Wie krijgt een hartaanval en waarom?

Artsen kunnen medicijnen voorschrijven, patiënten adviseren hun leefgewoonten aan te passen en opereren. Maar niemand weet nog antwoord op de vraag: “Wie krijgt een hartaanval en waarom?”

Hartstilstand fataal

Een hartstilstand is één van de belangrijkste doodsoorzaken van mannen en vrouwen. Wereldwijd sterven er jaarlijks 7,2 miljoen mensen aan de fatale gevolgen van een hartstilstand. Als oorzaak wordt aangegeven dat de Westerse mens zijn leefgewoonten over de grens heeft gebracht: auto rijden, verkeerde en te eenzijdige dagelijkse voeding, zittend werk, weinig sport en beweging. De ziekte is bezig langzaam uit te groeien tot een epidemie.

Hart, de menselijke motor

Ruim 100 duizend keer per dag trekt het hart zich samen en pompt daarmee vijf liter bloed rond. In totaal wordt het bloed dagelijks door ruim 96000 kilometer bloedvaten gepompt met een zo grote kracht, dat er een fontein van bloed van meer dan een meter zou ontstaan, als er een grote slagader zou worden doorgesneden. Deze kracht zorgt er voor dat onze aderen schoon blijven. Maar helaas zijn aderen geen rechte wegen, maar juist bochtige en kronkelige banen. En in deze bochten en kronkels blijft van alles achter, zoals in een kronkelige rivier. Deze kleverige en vette restanten hechten zich een de aderwand als ranzig vet in een koekenpan. De ader wordt hard en verkalkt (plaque). En gelijk een auto met vervuilde een carburateur, gaat de toevoer van benzine (vers bloed) haperen en de motor gaat onregelmatig lopen. Schiet een stukje plaque los en blokkeert dit de bloedtoevoer naar het hart, dan stopt de motor met alle gevolgen van dien.

Onderzoek geeft vreemde uitkomst

Tot voor kort ging men er van uit dat hoe meer rotzooi er in het vatenstelsel circuleert hoe groter de kans op een hartstilstand. Echter, uit onderzoek is gebleken dat een hartaanval in de meeste gevallen voorkomt bij kransslagaders met een geringe of matige verstopping. Het risico lijkt meer af te hangen van het soort plaque dan van de hoeveelheid. Vreemd genoeg vond men aanwijzingen dat de onvolgroeide, zachtere en cholesterolrijke plaque gemakkelijker los komt van de aderwand dan de harde, verkalkte vorm van plaque. Nader onderzoek zal nodig zijn. Maar wel is duidelijk geworden dat ons hart, net als andere lichaamsdelen, een product is van onze genen. Het ene hart is het andere hart niet.

Complexe materie

Het is zeker geen kwestie van een fout gen hier of een fout gen daar. Men gaat er van uit dat er tientallen genen bestaan die een rol spelen bij erfelijke aanleg. Elke gen draagt mogelijk slechts 1% bij aan het totale risico dat iemand loopt. En dit risico wordt groter of kleiner door onze eetgewoonten. De Amerikaanse cardioloog Steven Ellis omschrijft het kernachtig: “Het risico op een hartaanval is 50% erfelijkheid en 50% McDonalds”. Maar om de complexiteit van de materie nog maar eens weer te geven: 50% van de mannen en 64% van de vrouwen die overlijden ten gevolge van een hartkwaal, sterft plotseling en zonder dat vooraf van enig symptoom sprake was.

Behandelingsmethoden maken chronische hartziekten beheersbaar

Behandelingen als dotteren en bypassoperaties hebben de beheersbaarheid in de achterliggende decennia vergroot. Maar alle operaties nemen het probleem niet weg. Het zijn lapmiddelen. Levensverlengende lapmiddelen, dat wel. Maar het beheersen van de risicofactoren lijkt toch een nuttiger middel. Deze risicofactoren zijn:

• Combinatie van ‘goed’ en ‘slechte’ cholesterol verviervoudigd het risico
• Diabetes verviervoudigt het risico bij vrouwen en verdubbelt het bij mannen.
• Hoge bloeddruk verdriedubbelt het risico bij mannen en verdubbelt het bij vrouwen.
• Stress en depressie verdrievoudigen het risico
• Gezonde voeding verlaagt het risico met 30%
• Zwaarlijvigheid verdubbelt het risico
• Gebrek aan lichaamsbeweging verhoogt het risico met 20%.
• Roken kan het risico verdubbelen of zelfs verdrievoudigen.

En zolang er geen tests beschikbaar zijn die duidelijk aangeven welk risico op een hartstilstand iemand loopt, moeten we ons tevreden stellen met het advies veel te bewegen, niet te roken, op onze voeding te letten en ons cholesterol in de gaten te houden. Gezondheid. © 2007 - 2009 Hypotheekinfo, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 09-07-2007, laatst gewijzigd op 09-07-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hypotheekinfo is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• EHBO - Hartaanval: Niemand hoopt het ooit mee te maken, maar jaarlijks overlijden er veel mensen aan de gevolgen van een hartaanval (ook wel hartinfarct genoemd). Als er iemand snel bij is en de diagnose sne…
• Kattenbezitters minder kans op hartaanval: Gescheurde gordijnen, kapot gekrabde banken, stinkende kattenbakken, dode muizen op je deurmat, dat zijn zo een aantal redenen die mensen ervan zullen weerhouden om…
• Hoe voorkom je een hartaanval?: Hart- en vaatziekten vormen nog steeds de meest voorkomende doodsoorzaak ter wereld. Bij mensen boven de 65 sterft maar liefst 8 op de 10 mensen aan één of andere vorm van dis…
• Wat is een hartaanval: Een hartaanval/hartinfarct is een veel voorkomende dan wel niet de meest voorkomende hartziekte. Wat gebeurt er tijdens een hartaanval
• Fasen van schadevergoeding: de onderzoeksfase: In de onderzoeksfase staat het bepalen van de medische omstandigheden en arbeids(on)geschiktheid centraal. Men kan hiervoor de hulp inschakelen van een medisch…

Bronnen en/of referenties

• Dr. Steven Ellis, University of Iowa: cardiovascular diseases
• National Geographic "Angst om het hart"; editie februari 2007