Wat zit er in het Mexicaanse griepvaccin?

Nederland heeft 34 miljoen vaccins tegen de Mexicaanse griep ingekocht bij de bedrijven GSK en Novartis. Zestien miljoen mensen zouden gevaccineerd kunnen worden. In de media wordt er gespeculeerd over stoffen in het vaccin die mogelijkerwijs gevaarlijk zouden zijn voor de gezondheid. Het middel zou stoffen als squaleen en thiomersal. Maar wat zit er nou precies in het Mexicaanse griepvaccin?

Het vaccin

Het vaccin wordt met twee prikken, verdeeld over een periode van een aantal weken, toegediend. GSK, onder meer bekend van de tandpasta Aquafresh, heeft het middel Pandemrix geproduceerd. Naast Pandemrix heeft Nederland bij de onderneming Novartis het middel Focetria ingekocht. Beide middelen zijn goedgekeurd door de European Medicines Agency (EMEA). Het agentschap heeft in september 2009 zijn oordeel uitgebracht over vier vaccins, te weten Pandemrix, Focetria, Celvapan en Daronix. De eerste drie middelen – Pandemrix, Focetria en Celvapan – zijn door de EMEA aanbevolen. Daronix wordt daarentegen aangeduid als een “mock-up”. Hoewel het tegenargument, dat de stoffen in het vaccin onbekend zijn, het meest naar voren komt, is de grootste zorg over het vaccin een ander. De gevolgen van het vaccin op de lange termijn zijn (nog) niet bekend.

Wat zit er in het Mexicaanse griepvaccin?

Welke stoffen het vaccin bevat, kan men op de bijsluiter van het vaccin lezen. Voor een buitenstaander die niet over een bijsluiter beschikt, is het uitzoeken van de stoffen ook geen moeilijke taak. Volgens de dossiers van de EMEA bevatten de middelen de volgende stoffen.

Pandemrix
Het middel bevat de volgende stoffen:

• Polysorbate 80 - excipient en adjuvant (4.86 mg)
• Octoxynol 10 - excipient
• Thiomersal (5 micrograms) - excipient
• Sodium chloride (NaCl) - excipient
• Disodium hydrogen phosphate (Na2HPO4) - excipient
• Potassium dihydrogen phosphate (KH2PO4) - excipient
• Potassium chloride (KCl) - excipient
• Magnesium chloride (MgCl2) - excipient
• Water (voor injecties) - excipient
• Squalene (10.69 mg) - adjuvant
• DL-α-tocopherol (11.86 mg) - adjuvant

Focetria
Het middel van Novartis bestaat de volgende stoffen:

• Squaleen (9.75 mg) - adjuvant
• Polysorbate 80 (1.175 mg) - adjuvant
• Sorbitan trioleate (1.175 mg) - adjuvant
• Sodium chloride - excipient
• Sodium citrate - excipient
• Citric acid - excipient
• Water (voor injecties) - excipient
• Potassium dihydrogen phosphate - excipient
• Disodium phosphate dihydrate - excipient
• Potassium chloride - excipient
• Magnesium chloride hexahydrate - excipient
• Calcium chloride dehydrate – excipient
• Thiomersal 0.05 mg) - excipient

De stoffen

Zoals te zien is, bevatten beide middelen ongeveer dezelfde stoffen. Zowel Pandemrix als Focetria bevatten squaleen en thiomersal, de stoffen die frequent negatief in de media worden besproken. In het middel Pandemrix zit een klein beetje meer squaleen dan in Focetria. Daarentegen bevat Focetria veel meer thiomersal (50 microgram) dan Pandemrix (5 microgram). Een kanttekening hierbij is dat de producenten ten alle tijde zullen beogen de hoeveelheiden van de stoffen zo laag mogelijk te houden zodat de kans op schade heel klein wordt. Immers is het zowel moreel als economisch bezien niet gunstig voor producenten om middelen op de markt te brengen waarvan zij vanaf het begin al weten dat het veel schade zal opleveren.

Squaleen
Squaleen is een stof dat gevonden wordt in de leverolie van haaien. Ook in het menselijke lichaam komt squaleen voor. Het is een belangrijke stof voor het aanmaken van cholesterol en daarmee voor de verbindingen van zenuwcellen waarbij cholesterol een rol speelt. Daarnaast wordt de stof gebruikt om bacteriën mee te doden. Vandaar dat squaleen niet alleen in vaccins maar ook in cosmetica voorkomt. De stof kan van invloed zijn op het menselijke immuunsysteem. Doordat squaleen in het vaccin in combinatie met andere stoffen wordt gegeven, zou het toegediende lichaamsvreemd zijn.

Thiomersal
Thiomersal is een stof dat gebruikt wordt als conserveringsmiddel. Het dient schimmelvorming en bacteriegroei tegen te gaan. Thiomersal bevat kwik en wordt in het lichaam omgezet in ethylkwik. Kwik is gevaarlijk voor het lichaam, maar een kleine hoeveelheid aan kwik kan onschadelijk zijn doordat het lichaam zelf het kwik zelf afbreekt. Dit is natuurlijk afhankelijk van het lichaam van de persoon, terwijl de een zonder moeite kwik kan afbreken heeft de ander daar veel meer moeite mee. De stof wordt vaak in verband gebracht met autisme.

Overige stoffen
Voorts bevatten beide middelen Polysorbate 80. Dit is een emulgator dat wordt gebruikt in ijsjes en chocolademelk. Een emulgator is een verbindingsstof, het helpt twee stoffen die moeilijk met elkaar kunnen mengen, mengen. Een klassiek voorbeeld van een product met twee moeilijk met elkaar te vermengen stoffen is mayonaise. Sodium chloride is in het Nederlands vertaald natriumchloride, oftewel keukenzout. Naast dat natriumchloride een smaakmaker is, wordt het ook gebruikt als conserveringsmiddel. Sodium citrate (natriumcitraat) wordt voor verschillende doeleinden gebruikt, zoals het voorkomen van snelle stolling van bloed. Potassium is een andere benaming voor kalium en is een stof dat in het dagelijkse leven veel voorkomt. Het is te vinden in vlees, groente, fruit en brood. Daarnaast wordt, weliswaar, kaliumchloride, gebruikt bij het uitvoeren van een doodstraf door middel van een injectie. De dosis kaliumchloride verstoort de werking van het hart met als gevolg de dood.