Als leven lijden wordt

De laatste tijd is euthanasie een veelbesproken onderwerp. Nu de federale rechter van de Verenigde Staten heeft bestloten dat Terri Schiavo niet langer sondevoeding krijgt, laaien de discussies direct op. Tot op welke hoogte heb je zelf nog controle over jouw eigen dood? En wanneer wordt euthanasie gehonoreerd?

Defenitie

Volgens de Staatscommissie voor euthanasie is euthanasie "het opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene op diens verzoek”. Er is dus van euthanasie spraken als bijvoorbeeld de arts, op verzoek van de patiënt, dodelijke middelen toedient om zijn leven te beëindigen. Maar is een arts dan ook verplicht om dit verzoek in te willigen? Nee, de arts kan je dan eventueel doorverwijzen naar een collega, die dit verzoek mogelijk wel honoreert. Wel bestaat er een verschil tussen euthanasie en “hulp bij zelfdoding”, want bij dat laatste verstrekt de arts dodelijke middelen, maar de patiënt neemt deze zelf in.
Ook wordt er ook onderscheid gemaakt tussen passieve en actieve euthanasie. Bij passieve euthanasie zet de arts de behandeling stopt. Hij maakt dus geen gebruik van middelen om de levensduur te verlengen. Bij actieve euthanasie doet de arts een medische ingreep waardoor het leven beëindigd wordt.

Hoe gaat het in zijn werk?

De patiënt dient het verzoek om vrijwillige uit het leven te stappen in bij de dienstdoende arts. Deze arts is verplicht, ongeacht of de patiënt terminaal is of niet, een tweede arts raad te plegen. Tussen het verzoek en de zelfdodende handelingen moet minstens een maand bedenktijd zitten. De patiënt zal meerdere malen het verzoek moeten indienen, en zo duidelijk mogelijk moeten motiveren. Ook moet hij zorgen voor een euthanasieverklaring, waarin staat dat hij zijn leven wil beëindigen, onder bepaalde omstandigheden. Dit is nodig, omdat de arts dan achteraf kan aantonen dat hij niet zelf aan de slag gegaan is, maar op verzoek van de patiënt heeft gehandeld.
Bij de euthanasie zelf wordt de patiënt veelal in coma gebracht en nadert de dood door middel van een infuus met kalmerende opiaten en/of spierverlammers.

Nabestaanden

Mensen die vrijwillig kiezen om te sterven, krijgen genoeg tijd om van hun nabestaanden afscheid nemen. Maar kunnen de nabestaanden met het verzoek omgaan? Het verliezen van een geliefde, is een groot verlies, maar als je iemand kwijtraakt door zelfdoding, is het verlies vaak vele malen groter. Nabestaanden blijven achter met gevoelens van onmacht, soms zelf schuldgevoelens, die ze bij veel mensen niet kwijt kunnen. Zelfdoding blijft een taboe. Daarom zijn er verschillende organisaties opgericht om deze mensen te helpen de draad van het leven weer op te pakken. Je kunt er praten met lotgenoten, om zo het verdriet een plaats te geven.

Schiavo

De zaak van Terri Schiavo heeft in korte tijd international veel emoties opgeroepen. In 1990 liep zij een ernstig hersenletsel op door een hartstilstand. De artsen hebben voor de rechtbank verklaard dat Terri Schiavo in vegetatieve (leven als een plantje red.) toestand verkeerd en dat zij kans op herstel uitsluiten. Terri Schiavo heeft geen testament achter gelaten, maar haar man zegt dat zij nooit jarenlang in leven zou willen worden gehouden. Haar ouders waren ervan overtuigd dat zij contact hadden met hun dochter. Zij voerden al jaren een juridische strijd om haar dochter in leven te houden, maar de rechter heeft afgelopen maand het verzoek om de hervatting van sondevoeding te geven afgewezen. Hierdoor is er een einde gekomen aan het vegetatieve leven van de 41-jarige vrouw.

Discussie

Nu is de vraag of je de laatste jaren van Terri Schiavo nog wel een leven mag noemen. De laatste 15 jaar heeft ze als kasplantje in coma gelegen. Haar familie hield vol dat ze op prikkels reageerde en bleef hopen dat ze uit haar coma ontwaakte. Maar was haar familie niet zo bang om haar voor eeuwig kwijt te raken, dat ze gingen geloven dat ze reacties zagen? Terri Schiavo heeft nu in ieder geval rust gevonden. Ook al heeft zij nooit vrijwillig om de dood gevraagd, simpelweg omdat ze dat niet meer kon, heeft dood de haar dan nu toch gevonden.