InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Zwangerschap > Symptomen van zwangerschapsvergiftiging

Symptomen van zwangerschapsvergiftiging

Symptomen van zwangerschapsvergiftiging Als je zwanger bent, ben je vaak in de zevende hemel. Je hoopt dat jouw zwangerschap voorspoedig verloopt, dat de baby in jouw buik goed groeit en dat er geen complicaties optreden. Toch kan het voorkomen dat je te maken krijgt met een zwangerschapsgerelateerde aandoening, zoals zwangerschapsvergiftiging. In sommige gevallen is zwangerschapsvergiftiging zeer mild en ondervinden jij en de baby er haast geen hinder van. Maar het kan ook zo zijn dat de zwangerschapsvergiftiging zo ernstig wordt, dat het leven van jou en je ongeboren kindje op het spel komen te staan. Hoe kan je zwangerschapsvergiftiging herkennen en welke symptomen horen bij welk type vergiftiging?

Inhoud


Symptomen van zwangerschapsvergiftiging

Mensen die voor de eerste keer te horen krijgen over zwangerschapsvergiftiging, kunnen weleens denken dat het hier om een soort voedselvergiftiging gaat die toevallig plaatsvindt tijdens de zwangerschap. Dit is echter niet juist. Ook is tegenwoordig de term vergiftiging achterhaald, omdat er bij dit ziektebeeld geen sprake is van een bepaald type gif. Vroeger werd zwangerschapsvergiftiging toxemia genoemd, daar men toendertijd nog dacht dat een toxine (gif) de veroorzaker van zwangerschapsvergiftiging was. Tegenwoordig zijn onderzoekers en wetenschappers eruit dat zwangerschapsvergiftiging onder andere te maken heeft met een hoge bloeddruk. Daar de hoge bloeddruk de voornaamste drijfveer is achter zwangerschapsvergiftiging, wordt zwangerschapsvergiftiging tegenwoordig ook wel zwangerschapshypertensie genoemd (hypertentie = hoge bloeddruk).

Hoge bloeddruk en zwangerschapsvergiftiging

Als je tijdens jouw zwangerschap te maken hebt met een hoge bloeddruk, hoeft dit nog niet gelijk te betekenen dat je ook daadwerkelijk zwangerschapsvergiftiging hebt. Wel is het vanaf nu extra belangrijk om alle zwangerschapscontroles te krijgen, om verdere complicaties te voorkomen. De bloeddruk kan in de gaten gehouden worden, evenals andere symptomen die kunnen duiden op zwangerschapsvergiftiging. Zo nodig zal de verloskundige of gynaecoloog je vertellen dat je vaker op controle moet komen om jouw gezondheid – en die van jouw baby – goed in de gaten te kunnen houden.

Wat is zwangerschapsvergiftiging precies?

Zwangerschapsvergiftiging is een aandoening die voorkomt tijdens de zwangerschap en vaak plotseling optreedt na 20 tot 24 zwangerschapsweken, alhoewel de vergiftiging ook in een later stadium van de zwangerschap pas kan optreden. In de meeste gevallen treedt de zwangerschapsvergiftiging acuut op, maar het is ook mogelijk dat de aandoening zich geleidelijk ontwikkelt. De manier waarop de vergiftiging tot stand komt, zegt vaak niets over het verloop ervan en welke schade er opgelopen kan worden.

Zwangerschapsvergiftiging start dus met een hoge bloeddruk, wat ervoor zorgt dat diverse organen niet meer goed kunnen functioneren. Zo zal oedeem ervoor zorgen dat er vocht uit de bloedvaten ‘lekt’, en dit vocht zich dus buiten de aderen kan ophopen. Dit is vooral zichtbaar in de voeten, enkels, kuiten en polsen. Hoe meer oedeem er is, hoe meer oedeemvorming er zichtbaar is in verschillende lichaamsdelen. De nieren worden door de hoge bloeddruk ook poreuzer, waardoor er eiwitten in de urine terecht kunnen komen. Ook wordt de lever aangetast door zwangerschapsvergiftiging.

De ongeboren baby heeft vooral last van de aangetaste lever, daar de lever de gifstoffen niet meer goed uit het lichaam kan verwijderen. Deze toxines blijven dus in het bloed van de moeder rondcirkelen, waarbij het niveau aan gevaarlijke stoffen steeds hoger wordt. Via de placenta komen deze afvalstoffen ook bij de baby terecht. De reden waarom dit zo gevaarlijk is voor de baby, is dat de lever van een ongeboren baby nog niet functioneert en dus ook niet in staat is de gifstoffen uit het lichaam te verdrijven.

