanker, die via de lymfen en het bloed uitzaait naar de hersenen toe. Deze uitzaaiingen of metastasen komen in de hersenen terecht en groeien daar verder. Het effect is ongeveer hetzelfde, want ook hier wordt gezond weefsel verdrongen en verwoest door het kwaadaardige gezwel.

De oorzaken van primaire hersenkanker zijn vooralsnog niet bekend: De kans op het ontwikkelen van een hersentumor is iets groter wanneer hersentumoren in de familie voorkomen. Blootstelling aan specifieke chemische stoffen kan eveneens een oorzaak vormen maar voor de rest tast de wetenschap nog in het duister voor wat betreft de oorzaak van kanker in de hersenen. Hersenkanker komt helaas vrij vaak voor en komt even vaak voor bij vrouwen als bij mannen.

Wat zijn de symptomen van een hersentumor of uitzaaiingen in de hersenen?

Omdat ieder deel van de hersenen een verschillende functie vervult, kunnen de symptomen van primaire (hersentumor) of secundaire (metastasen) hersenkanker heel divers zijn. Wanneer er sprake is van een tumor in het deel van de hersenen dat onze emoties reguleert zal een patiënt andere klachten hebben dan wanneer een uitzaaiing terecht komt in het deel van de hersenen dat onze spraak aanstuurt.

In het algemeen zijn ernstige hoofdpijn en terugkerende misselijkheid of braken tekenen die kunnen wijzen op kanker in de hersenen. Ook kunnen er ten gevolge van de druk, die de hersenkanker uitoefent op de hersenen convulsies en epileptische aanvallen optreden.

Daarnaast kunnen neurologische problemen en plotselinge of progressieve veranderingen in lichaamsfuncties een teken van hersenkanker zijn. Voorbeelden van dergelijke symptomen en klachten van een hersentumor zijn onder andere:

• Problemen met zintuiglijke waarneming (zien, horen, ruiken, proeven en tast)
• Aantasting van spraak of begrip van geschreven of gesproken taal
• Moeite met coördineren van bewegingen
• Moeite met lopen of met het handhaven van het evenwicht
• Zwakte of spasmen van spieren in het lichaam
• Doofheid van of prikkelingen in armen en/of benen
• Problemen met het geheugen of met het denken

Hoe ziet de behandeling van hersenkanker eruit?

Na het stellen van een diagnose met behulp van CT scans en MRI wordt er gekozen voor een chirurgische ingreep, medicatie, chemotherapie of bestraling of voor een combinatie van deze behandelwijzen. De behandeling zal specifiek worden afgestemd op waar de hersentumor zich bevindt en of dit een plaats in de hersenen is, die veilig operabel is of niet.

Wanneer er sprake is van uitzaaiingen in de hersenen zal de therapie worden afgestemd op het type kanker waar het hier om gaat. Een uitzaaiing bestaat namelijk niet uit hersenkanker cellen maar uit bijvoorbeeld borstkanker of longkankercellen. De uitzaaiingen zullen dus worden behandeld zoals ook de primaire vorm van kanker elders in het lichaam wordt behandeld. Soms moet nog worden gezocht naar waar er precies in het lichaam sprake is van kanker en wat dus eigenlijk de "veroorzaker" is van de metastasen in de hersenen.