Orgaandonatie( het weggeven van organen)

Het woord donor kan verschillende betekenissen hebben, zoals iemand die geld ter beschikking stelt, iemand die bloed ter beschikking stelt of iemand die weefsel of organen ter beschikking stelt. In dit geval gaat het om iemand die weefsel of organen ter beschikking stelt. Een donor is iemand die vrijwillig delen van zijn lichaam ter beschikking stelt aan iemand die het nodig heeft, omdat zijn/haar organen niet goed meer functioneren of helemaal niet meer functioneren. Je kunt dan denken aan het hart, de long, de lever, nier, bot en weefsel, maar ook bloed en sperma kunnen worden afgenomen. Bij levende mensen worden bijvoorbeeld bloed en sperma afgenomen en bij dode mensen organen of bot en weefsel van de huid.

In Nederland is er een tekort aan de vitale organen, dus de organen die van levensbelang zijn om te kunnen overleven. Hierdoor moeten mensen heel lang wachten tot ze een orgaan kunnen krijgen. Voor een nier bijvoorbeeld, moet iemand al vaak meer dan vier jaar wachten totdat de nier uiteindelijk kan worden geïmplanteerd. Een nier is een orgaan dat het vocht met afvalstoffen dat in je lichaam zit zuivert. Dit is een essentieel orgaan dat voor iedereen onmisbaar is. Voordat aar ongeveer 10 procent van de werking van nier overneemt, kan de patiënt zich vaak niet optimaal voelen. Een nierdialyse moet een paar dagen per week worden uitgevoerd en kost per behandeling 375 euro. De meeste mensen hebben twee nieren.
Met 1 nier kan men ook overleven, maar als een nier niet goed meer functioneert, heeft die persoon met twee nieren ten minste nog een extra nier voor de zekerheid. Het is verstandig dat een familielid dan een nier kan afstaan, zodat de weefseltypering en bloedgroep beter bij elkaar past.
Ook zal het veel korter duren totdat de ontvanger de nier uiteindelijk krijgt. Als de weefseltypering en bloedgroep niet bij elkaar past, dan moet de ontvanger vaak pillen slikken om het afweersysteem tegen te gaan.

Wanneer kan je donor worden?

In principe kan iedereen donor worden. Of je uiteindelijk ook donor wordt, hangt af van het moment, de oorzaak en de plaats van het overlijden.
Ook de lichaamsconditie en de kwaliteit van de organen en weefsels zijn hierbij van belang. Iemand moet twaalf jaar of ouder zijn om als donor geregistreerd te staan in het register. Als je 18 jaar is krijg je een formulier toegestuurd, waarin je kunt kiezen uit vier mogelijkheden: Je kunt toestemming geven om na de dood de organen te verwijderen, je kunt het ook overlaten aan je nabestaanden. Die beslissen dan of de organen of weefsels worden verwijderd. En dat gebeurt in 20 procent van de gevallen. Maar je kunt ook een specifiek persoon laten beslissen of de organen worden verwijderd. Natuurlijk is het ook mogelijk om geen toestemming te geven. Als de donor die overlijdt jonger is dan 16 jaar, dan gaat de donatie niet door als een van de ouders of voogd hiertegen bezwaar heeft. 5,3 miljoen mensen in Nederland hebben zich geregistreerd in het donorregister. Dit is bijna 38 procent van de inwoners in Nederland van 12 jaar en ouder. Van die 5,3 miljoen mensen, willen 3 miljoen mensen organen en/of weefsel na overlijden beschikbaar stellen voor transplantatie. Veel mensen hebben zich nog niet geregistreerd in het donorregister, omdat ze bang zijn om te vroeg doodverklaard te worden. Natuurlijk is het ook mogelijk om gedurende je leven, je keuze in het donorregister, te veranderen.

Nadelen

Er zijn ook nadelen bij het worden van donor, namelijk dat je hersendood moet worden verklaard, zodat de meeste organen van je lichaam kunnen worden afgenomen. Daarom is orgaandonatie vaak alleen mogelijk als de donor overleden is op de Intensive Care afdeling van het ziekenhuis.
Iemand is hersendood wanneer er sprake is van onherstelbaar en volledig functieverlies van de hersenen en de hersenstam. De persoon kan dan niet meer zelfstandig ademhalen. Alle hersenfuncties zijn uitgevallen en het lichaam kan de bloeddruk en temperatuur niet meer regelen. Hersendood wordt alleen maar vastgesteld bij een dodelijk hersenletsel, zoals een auto-ongeluk of een hersentumor. De nieren zijn speciaal, want die kunnen 20 minuten na de dood, dus na een hartstilstand, nog worden gebruikt voor iemand anders. Ook de lever, longen en de alvleesklier kunnen heel soms na de dood, nog worden afgenomen. Nog een nadeel is dat het een risico blijft of de nier niet wordt afgestoten door het lichaam en een operatie houdt natuurlijk altijd een litteken over. Een hele kleine kans is dat de patiënt alsnog komt te overlijden.

Pakistan

In Pakistan verkopen inwoners hun organen, omdat ze op zoek zijn naar geld. 10 procent van alle transplantaties in ontwikkelingslanden werd gedaan voor mensen uit rijke landen. Soms worden de donoren gedwongen om organen af te staan, maar meestal doen ze mee, omdat het hen veel geld oplevert. Per jaar worden er op deze manier 15000 nieren illegaal verhandeld.

Gedachten van religies over donorschap

Veel voorkomende religies denken verschillend over orgaandonatie. Zo is de rooms-katholieke kerk positief over orgaandonatie, want men vindt dat het wordt gezien als een goede en vrijwillige daad uit het altruïsme. Altruïsme is een daad die volledig gericht is op de ander en niet in eigen belang, want een orgaan weggeven doe je niet voor jezelf, maar voor een ander. Ook Protestantse kerken zijn er positief over. Zij vinden orgaandonatie ook aan te bevelen, maar het is niet verplicht. Het Jodendom denkt er anders over: Zij vinden dat het lichaam als aards omhulsel geschapen is naar Gods beeld en gelijkenis en dus niet mag worden opengesneden. Ook vinden zij dat hersendood alleen onvoldoende is om vast te stellen dat iemand echt dood is, want er moeten meerdere symptomen bepalen of iemand dood is. Ook het boeddhisme en het hindoeïsme denken er zo over.