Door de hoge bloeddruk en andere negatieve verschijnselen in het lichaam van de moeder, zorgen er ook voor dat de placenta wordt aangetast. De placenta zorgt er tijdens de zwangerschap voor dat de baby voldoende zuurstof en voedingsstoffen aangevoerd krijgt en dat afvalstoffen worden afgevoerd. Bij disfunctie van de placenta krijgt de baby dus te weinig voedingsstoffen en zuurstof binnen. Baby’s waarvan de moeder tijdens de zwangerschap zwangerschapsvergiftiging heeft, worden dan meestal ook kleiner en lichter geboren dan baby’s waarvan de moeder deze zwangerschapscomplicatie niet had.

Oorzaak van zwangerschapsvergiftiging

Helaas is de oorzaak van zwangerschapsvergiftiging nog niet bekend. Wetenschappers zijn er dan ook nog niet over uit waarom de ene vrouw het wel krijgt, en de andere niet. Ook is nog niet duidelijk waarom de aandoening tijdens de ene zwangerschap mild is, en bij een andere zwangerschap zeer heftig met soms zelfs de dood van moeder en/of baby tot gevolg.

Onderzoekers denken echter wel dat de aanleg en ontwikkeling van de placenta, in de eerste helft van de zwangerschap, een rol spelen bij het ontstaan van zwangerschapsvergiftiging. Hoe en wat precies, is hierbij nog niet duidelijk. Mogelijk zijn de bloedvaten verkeerd aangelegd, of is er een tekort aan bloedvaten waardoor de vergiftiging de kop op kan steken.

Soorten zwangerschapsvergiftiging en hun symptomen

Er zijn in feite vier verschillende vormen van zwangerschapsvergiftiging, waarbij de ene variant weinig tot geen symptomen heeft en waar moeder en baby weinig tot geen last van hebben. De laatste variant – eclampsie – verloopt echter zeer ernstig en kan er soms zelfs voor zorgen dat moeder en/of baby komen te overlijden.

Vormen

Zwangerschapsvergiftiging is onder te verdelen in vier verschillende gradaties of vormen, namelijk:
  • Zwangerschapshypertensie
  • Pre-eclampsie
  • HELLP-syndroom
  • Eclampsie

Zwangerschapshypertensie

Hypertensie is de medische term voor 'hoge bloeddruk'. Zwangerschapshypertensie is een hoge bloeddruk die tijdens de zwangerschap ontstaat. Een hoge bloeddruk kan verschillende dingen in jouw lichaam veroorzaken. Zo kunnen de nieren en lever niet meer goed gaan functioneren, en is het ook mogelijk dat er diverse afwijkingen in de bloedstolling ontstaan.

Een hoge bloeddruk is zeer makkelijk op te sporen, met een simpel apparaat dat bloeddrukmeter wordt genoemd. Hierbij wordt er een band om je bovenarm vastgemaakt, waarna er lucht in gepompt wordt. Degene die jouw bloeddruk meet, laat vervolgens langzaam de lucht uit de band om jouw bovenarm lopen, terwijl een stethoscoop tussen jouw bovenarm en de band geplaatst is. Door goed te luisteren, kunnen er twee waardes gemeten worden: de bovendruk en de onderdruk van jouw bloeddruk. Bij zwangerschapshypertensie is vooral de onderdruk belangrijk. Als de onderdruk een waarde van 90 tot 95 heeft, of zelfs meer, dan wordt er gesproken van zwangerschapshypertensie. Er bestaat dan een kans op complicaties tijdens de zwangerschap. Vanaf nu is het belangrijk dat je extra gecontroleerd wordt tijdens de zwangerschap, om de hoge bloeddruk en eventuele andere symptomen van zwangerschapsvergiftiging te monitoren en indien nodig in te grijpen.

Pre-eclampsie

De tweede vorm van zwangerschapsvergiftiging is pre-eclampsie. In dit stadium heb je niet alleen een hoge bloeddruk, maar vindt er ook een te grote afvoer van eiwitten via de nieren plaats, die via de urine jouw lichaam verlaat. De eiwitten in de urine zijn erg makkelijk op te sporen, door er een teststaafje in te dopen die reageert op de eiwitten die mogelijk aanwezig zijn.

