InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)?

Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)?

Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)? Actinische cheilitis is een chronische aandoening aan de lippen en wordt veroorzaakt door de schadelijke invloeden van UV-straling. Door chronische (veelvuldige en regelmatige) blootstelling aan zonlicht ontstaat er bij deze aandoening een schilfering van de lippen die niet alleen lelijk kan zijn, maar ook veel pijn en ongemak kan opleveren. Wat is actinische cheilitis, wie het krijgt en welke behandelingen zijn er precies mogelijk?

Inhoud


Andere benamingen

Actinische cheilitis staat ook bekend onder de volgende namen:
  • Cheilitis actinia

Wat is actinische cheilitis

Actinische cheilitis bestaat uit twee aparte woorden, namelijk ‘actinisch’ en ‘cheilitis’. Vertaald vanuit het Grieks betekenen de woorden het volgende:
  • Actinisch = ‘straling’
  • Cheilitis = ‘lipontsteking, ontsteking aan de lippen’

Actinische cheilitis betekent dus letterlijk: ontsteking aan de lippen, veroorzaakt door straling.

Cheilitis actinia kenmerkt zich in een schilfering van de lippen, welke wordt ontstaan door chronische blootstelling aan zonlicht. Het is vergelijkbaar met de aandoening actinische keratose, maar dan gelokaliseerd op de lippen. Vaak is bij dit ziektebeeld de onderlip aangedaan. Door chronische blootstelling aan Uv-licht, afkomstig van de zon, zijn de epitheelcellen die in de lip aanwezig zijn beschadigd geraakt. Hierdoor is de vorm van de cellen afwijkend geworden, en wordt het weefsel niet langer op een logische manier opgebouwd. Deze onlogische opbouw van cellen uit zich in een schilfering. In sommige gevallen van actinische cheilitis is ook een ontstekingsreactie zichtbaar.

Wat zijn de risico’s van actinische cheilitis

Wie actinische cheilitis heeft, heeft een verhoogde kans op het krijgen van een plaveiselcelcarcinoom. Een plaveiselcelcarcinoom is een vorm van kanker die de bovenste laag van de huid aantast. Doordat actinische cheilitis later kanker kan veroorzaken, wordt cheilitis actinia ook wel gezien als een premaligne aandoening. Met ‘premaligne’ wordt een soort voorstadium van kanker bedoeld.

Actinische cheilitis ziet er vaak niet mooi uit, en daarnaast kan de patiënt ook last ervan hebben. In ongeveer de helft van de gevallen wordt ook pijn als klacht beschreven.

Wie krijgt actinische cheilitis

De reden waarom de ene persoon wel actinische cheilitis krijgt, en de ander niet, is onbekend. Wel wordt er waargenomen dat mensen boven de 50 jaar vaker met actinische cheilitis te maken krijgen. Ook mannen worden vaker geconfronteerd met deze aandoening dan vrouwen. De reden dat actinische cheilitis vooral bij mannen wordt gezien, wordt hoogstwaarschijnlijk verklaard door het feit dat mannen vaker en langer buitenshuis werken en leven. Ook dragen vrouwen vaak lippenstift, waardoor de schadelijke Uv-straling minder kan doordringen in het lipweefsel.

Behandeling van actinische cheilitis

Er zijn een paar behandelingen mogelijk voor actinische cheilitis. Welke behandeling men krijgt toegewezen, is afhankelijk van de precieze plaats van de cheilitis, maar ook in welk stadium het zich bevindt. Een arts kan een keuze maken uit één van onderstaande behandelvormen, maar een combinatie van deze behandelingen is ook mogelijk. Uw arts kan u hierover meer vertellen.
  • Cryotherapie: bij deze vorm van behandeling worden de afwijkende cellen vernietigd door ze te bevriezen.
  • Fotodynamische therapie: de afwijkende cellen worden met een bepaald goedje behandeld, waardoor ze gevoelig voor licht worden gemaakt. Vervolgens wordt er een speciaal licht op de actinische cheilitis geschenen, waardoor de cellen kapot gaan.
  • Lipshave: bij deze vorm van behandeling wordt de huid van de lip geëxcideerd (dus weggesneden of verwijderd), en zal de arts van het mondslijmvlies een nieuwe lip maken.

