Systemische Lupus erythematodes (SLE)

Systemische Lupus erythematodes (SLE) is een auto-immuun ziekte met een afwisselend verloop. Het kan mild, maar soms ook heftig zijn. Op den duur kunnen organen en gewrichten aangetast worden. De ziekte wordt ook wel Systemische Lupus Erythematosus genoemd. Maar meestal wordt de ziekte simpelweg afgekort tot: SLE.

Waar komt de naam vandaan?

Systemisch wil zeggen dat vele organen in het lichaam kunnen worden aangetast. Het woord ‘lupus’ is een Latijnse benaming voor "wolf". De karakteristieke vlindervormige uitslag in het gezicht doen denken aan de witte tekening op de snuit van een wolf. Erythematosus is een Grieks benaming voor "rood". Deze verwijst naar de rode kleur van de huiduitslag.

Wat is Systemische Lupus erythematosus (SLE)

Systemische Lupus Erythemotodes (SLE) is een auto-immuun ziekte. Auto-immuun wil zeggen dat het lichaam antistoffen maakt en zich richt op het lichaam van de patiënt. Het afweersysteem valt dus het eigen lichaam aan. En zo kunnen in het hele lichaam ontstekingen ontstaan, doordat het afweermechanisme is ontregeld. Het is een chronische ontstekingsziekte.

SLE kan zich sluimerend ontwikkelen, maar het kan ook accuut verschijnen.

De ziekte openbaart zich meestal in de leeftijd van 10 tot 30 jaar.

SLE komt ongeveer voor bij 1 op de 1000 personen in Nederland.

Oorzaak

Wat precies de oorzaak is, is nog onbekend. Er zijn wel aanwijzingen dat erfelijkheid, hormonen en infecties een belangrijke rol spelen. Dat SLE vaker voorkomt in bepaalde families is namelijk aangetoond. Zonlicht en allergische reacties op medicijnen kunnen ook invloed uitoefenen op het ontstaan van SLE. Ook bepaalde infecties kunnen SLE opwekken.

SLE wordt meer gezien bij vrouwen, omdat vrouwelijke hormonen deze aandoening blijken te vorderen. Mannelijke hormonen integendeel zijn meer beschermd hiertegen.

Er wordt wel beweerd dat SLE waarschijnlijk een multifactorieel overerveringspatroon heeft. Dat wil zeggen dat er naast meerdere genen ook nog meerdere factoren een rol spelen bij het ontstaan v.d. ziekte.

Symptomen

Kenmerkend voor de ziekte zijn overgevoeligheid van zonlicht en jeuk v.d. huid. De jeuk zit vooral op de aan het zonlicht blootgestelde lichaamsdelen, zoals het gezicht, armen en bovenlichaam.

Karakterestiek is ook vaak een vlindervormige roodheid in het gezicht (huidafwijking). Wanneer er alleen maar huidafwijkingen aanwezig zijn, wordt de ziekte ook wel Cutane Lupus Erythematosus (CLE) genoemd of korter gezegd: Lupus Erythematosus

Dit kunnen de klachten zijn;

• Gewrichtsontstekingen
• Gewrichtspijn
• Koorts
• gewichtsverlies
• moeiheid
• Pijnlijke blaasjes en zweertjes in de mond

Verder:

• Stollingsmechanisme kan verstoord zijn.
• Nierfunctie verlies, nierinsufficientie
• Ontsteking in het hartzak of borstvlies
• Bloedarmoede
• psychoses

De mate waarin de kenmerken voorkomen verschilt van persoon tot persoon.

De diagnose

De diagnose SLE wordt vastgesteld op basis van het klachtenpatroon (bijv.hoofdpijn, gewrichtsklachten, blauwe plekken), lichamelijk onderzoek (bijv.vlindervormig, huiduitslag, artritis, pleuritis, nierstoornis, zweertjes in de mond) en een uitgebreid bloedonderzoek (bijv.verstoring van bloedbeeld, aantonen van anti-lichamen, etc.).

De behandeling

Tot op heden is er nog geen behandeling waarmee de Patiënt kan genezen van SLE.

Wel kan de ziekte meestal verzacht worden, door medicijnen.

De medicijnen kunnen de ziekte afremmen en kunnen enigszins de klachten bestrijden. Het ziekteproces wordt zo onder controle gehouden, zodat er minder klachten zijn en onomkeerbare schade in de organen kan worden voorkomen. De medicijnen kunnen bestaan uit pijnstillers, ontstekingremmers en medicijnen voor het immuunsysteem.

Complicaties

Organen, zoals de nieren, zenuwstelsel, hart en longen worden soms ook betrokken in het ziekteproces.

Als door SLE organen zijn aangetast kan de ziekte ernstig verlopen. Het meest aangedane orgaan zijn de nieren. De nierfunctie kan zo ver achteruitgaan dat nierdialyse en later niertransplantatie nodig zijn.

Prognose

De Prognose (vooruitzicht) is niet te voorspellen, omdat de ziekte zeer afwisselend kan verlopen.
Ook de orgaanschade en gewrichtsklachten zijn van belang. Elke patiënt heeft een gerichte behandeling nodig.

Een zeer belangrijke regel is:
Vermijd zonlicht!
Zonlicht is de grootste vijand van SLE. Zonlicht kan namelijk het afweersysteem ontregelen en zo dus en SLE aanval lokken.

Met leefregels en medicijnen kunnen de verschijnselen worden onderdrukt. Hierbij komt de ziekte als het ware tot rust.

Links:

• Nederlandse Vereniging Voor (S)LE
• Lupus Patiëntengroep