Bij tien procent van de zwangere vrouwen wordt pre-eclampsie voor de 34e week van de zwangerschap ontdekt. 85 procent van de gevallen wordt geconstateerd tussen week 34 en het tijdstip van de bevalling. In 5 procent van de gevallen wordt pre-eclampsie pas na de bevalling ontdekt.

Bij pre-eclampsie kan je te maken krijgen met diverse symptomen. Sommigen zijn zichtbaar of merkbaar (zoals vochtophoping of hoofdpijn), maar er zijn ook symptomen die alleen na onderzoek te achterhalen zijn (zoals hoge bloeddruk en eiwit in de urine). De symptomen van pre-eclampsie zijn:
  • Hoge bloeddruk
  • Hoofdpijn (die niet wegtrekt)
  • Ziek of griepachtig gevoel, maar er is geen koorts aanwezig
  • Misselijk zijn en/of overgeven
  • Wazig zien, sterretjes zien of dingen dubbelzien alsof je te veel alcohol hebt gedronken
  • Tintelingen in je vingers, vergelijkbaar met het slapende gevoel wat je in je benen kan ervaren na een te lang toiletbezoek
  • Vochtophoping (oedeem) in handen, enkels en gezicht
  • Verminderde werking van de placenta
  • Verminderde functie van nieren, lever en bloedvaten

Daarnaast kan pre-eclampsie er ook nog voor zorgen dat de werking van de placenta (moederkoek) afneemt. Door de verminderde functie van de moederkoek, krijgt de ongeboren baby te weinig voedingsstoffen en zuurstof aangevoerd. Gevolg hiervan is dat de baby minder goed zal groeien en de baby te klein en te licht geboren wordt.

HELLP-syndroom

HELLP staat voor:
  • Hemolysis (afbraak van bloed)
  • Elevated Liver enzymes (functiestoornissen van de lever)
  • Low Platelets (een verminderd aantal bloedplaatjes)

De termen uit bovenstaande lijst (functiestoornissen lever, verminderd aantal bloedplaatjes en afbraak van bloed) kunnen nogal onduidelijk zijn. Met de afbraak van bloed wordt met name de afbraak van rode bloedcellen bedoeld, waardoor het transport van zuurstof door het lichaam (en ook naar de placenta en baby) verminderd is. Het tekort aan bloedplaatjes in het bloed zorgt ervoor dat de bloedstolling ontregeld raakt, waardoor de kans op bloedingen groter wordt en de bloedingen ook minder snel stoppen met bloeden. Een verstoorde leverfunctie houdt in dat afvalstoffen van het lichaam minder goed verwerkt worden, met als gevolg dat er steeds meer afvalstoffen in het lichaam circuleren, met diverse gevolgen van dien.

Naast bovengenoemde symptomen, komen ook de symptomen van pre-eclampsie terug bij het HELLP-syndroom. Daarnaast zijn er nog een paar extra symptomen die kunnen duiden op het HELLP-syndroom, namelijk:
  • Het gevoel dat er een band of riem strak om de buik zit en deze steeds strakker wordt aangetrokken
  • Pijn in de bovenbuik of pijn tussen de schouderbladen.

Het HELLP-syndroom komt bij twee procent van de eerste zwangerschappen voor. Wanneer een vrouw al een keer eerder zwanger is geweest, is de kans op HELLP nog lager geworden.

Eclampsie

Eclampsie is de vierde vorm van zwangerschapsvergiftiging en is ook de meest gevaarlijke variant van zwangerschapsvergiftiging. Eclampsie komt vrij weinig voor onder zwangere vrouwen. Iemand die tijdens de zwangerschap last heeft van pre-eclampsie of het HELLP-syndroom, heeft een kans van 1 op 200 (0,5 procent) om eclampsie te ontwikkelen. Eclampsie kan tijdens de laatste weken van de zwangerschap ontstaan, tijdens de bevalling en zelfs nog in de eerste 72 uur na de bevalling.

Het is nog niet volledig duidelijk waarom de ene vrouw met pre-eclampsie of HELLP-syndroom wel eclampsie ontwikkelt en de andere vrouw niet. Eén van de mogelijkheden waar extra onderzoek naar wordt verricht, is dat er een te hoge bloeddruk in de hersenschors (cortex cerebri) aanwezig is. Dit hersengebied is verantwoordelijk voor het ontvangen, analyseren en interpreteren van informatie dat vanuit de rest van het lichaam verstuurd wordt. De hersenschors zet deze ontvangen informatie om in gedachten, handelingen en spraak. Je kan de hersenschors dus zien als een soort vertaalmachine van het lichaam.

