Leren leven met obsessief compulsieve stoornis

Obsessief compulsieve stoornis houdt in dat zich opdringende gedachten die meestal begeleid worden door een onweerstaanbare drang om bepaalde dingen te doen of rituelen uit te voeren om angst te verminderen. Deze aandoening ontwikkelt zich meestal in de adolescentie en komt in sommige families meer voor. Een voorbeeld van obsessief compulsieve stoornis is bijvoorbeeld herhaald handen wassen. Een dwanggedachte of dwanghandeling kan zich op elk voorwerp, gebeurtenis of voorstelling richten

Obsessief compulsieve stoornis

Iemand met een obsessief compulsieve stoornis (dwangneurose) wordt gedomineerd door herhaalde ongewenste gedachten. Deze gaan vaak vergezeld van een dwangmatig ritueel, waarbij gedrag of een handeling zich steeds herhaalt, zoals controleren of de sleutels nog in de zak zitten. De patiënt wil dit niet, maar voelt zich ertoe gedreven. De gedachten kunnen zorgen over de hygiëne, persoonlijke veiligheid of de veiligheid van iemands eigendommen zijn. Er kunnen ook gewelddadige of obscene gedachten opkomen die geheel niet bij die persoon passen. Voorbeelden van dwanghandelingen zijn handen wassen, kijken of ramen en deuren gesloten zijn en voorwerpen op tafel in een patroon rangschikken. Uitvoering van het ritueel brengt kortdurende opluchting, maar in ernstige gevallen wordt het honderden keren per dag uitgevoerd en verstoort het werk en het sociaal leven.

Het aantal patiënten is moeilijk te bepalen, maar men schat dat in Nederland ongeveer 1,5 procent van de volwassenen er in meer of mindere mate gedurende het leven enige tijd last van heeft (gehad). De aandoening komt in sommige families meer voor. Een obsessieve compulsieve persoonlijkheid kan de kans op de aandoening wat vergroten. stressvolle gebeurtenissen kunnen de stoornissen in gang zetten.

De symptomen

Een dwanggedachte of een dwanghandeling kan zich op elk voorwerp, gebeurtenis of voorstelling richten. Tot de meest voorkomende symptomen behoren:

• opdringende, irrationele gedachten;
• herhaalde pogingen zich tegen gedachten te verzetten;
• herhalingsgedrag.

De patiënt is zich er meestal van bewust dat zijn gedrag irrationeel is, maar kan er niets tegen doen.

De behandeling

De arts zal wellicht de diagnose aan de hand van de symptomen kunnen stellen. Om u te confronteren met uw dwanghandelingen om rituelen uit te oefenen kan de dokter een behandeling met een vorm van psychotherapie voorstellen, zoals gedragstherapie. hij kan antidepressiva voorschrijven, want medicijnen gecombineerd met psychotherapie biedt de meeste kans op succes. In het begin kan gedragstherapie de angst en dwanghandelingen erger maken, maar in de loop der tijd zult u uw dwang leren beheersen.

Wellicht kunt u de steun van een familielid of vriend gebruiken. u moet ook de stressfactoren vinden die tot de aandoening bijdragen en daar iets aan doen. Veel mensen hebben baat bij een zelfhulpgroep. Bij meer dan 90 procent treedt binnen een jaar verbetering op. Bij anderen die al een dwangmatige persoonlijkheidsstoornis hebben, kan de aandoening chronisch worden en fluctueren in ernst.