Cryotherapie

Cryotherapie is een vorm van behandeling waarbij de actinische cheilitis behandeld wordt door middel van bevriezing. Artsen gebruiken hier doorgaans vloeibare stikstof voor, alhoewel soms andere bevriezingsmiddelen ingezet worden. Bijwerkingen van deze behandelvorm zijn ontstekingen, blaarvormingen en necrose. Alle drie de bijwerkingen hebben geen verdere behandeling nodig en genezen vanzelf. Wanneer de behandelde plek op de lip genezen is, kan op die specifieke plaats nooit meer actinische cheilitis terugkeren.

Fotodynamische therapie

Bij fotodynamische therapie gebruiken artsen vaak een crème. Er wordt een dun laagje van deze crème op de te behandelen plaats aangebracht, en deze wordt lichtdicht afgeplakt (hiervoor bestaan speciale pleisters). Als de crème twee tot vier uur heeft ingewerkt, wordt de pleister weer verwijderd. De ingesmeerde lip zal de komende tien minuten behandeld worden met speciaal licht. Het licht moet een specifieke golflengte en intensiteit hebben, omdat de behandeling anders geen effect heeft. In het grootste deel van alle gevallen, moet fotodynamische therapie op dezelfde plek nog minimaal twee keer herhaald worden. De reden dat er vaak voor deze behandelvorm gekozen wordt, is dat er weinig tot geen sprake is van littekenvorming na de behandeling.

Lipshave

Bij de lipshave zal de lip geëxcideerd worden. Dit betekent dat het aangedane stuk lip weggesneden wordt, om de actinische cheilitis op deze plaats te verwijderen. Om het achtergebleven ‘gat’ op te vullen, zal een arts een stuk mondslijmvlies van de binnenkant van de mond halen, en deze op het gat plaatsen. Deze behandelvorm heeft de meeste risico’s, en zal dus als laatste ‘redmiddel’ ingezet worden. Artsen zullen altijd eerst de actinische cheilitis proberen te behandelen met cryotherapie en/of fotodynamische therapie.
© 2013 - 2019 Infodebster, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Actinische cheilose: symptomen, oorzaak en behandelingActinische cheilose: symptomen, oorzaak en behandelingActinische cheilose, ook wel aangeduid met de termen actinische cheilitis, cheilitis actinica of cheilitis solaris, duid…
Actinische cheilitis: Ontsteking van lip door zonneschadeActinische cheilitis: Ontsteking van lip door zonneschadeActinische cheilitis is letterlijk vertaald ‘ontsteking van de lip door blootstelling aan straling’. Bij deze huidaandoe…
Granulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippenGranulomateuze cheilitis: Chronische zwelling van lippenGranulomateuze cheilitis is een cosmetisch verontrustende aandoening met onbekende oorzaak waarbij de patiënt een aanhou…
Plekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomenPlekjes op de huid, ruw en lichtbruin: oorzaken en symptomenHeb je last van plekjes op de huid die ruw aanvoelen en lichtbruin van kleur zijn? Misschien heb je last van actinische…
Hoekige cheilitis: Irritatie aan mondhoeken van lippenHoekige cheilitis: Irritatie aan mondhoeken van lippenHoekige cheilitis is een vorm van een lipontsteking waarbij in de mondhoeken (waar de lippen elkaar tegenkomen) pijn en…
Bronnen en referenties
  • Nl.wikipedia.org/wiki/Actinische_Cheilitis
  • http://lichamelijk.blogspot.nl/2012/02/actinische-cheilitis.html
  • http://www.betrouwbarebron.nl/ziektecategorieen/item/zon-en-huid/2119-actinische-cheilitis.html?tmpl=component
  • http://www.huidinfo.nl/actinische%20cheilitis.html

Reageer op het artikel "Wat is actinische cheilitis (aandoening aan de lippen)?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 29-11-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!