InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hartkloppingen: door stress, in rust, na eten en overgang

Hartkloppingen: door stress, in rust, na eten en overgang

Hartkloppingen: door stress, in rust, na eten en overgang Hartkloppingen door stress komt vaak voor, evenals hartkloppingen tijdens de nacht. Bij hartkloppingen (palpitaties) voel je je eigen hart kloppen. Veel mensen schrikken ervan als ze hartkloppingen krijgen en denken dat het gevaarlijk is. Hartkloppingen kunnen worden veroorzaakt door bijvoorbeeld stress (het blijkt dat bij de meeste mensen die last hebben van hartkloppingen in rust dit uitgelokt wordt doordat ze een tijdlang veel stress hebben ervaren), angstgevoelens en psychische klachten, lichamelijke inspanning, medicatie, of -in zeldzame gevallen- een medische aandoening. Hartkloppingen kunnen evenwel ook optreden na het eten van een stevige maaltijd of veroorzaakt worden door hormonale veranderingen rond de overgang. Maar ook blowen of bovenmatig gebruik van nicotinekauwgom kunnen hartkloppingen uitlokken. Hartkloppingen zijn vaak onschuldig, maar kunnen soms ook duiden op een onderliggende aandoening die medische behandeling behoeft.

Hartkloppingen


Wat zijn hartkloppingen?

Hartkloppingen verwijst naar een situatie waarin iemand zijn eigen hart voelt kloppen. Het hart bonst hevig, de hartslag is snel of juist onregelmatig. Je kan, bij wijze van spreken, je hart voelen kloppen in je keel, of het bonst in je borst of je hebt het gevoel dat er sprake is van een extra hartslag. De medische term voor hartkloppingen is 'palpitaties'. Veelal zijn hartkloppingen onschuldig, maar ze kunnen wel als hinderlijk worden beschouwd. Een enkele keer zijn hartkloppingen een uiting van een onderliggende aandoening of hartprobleem. Hartkloppingen komen voor bij mannen en vrouwen van alle leeftijden.

Oorzaken: stress, alcohol, medicijngebruik

Vaak kan er geen oorzaak van hartkloppingen worden gevonden. Veelvoorkomende oorzaken van hartkloppingen zijn:
  • sterke emotionele reacties, zoals stress, boosheid of angst
  • lichamelijke inspanning
    Koffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwanKoffie / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan
  • vermoeidheid
  • cafeïne (deze stof komt van nature voor in koffie, en in kleinere hoeveelheden in thee, maar ook energiedrankjes, cola, ijsthee, chocolade en chocolademelk bevatten cafeïne)
  • nicotine (het belangrijkste psychoactieve bestanddeel in tabak, maar deze stof zit ook in nicotinekauwgom, een hulpmiddel om te stoppen met roken)
  • drugs (vooral cocaïne, maar als er veel THC -het actieve bestanddeel in cannabis- in de hasj of wiet zit kun je last krijgen van hartkloppingen, duizeligheid, flauwvallen, braken en hoofdpijn)
  • alcohol (vooral in combinatie met roken en/of drugsgebruik)
  • medicijngebruik (sommige schildklier- of astmamedicijnen of prednison)
  • bepaalde voedingsstoffen, zoals sulfiet (komt van nature in bepaalde producten voor, maar kan ook aan levensmiddelen worden toegevoegd als conserveermiddel: E220 – E228)¹ en mononatriumglutamaat (smaakversterker E-621, Ve-tsin).
  • koorts
    Alcohol kan hartkloppingen veroorzaken / Bron: Istock.com/karelnoppeAlcohol kan hartkloppingen veroorzaken / Bron: Istock.com/karelnoppe
  • hormonale veranderingen tijdens de menstruatie, zwangerschap of overgang (opvliegers kunnen gepaard gaan met hartkloppingen)
  • psychische klachten (hyperventilatie / paniekaanval)
  • een stevige maaltijd

