Kinkhoest: baby en volwassenen

Kinkhoest is een infectie van de ademhalingswegen, en wordt veroorzaakt door een bacterie. Kinkhoest komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Bij baby's jonger dan negen maanden kan kinkhoest zeer gevaarlijk zijn met soms een dodelijke afloop. Wanneer een hoest langer dan twee weken aanhoudt en alleen maar verergerd, wordt het tijd om eens langs een arts te gaan.

Bij wie komt kinkhoest voor?

Kinkhoest kan iedereen treffen: zowel baby's als volwassenen. Bij baby's kan kinkhoest wel ernstiger verlopen, omdat de afweer nog niet optimaal is. Bij kinderen tot negen maanden oud kan kinkhoest een probleem opleveren doordat er een teveel aan slijmproductie is, wat de baby niet weg kan hoesten. Hierdoor kan het voorkomen dat er een ademstop optreedt, waarna de baby overlijdt.

Wat is kinkhoest?

Kinkhoest komt niet veel voor, maar wordt vaak wel onderschat. Het is een infectie van de ademhalingswegen, en wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis. Kinkhoest is zeer besmettelijk en wordt overgebracht door druppeltjes die zich via de lucht verspreiden. Deze ziekte is besmettelijk vanaf het moment waarop het hoesten begint. Wanneer het hoesten ophoudt, blijft de besmettelijkheid nog drie weken aanhouden. Dus ook een persoon die genezen is van kinkhoest, blijft nog enige tijd een besmettingsbron.

Gemiddeld doorloopt 1 tot 4 procent van de bevolking per jaar een infectie met kinkhoest door. Na een infectie treedt er een immuniteit op, die 8 tot 20 jaar aanhoudt. Daarna kan er een nieuwe infectie met kinkhoest optreden, wanneer men ermee in aanraking komt.

Herkennen van kinkhoest

Na besmetting met de bacterie, kan het 7 tot 14 dagen duren voordat de eerste verschijnselen optreden. De verschijnselen van deze ziekte lijken in eerste instantie op die van een gewone verkoudheid. Langzaamaan wordt de hoest droger. Na ongeveer twee weken wordt het hoesten steeds erger. Er ontstaan korte hoeststoten, die gevolgd worden door een gierende ademhaling. Het hoesten kan tot stikkens toe doorgaan, en geeft een zeer benauwend gevoel. Voor jonge kinderen is dit een kritieke fase: sommige baby's kunnen hierbij komen te overlijden als gevolg van ademnood.

Het hoesten kan gepaard gaan met braken, maar kan ook hoofdpijn voortbrengen. Iedere prikkel veroorzaakt een stevige hoestaanval. Er wordt vaak taai slijm opgehoest, dat zich vermengd kan hebben met bloed. ook kunnen er tijdens een hoestbui bloedingen in de neus of het oog ontstaan. Na ongeveer vier weken nemen de hoestbuien af en is de ziekte bijna op zijn eind.

Behandeling en preventie

De behandeling van kinkhoest geschiedt met antibiotica. Het is belangrijk om een antibioticakuur helemaal af te maken. Wanneer dit niet gebeurt, blijft de infectie in stand en kan later terug keren. Antibiotica helpt alleen tijdens de eerste fase van de ziekte. Wanneer er hevige hoestbuien optreden waarbij er gierend adem wordt gehaald, dan heeft antibiotica geen zin meer. Wel kan de antibiotica er nog voor zorgen dat er geen besmetting plaats vindt.

Baby's die langer dan twee weken hoesten moeten met spoed door een arts onderzocht worden. Slijm dat niet weggehoest kan worden, kan weggezogen worden. Vaak zal een baby met kinkhoest ter observatie in het ziekenhuis worden opgenomen.

In Nederland wordt tegen kinkhoest ingeënt met het DKTP-vaccin. In België met het DiTePer-vaccin. Het is aan de ouders om de keus te maken of het kind ingeënt wordt of niet. Kinderen die niet ingeënt worden, maken een kleine kans door om kinkhoest op te lopen. Doordat andere kinderen wel ingeënt zijn, komt de ziekte zelden voor. Toch loopt jaarlijks 1 tot 4 procent van de bevolking kinkhoest op. Een kind dat niet ingeënt is en hiermee in aanraking komt, kan dus wel degelijk kinkhoest oplopen. Gemiddeld sterven er jaarlijks 1 tot 2 kinderen aan kinkhoest.

Eenmaal kinkhoest opgelopen en doorstaan, treedt er een immuniteit op. Deze is echter niet levenslang, maar duurt 8 tot 20 jaar. In deze periode kan men niet opnieuw besmet raken met kinkhoest. Na de immuniteit kan er weer een nieuwe infectie optreden.