Zoals gezegd, is eclampsie de meest ernstige – en tevens meest gevaarlijke – vorm van zwangerschapsvergiftiging. Zodra er eclampsie is vastgesteld bij een zwangere vrouw, moet zij direct naar het ziekenhuis vervoerd worden als zij daar nog niet was. Eclampsie is zo ernstig dat het levensbedreigend is voor moeder en de ongeboren baby. Er kunnen stuipen optreden die overeenkomsten vertonen met een epileptische aanval.

Eclampsie is te herkennen aan de volgende symptomen
  • Toegenomen reflexen
  • Verhoogde prikkelbaarheid
  • Hoofdpijn
  • Tintelingen in handen en vingers
  • Het gevoel van een band die strak om de buik getrokken wordt
  • Wazig zicht, flitsen of sterretjes zien, dubbelzien
  • Vochtophoping (oedeemvorming) in handen, voeten en gezicht
  • Gewichtstoename als gevolg van de vochtophoping
  • Concentratieproblemen
  • Pijn in de bovenrug of tussen de schouderbladen
  • Eiwit in de urine
  • Misselijkheid en/of veel overgeven
  • Pijn in bovenbuik of onder de borst.

Eclampsie kan zelfs zo ernstig zijn, dat moeder en kind komen te overlijden. Artsen zullen de zwangere vrouw met eclampsie 24 uur per dag monitoren, en wanneer het risico te groot wordt, zal er besloten worden om een spoedkeizersnede uit te voeren om het leven van moeder en baby te redden.

Wanneer contact opnemen met de verloskundige of gynaecoloog?

Als je last hebt van één van de symptomen die bij zwangerschapsvergiftiging horen, hoe klein of onschuldig het misschien ook lijkt, moet je altijd direct contact opnemen met jouw behandelend verloskundige of gynaecoloog. Je zal dan gelijk op controle moeten komen om te controleren hoe jouw lichamelijke conditie is en hoe het met jouw baby gaat. In sommige gevallen wordt je direct opgenomen in het ziekenhuis om de toestand van jezelf en die van jouw ongeboren kindje continu in de gaten te houden.

Je kan beter tien keer te veel naar de verloskundige bellen en het achteraf om loos alarm gaat, dan dat je besluit niet te bellen met alle mogelijke gevolgen van dien.
© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
PreCare studie bij Pre-eclampsie of HELLPDe PreCare studie is een onderzoek die word toegepast bij vrouwen die eerder in een zwangerschap het HELLP syndroom of P…
Het HELLP-syndroom: oorzaken, symptomen en behandelingHet HELLP-syndroom: oorzaken, symptomen en behandelingEen van de ernstigere complicaties die tijdens de zwangerschap kunnen voordoen, is het HELPP - syndroom. HELPP is een er…
Zwangerschapshypertensie en het HELLP syndroomZwangerschapshypertensie en het HELLP syndroomMet zwangerschapshypertensie (oude term: zwangerschapsvergiftiging) wordt een verhoogde bloeddruk van de moeder beschrev…
Zwangerschap: hoge bloeddruk (zwangerschapshypertensie)Zwangerschap: hoge bloeddruk (zwangerschapshypertensie)Circa 10 tot 15% van de zwangere vrouwen krijgt last van een te hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap. Dit wordt ook we…
Zwangerschapshypertensie, een te hoge bloeddrukZwangerschapshypertensie, een te hoge bloeddrukZwangerschapshypertensie is een te hoge bloeddruk, meestal treedt dat pas op in de tweede helft van de zwangerschap. De…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kaz / Pixabay
  • https://www.24baby.nl/zwanger/zwangerschapskwaaltjes/zwangerschapsvergiftiging/
  • https://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/zwangerschapsvergiftiging/item40200
  • http://www.oudersvannu.nl/zwanger-zijn/20-weken/gezondheid-verzorging/zwangerschapskwalen/zwangerschapsvergiftiging/
  • http://wij.nl/zwanger-info-complicaties/artikel/zwangerschapsvergiftiging
  • http://www.zwangerschapsvergiftiging.com/
  • http://zwangerschapsvergiftiging.info/
  • https://www.gezondheidsnet.nl/zwanger/zwangerschapsvergiftiging

Reageer op het artikel "Symptomen van zwangerschapsvergiftiging"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Zwangerschap
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!