Hartkloppingen door stress

Stress komt uit het Engels en betekent letterlijk 'druk' of 'spanning'. Met stress wordt spanning bedoeld die optreedt bij een (dreigende) verstoring van het evenwicht tussen draagkracht en draaglast. Stress treedt op wanneer een persoon zich moet aanpassen aan de eisen die de omgeving aan hem stelt of aan de eisen die we zelf stellen. Elke verandering maakt dat we ons moeten instellen op deze verandering. Stress wordt voor een belangrijk deel bepaald door onze interpretatie van de situatie en de inschatting van de eigen mogelijkheden. Stress treedt vooral op in situaties waarop we (menen) geen invloed te kunnen uitoefenen. Als we geen invloed kunnen uitoefenen op situaties of op onszelf, dan kunnen we ons hulpeloos en machteloos gaan voelen.

Stressreactie

Op zich is een stressreactie goed en nuttig: het stelt ons in staat om in (bedreigende) situaties te 'vechten' of te 'vluchten'. De stressreactie wordt pas negatief als ze te langdurig, te frequent of te hevig optreedt. Door aanhoudende stress en onvoldoende herstelmogelijkheden, kunnen lichamelijke, psychische en gedragsmatige klachten optreden. Lichamelijke klachten zijn bijvoorbeeld verhoogde bloeddruk, slapeloosheid, droge mond, rugpijn, schouderpijn, trillende handen, stijve vingers en armen, en hartkloppingen. Bij psychische klachten kun je denken aan onder meer geestelijke vermoeidheid en neerslachtigheid en bij gedragsmatige klachten kan bijvoorbeeld overdadig eten of toenemend alcoholgebruik worden verstaan. Deze signalen zijn een teken van ongezonde stress. Het betekent dat de stress op een effectieve manier aangepakt moet worden om deze te verminderen. Hierdoor zullen de klachten ook afnemen.

Hartkloppingen door een onderliggende aandoening

Soms zijn hartkloppingen een teken zijn van een onderliggende medische aandoening, zoals een overactieve schildklier (hyperthyreoïdie) of een abnormaal hartritme. Hartritmestoornissen (aritmie) kunnen bestaan uit:
  • een te langzame hartslag (bradycardie);
  • een te snelle hartslag (tachycardie); en
  • in overslagen (extrasystolen), een onregelmatig hartritme.

Hartritmestoornissen kunnen niet alleen hartkloppingen veroorzaken, maar ook de volgende klachten:
  • een licht gevoel in het hoofd, duizeligheid en soms kun je zelfs flauwvallen;
  • moeheid en algehele malaise;
  • pijn op de borst of benauwdheid.

Hartkloppingen kunnen ook optreden bij aandoeningen zoals een longontsteking, bloedarmoede, allergische reacties, hoge bloeddruk en diabetes mellitus (suikerziekte), of bepaalde hartziekten (hartfalen of zuurstoftekort van de hartspier).

Hartkloppingen in de nacht

Sommige mensen hebben 's nachts last van hartkloppingen, wat soms gepaard gaat met zweten. Er zijn meerdere mogelijke oorzaken van hartkloppingen in de nacht.

Hartkloppingen 's nachts kan de slaap verstoren / Bron: VGstockstudio/Shutterstock.comHartkloppingen 's nachts kan de slaap verstoren / Bron: VGstockstudio/Shutterstock.com
Nachtmerries of nachtelijke paniekaanvallen
Een nachtmerrie kan een beangstigende ervaring zijn. Een enge droom kan je hartslag verhogen. Hoewel veel mensen hun droom of nachtmerrie niet kunnen herinneren als ze wakker worden, kunnen ze badend in het zweet wakker of zwaar ademend worden. Er zijn ook mensen die voornamelijk last hebben van paniekaanvallen in de nacht. Dit fenomeen staat bekend als een 'nocturnal paniekaanval'.

