Aandoeningen aan de hypofyse: Acromegalie

Acromegalie is een buitensporige groei van delen van het lichaam, veroorzaakt door de overproducti van groeihormoon door de hypofyse. Deze aandoening komt meestal voor bij mensen tussen de 40 tot 60 jaar maar kan ook op iedere leeftijd voorkomen. Acromegalie komt soms in families voor. Bij volwassenen verschijnen de fysieke veranderingen bijna onmerkbaar. Soms wordt de aandoening ontdekt bij het vergelijken van oude foto's met nieuwe. Dit is een zeldzame aandoening door de overproductie cab groeihormonen. Hierdoor groeien bepalde botten, zoals die in gezicht, handen en voeten. ook weke lichaamsdelen, zoals de tong, kunnen groter worden. Als er tijdens de jeugd te veel groeihormoon wordt geproduceerd, veroorzaakt de aandoening een sterke groei van botten waardoor men erg lang wordt, de zogenaamde reuzengroei.

Acromegalie wordt gewoolijk veroorzaakt door een niet-kwaadaardige tumor in de hypofyse en treedt niet voor het veertigste jaar op. In zeldzame gevallen komt acromegalie voor bij multipele endocriene neoplasie.

De symptomen

Bij volwassenen verschijnen de fysieke veranderingen bijna onmerkbaar. Soms wordt de aandoening ontdekt bij het vergelijken van oude foto's met nieuwe. De volgende symptomen kunnen opvallen:

• Veranderingen in de vorm van het gezicht, zoals een grotere kaak;
• Vergroting van handen of voeten leidt tot een grotere maat (hand)schoenen;
• Dieper worden van de stem;
• Opzwellen van de tong;
• Tintelingen in handen en voeten;
• Buitensporig zweten;
• Toegenomen ruwe lichaamsbeharing.

Een groeiende tumor kan op de hersenen gaan duwen, waardoor hoofdpijn en verlies van het normale gezichtsveld ontstaat naast de bovengenoemde symptomen. Zonder behandeling kan acromegalie ernstige aandoeningen veroorzaken, zoals diabetes en hartvergroting, die kan leiden tot een chronische hartkwaal.

De behandeling

Er wordt gekeken of groeihormoon reageert op toediening van suiker. indien hieruit een hoge groeihormoonspiegel blijkt, kan er een MRI- of CT-scan worden gemaakt om een tumor op te sporen. Kleine tumoren kunnen met een operatie gewoonlijk volledig worden verwijderd. indien een tumor erg groot is of niet geheel weggehaald kan worden, kan bestraling nodig zijn om de overblijende tumorcellen te vernietigen; ook kunnen medicijnen nodig zijn om de productie van groeihormoon naar beneden brengen. De behandeling is gewoonlijk succesvol en voorkomt dat zich levensbedreigende comlicaties voordoen. Zacht weefsel zal langzaam weer in de omvang afnemen. Veranderingen in de omvang van botten kunnen echter niet meer ongedaan worden gemaakt.