Behandeling bij prostaatkanker door jodium staafjes

In Nederland is prostaatkanker de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Vanaf het vijftigste jaar neemt het risico op deze vorm van kanker toe terwijl de helft van de patiënten met prostaatkanker ouder is dan vijf en zeventig jaar. In Europa kennen we een vrij nieuwe manier van behandelen door het inbrengen van jodium staafjes met hierin radioactieve deeltjes. Als deze therapie kan worden toegepast zijn de bijwerkingen minder groot.

Wat is prostaatkanker

Prostaatkanker is een vorm van kanker die begint in de prostaat. Leeftijd en erfelijke aanleg spelen een rol. Vooral mannen van vijftig jaar en ouder lopen een groter risico. De helft van de patiënten met prostaatkanker is 75 jaar of ouder. De behandeling van prostaatkanker is de laatste jaren beter geworden omdat de diagnose in een veel vroeger stadium kan geschieden.

Hoe verloopt het onderzoek naar prostaatkanker

Om te onderzoeken of iemand prostaatkanker heeft zal eerst bloed- en urineonderzoek plaatsvinden. Tevens een rectaal onderzoek waarbij de specialist meestal al kan voelen of er verdachte plekken zijn. Daarna worden onder plaatselijke verdoving 10 à 12 stukjes weefsel genomen voor onderzoek. De arts zal een antibioticum voorschrijven om infecties achteraf te voorkomen. Na enige dagen ontvangt men de uitslag. De mate waarin prostaatkanker kwaadaardig is wordt uitgedrukt in de Gleasonschaal die loopt van 2 tot 10. Het minst kwaadaardig is 2 en het meest 10. Vervolgens wordt gekeken of er uitzaaiingen zijn. Hiervoor worden longfoto's gemaakt en een CT scan van de buik en het bekken.

De behandeling

Om een prostaatgezwel effectief te kunnen behandelen mogen er geen uitzaaiingen zijn. Tot voor korte tijd was er een keuzemogelijkheid van een operatie of bestralingen. In sommige landen wordt zowel geopereerd als daarna bestraald. Bij een operatie wordt de gehele prostaat verwijderd alsmede de zaadblaasjes. Urineverlies kan na de operatie optreden maar verdwijnt vaak na verloop van tijd door het doen van bekkenbodemoefeningen. Bij bestraling wordt de prostaat bestraald met röntgenstralen vanuit diverse invalshoeken. Lastig is wel dat de bestraling altijd moet gebeuren met een volle blaas. Een bestraling zal 30 tot 35 keer moeten gebeuren. Bijwerkingen kunnen zijn moeheid of diarree. Voor patiënten is deze behandeling erg belastend.

De therapie met jodiumstaafjes

Hierbij wordt radioactief jodium 125 in de vorm van staafjes ingeplant in de prostaat. Dit gebeurt onder verdoving.De radioactieve staafjes geven langzaam straling af en doden de kanker. Na een jaar is de straling praktisch verdwenen. Er kunnen wel vijftig tot zestig staafjes worden geplaatst en die blijven zitten. Men heeft daar geen last van. Als de patiënt weer kan plassen dan kan men de dag na de ingreep het ziekenhuis al weer verlaten. Niet voor iedere patiënt is deze methode geschikt. De meting op de Gleasonschaal dient niet te hoog te zijn. Deze therapie wordt ook wel de Brachytherapie genoemd. In het MST Twente wordt deze relatief nieuwe methode sedert kort ook toegepast. In Amerika wordt de behandeling al vanaf het begin van de jaarwisseling veelvuldig toegepast. Na een maand nadat de staafjes zijn geplaatst volgt een controle om de straling nogmaals te meten. Het MST Twente verklaart dat indien de patiënt in aanmerking kan komen voor deze vorm van behandeling dit de voorkeur geniet boven een operatie waarbij de prostaat wordt verwijderd.

Bij welke klachten is er kans op prostaatkanker en moet men de huisarts bezoeken

• Men heeft aandrang om te plassen maar er komt niks
• Bij urineren wisselende straal
• Gevoel niet te kunnen uitplassen
• In een later stadium kan oedeem ontstaan
• Moeheid
• Gewichtsverlies

Eenmaal per jaar een onderzoek naar prostaatkanker bij oudere mannen wordt steeds meer gedaan en bij vroege diagnose is de kans op succes bij de behandeling groot. De behandeling met jodiumstaafjes is weer een vooruitgang op het gebied van de bestrijding van kanker.