Emotionele factoren

Emotionele triggers als angst, stress of opwinding kan de hartslag verhogen doordat er meer adrenaline in het lichaam vrijkomt als gevolg van stimulatie van de vecht-of-vluchtreactie in het lichaam. Wanneer je angst of woede ervaart, vindt er een verandering plaats in je lichaam. Je hartslag, bloedsuiker en ademhaling gaan omhoog, zodat je lichaam meer zuurstof en energie tot zijn beschikking heeft.

Hormonale veranderingen tijdens de menstruatie, zwangerschap en menopauze

Tijdens de menstruatie, zwangerschap en menopauze, treden bij een vrouw veel hormonale veranderingen op. Deze hormonale schommelingen kunnen leiden tot een versnelde hartslag. Zo kunnen opvliegers gepaard gaan met hartkloppingen. Tijdens de zwangerschap stroomt er meer bloed door je lichaam, waardoor je hart harder moet werken. Als je rustig in bed of op de bank ligt, kun je soms je hart voelen kloppen.

Hartkloppingen 's nachts door bepaalde geneesmiddelen of stoffen

Hartkloppingen kunnen een bijwerking zijn van bepaalde geneesmiddelen. Veel bloeddruk en astma-medicijnen kunnen aanleiding geven tot een versnelde hartslag, vooral als ze worden ingenomen voor de nacht. Andere stoffen die de hartslag kunnen verhogen zijn sterk gekruid voedsel, alcohol, cafeïne, nicotine, en recreatieve drugs.

Lage bloeddruk

Je bloeddruk verlaagt meestal in rust en tijdens de nachtelijke uren, maar als het te laag is kan je hartslag versnellen om dit te compenseren. Mensen met een te lage bloeddruk (hypotensie) hebben dan ook vaak een snellere hartslag.

Lage bloedsuikerspiegel

Hartkloppingen als gevolg van een lage bloedsuikerspiegel kan gevaarlijk zijn. Een te laag bloedsuikergehalte wordt hypoglykemie of kortweg 'hypo' genoemd. Dit is een verschijnsel dat nagenoeg niet voorkomt bij gezonde mensen, maar vooral gezien wordt bij diabetici. Hypoglykemie uit zich in aanvallen van trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en bewusteloosheid.

Hart- en vaatziekten

Hartkloppingen 's nachts kunnen een symptoom zijn van hart- en vaatziekten. Deze nachtelijke hartkloppingen kunnen wijzen op een kransslagaderziekte, een hartspieraandoening, een hartklepafwijking of een hartaanval.

Andere factoren voor hartkloppingen in de nacht

Hyperthyreoïdie (overactieve schildklier), diabetes, bloedarmoede, hoge koorts en uitdroging, kunnen ook leiden tot hartkloppingen 's nachts.

Huisarts / Bron: Istock.com/WavebreakmediaHuisarts / Bron: Istock.com/Wavebreakmedia

Diagnose en behandeling hartkloppingen

Vaak geen behandeling nodig

Hartkloppingen zijn meestal onschuldig en behoeven niet behandeld te worden. Vooral de eerste keer kun je erg schrikken van hartkloppingen en denken dat je een hartkwaal hebt.

Wanneer contact opnemen met de huisarts bij hartkloppingen?

Neem contact op met je huisarts om te overleggen, wanneer hartkloppingen niet overgaan terwijl je rustig zit, of als het gepaard gaat met andere klachten, zoals druk of pijn in de borst, benauwdheid, misselijkheid, flauwvallen en/of ongewoon hevig transpireren. Hij zal je lichamelijk onderzoeken en je vragen stellen over je klachten. Soms is verwijzing nodig naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

Bloeddruk meten bij patiënt / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewiczBloeddruk meten bij patiënt / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz
Diagnostisch onderzoek
De cardioloog (hartspecialist) meet de bloeddruk en luistert met een stethoscoop naar het hart. In het ziekenhuis krijg je een elektrocardiografie 'ECG), in de volksmond een 'hartfilmpje' genoemd. Een holteronderzoek kan ook nodig zijn. Dat is een registratie van het hartritme door middel van een apparaat (Holterfoon), meestal gedurende 24 tot 48 uur. De cardioloog beoordeelt met dit onderzoek of je een hartritmestoornis hebt. Er kunnen ook andere onderzoeken worden uitgevoerd, zoals en coronaire CT angiografie (een methode om de kransslagaders rondom het hart te beoordelen), een echocardiografie (een onderzoek van het hart dat wordt uitgevoerd met behulp van ultra-geluidsgolven), elektrofysiologisch onderzoek (EFO, een onderzoek om hartritmestoornissen op te sporen en een ziekenhuisopname van 1 tot 2 dagen nodig is), en een röntgenfoto van de borstkas (een veelgebruikt onderzoek dat een hulpmiddel is bij het stellen van een diagnose bij hartproblemen).

Behandeling van hartkloppingen

Als er door de huisarts of cardioloog een onderliggende ziekte wordt vastgesteld, dan zal deze behandeld moeten worden. Wanneer er geen aandoening aan ten grondslag ligt, dan is het van belang om de triggers die (mogelijk) hartkloppingen bij jou veroorzaken uit je leven te bannen.

Noot:
  1. Sulfiet wordt aan levensmiddelen toegevoegd om de groei van micro-organismen in levensmiddelen en oxidatieve verkleuring van levensmiddelen tegen te gaan. Sulfiet wordt onder meer toegevoegd aan salades, wijn, gedroogde vruchten, aardappels, theemengsels en tijdens de productie van bier. (Bron: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, NVWA)

Lees verder

© 2014 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hartkloppingen: een onregelmatige hartslagHartkloppingen: een onregelmatige hartslagBij een onregelmatige hartslag is men hiervan ook bewust door een onaangenaam gevoel van het lichaam en voel je een vers…
Hartkloppingen door vermoeidheidHartkloppingen door vermoeidheidWanneer je een hartklopping krijgt, voel je het hart hevig bonzen, het kan onregelmatig en snel gaan. Het kan een gevoel…
Wat te doen tegen hartkloppingen? Oorzaken, symptomen, tipsWat te doen tegen hartkloppingen? Oorzaken, symptomen, tipsHet kan je een erg angstig gevoel geven als je opeens merkt dat je hart abnormaal snel gaat kloppen. Bij hartkloppingen…
Hartkloppingen: oorzaken en symptomenHartkloppingen: oorzaken en symptomenBij hartkloppingen voel je het hart in je borst kloppen, waarbij het snel of onregelmatig bonst. Ook kan het een gevoel…
Hartkloppingen: wat je er zelf aan kunt doenHartkloppingen: wat je er zelf aan kunt doenWanneer je hartkloppingen hebt, voel je het hart heel snel achter elkaar kloppen, waarbij het soms lijkt over te slaan e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/Andy Dean
  • Dr. Victor Marchione. Heart racing at night: Causes and treatment. http://www.belmarrahealth.com/heart-racing-night-causes-treatment (ingezien op 17-11-2016)
  • Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - Symptomen, diagnose en behandeling. Uitgeverij Terra Lannoo, Arnhem, 2009.
  • J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.
  • Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NWA)
  • Ruud Joppen, Willem Brand, Paul Schreurs. Omgaan met stress. Stichting Teleac, Uitgeverij Rheynboek, 1998.
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/PuwanaiSomwan
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 3: VGstockstudio/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/Wavebreakmedia
  • Afbeelding bron 5: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz

Reageer op het artikel "Hartkloppingen: door stress, in rust, na eten en overgang"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Linda, 24-05-2015 17:12 #2
Word er gek van! benauwdheid op borst en dat harde gebonk maakt me vaak angstig.Twee keer in ziekenhuis gelegen, medicijnen uitgeprobeerd maar werd ziek van de bijwerkingen. Ze doen er makkelijk over maar benauwdheid en druk op je borst en gek kuchje is niet fijn. Paniekstoornis aan over gehouden.Bah!

Sandra, 06-05-2015 21:25 #1
Een trage schildklier kan hartkloppingen geven na beweging en Moe, pijn in hoofd, duizelig…

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 09-04-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hart en hartaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!