InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Oftalmoscopie: Onderzoek van de achterkant van het oog

Oftalmoscopie: Onderzoek van de achterkant van het oog

Oftalmoscopie: Onderzoek van de achterkant van het oog Oftalmoscopie is van onschatbare waarde voor het opsporen van tal van oogaandoeningen. De oogarts bekijkt via een oftalmoscoop de achterkant van het oog, de fundus. De fundus – de binnenste structuren van de oogbol – bestaat uit het netvlies, het glasachtige lichaam, de retina, retinale bloedvaten, de macula en de papil. Oftalmoscopie is daarom ook gekend als fundoscopie of netvliesonderzoek en is meestal onderdeel van een standaard oogonderzoek.

Indicatie onderzoek: Oogaandoeningen opsporen

De oogarts gebruikt oftalmoscopie voor de screening op oogziekten die de bloedvaten aantasten. Daarom gebruikt hij een oftalmoscopie bij de diagnose van volgende oogziekten:

Een patiënt krijgt bij een uitgebreid oogonderzoek steeds een oftalmoscopie. Een regelmatig oogonderzoek is vereist want hiermee zijn tal van oog- en andere aandoeningen op te sporen.

Voor het onderzoek

Vooraf deelt de patiënt aan de arts mee of hij allergisch is voor bepaalde medicijnen en ook welke medicatie hij gebruikt. De oogdruppels zijn namelijk niet altijd te gebruiken bij een allergie. Daarnaast reageren sommige geneesmiddelen op de oogdruppels. Verder moet de oogarts weten of er een familiale geschiedenis is van glaucoom. De gebruikte oogdruppels verhogen namelijk de oogdruk bij een patiënt die (mogelijk) glaucoom heeft. Tijdens een oftalmoscopie krijgt de patiënt pupil verwijdende oogdruppels (medische term is "mydriatica") toegediend. Dit maakt de pupillen groter waardoor de oogarts hier gemakkelijker doorheen kijkt. Omdat de patiënt door de druppels enige tijd wazig ziet (wazig gezichtsvermogen) en lichtgevoelig is, is het aanbevolen om vervoer naar huis te regelen. Het is daarnaast handig een zonnebril bij te hebben om de fotofobie te vergemakkelijken na het onderzoek. De patiënt neemt tot slot best een ganse dag vrij als hij een zware job heeft waarbij hij machines moet bedienen.

Tijdens het onderzoek: Oogarts onderzoekt achterkant van het oog

De patiënt krijgt eerst pupil verwijdende oogdruppels toegediend. Soms prikken of branden deze druppels maar dit gaat over na een paar seconden. Deze oogdruppels veroorzaken soms ook een vreemde smaak in de mond. Er zijn drie verschillende soorten oftalmoscopie. De oogarts bepaalt welke techniek(en) hij toepast om de achterkant van het oog te beoordelen. Het onderzoek kent een tijdsduur van vijf tot tien minuten.

Direct onderzoek

De onderzoeksruimte is verduisterd. De patiënt zit op een stoel en de oogarts zit recht over de patiënt. Hij gebruikt een oftalmoscoop om het oog te onderzoeken. Dit is een instrument ter grootte van een zaklamp dat licht uitstraalt en een aantal kleine lenzen heeft. De patiënt dient op vraag van de oogarts in bepaalde richtingen te kijken zodat de oogarts de achterkant van het oog bestudeert. Het heldere licht dat de oftalmoscoop verspreidt, is soms enigszins ongemakkelijk voor de patiënt en veroorzaakt mogelijk nabeelden. Dit onderzoek is echter pijnloos en verdwijnt spontaan en snel weer.

Indirect onderzoek

Via een indirect onderzoek ziet de oogarts gedetailleerder de structuren in de achterkant van het oog. De patiënt gaat hierbij liggen of zitten. De oogarts plaatst een helder licht rond zijn of haar voorhoofd en schijnt hiermee in de ogen van de patiënt. Hij houdt een lens tegen de voorkant van het oog. De patiënt moet de ogen openhouden en in bepaalde richtingen kijken. Soms gebruikt de oogarts hiervoor een kleine stompe sonde wat mogelijk oncomfortabel aanvoelt bij de patiënt, maar het is zeker niet pijnlijk.

Spleetlamponderzoek

Bij dit onderzoek krijgt de oogarts dezelfde ooginformatie dan bij een indirect onderzoek, maar hij gebruikt bij een spleetlamponderzoek een hogere vergroting. De patiënt plaatst zijn kin tegen een kinsteun en hoofd tegen een hoofdsteun zodat zijn hoofd stabiel is tijdens het onderzoek. Daarna gebruikt de oogarts die recht tegenover hem zit, een instrument waaruit helder licht komt. De oogarts bekijkt met een microscoop naar de achterkant van het oog. Op vraag van de oogarts kijkt de patiënt in verschillende richtingen. Soms gebruikt de oogarts een vinger om de ogen open te houden zodat hij een beter beeld krijgt. Daarnaast gebruikt hij mogelijk een kleine, onscherpe probe om wat druk op het oog te plaatsen. Dit voelt wat oncomfortabel aan voor de patiënt, maar is niet pijnlijk. De patiënt ziet soms wel wat nabeelden als het lampje uit is, maar deze verdwijnen na enkele keren knipperen.

Na het onderzoek

Door de pupil verwijdende oogdruppels ziet de patiënt gedurende enkele uren wazig en is hij gevoelig voor licht (fotofobie).

Risico’s oftalmoscopie

Een patiënt vertoont in zeldzame gevallen een reactie op de verdovende oogdruppels. Ze leiden soms tot blozen, een droge mond (xerostomie), duizeligheid, misselijkheid en overgeven en gesloten hoek glaucoom. De gesloten hoek glaucoom valt op te sporen met een tonometrie (oogdrukmeting).

Lees verder

© 2015 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Mydriatica: Pupilverwijdende oogdruppels in oog of ogenMydriatica: Pupilverwijdende oogdruppels in oog of ogenMydriatica is de medische term voor pupilverwijdende oogdruppels. Een oogarts gebruikt mydriatica voor het verwijden of…
Fundusfotografie: Foto’s van de achterkant van het oogFundusfotografie: Foto’s van de achterkant van het oogMet een fundusfoto bekijkt de oogarts het glasachtige lichaam, de macula, de retina, de choroidea (vaatvliezen), de oogz…
Pachymetrie: Oogonderzoek - Meten van dikte van hoornvliesPachymetrie: Oogonderzoek - Meten van dikte van hoornvliesEen oogarts voert een pachymetrie uit bij o.a. een patiënt op verdenking van glaucoom of een patiënt die een refractieve…
Oog- en oogkasechografie (oogechografie)Oog- en oogkasechografie (oogechografie)Een oog- en oogkasechografie is een onderzoek dat gebruik maakt van hoogfrequente geluidsgolven. De oogarts maakt met ee…
Gonioscopie: Inspectie van de drainagehoek bij glaucoomGonioscopie: Inspectie van de drainagehoek bij glaucoomEen oogarts voert een gonioscopie uit om te kijken naar het voorste deel van het oog (voorkamer) tussen het hoornvlies e…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tpsdave, Pixabay
  • http://maculacenter.com/eye-procedures/ophthalmoscopy/
  • http://www.healthline.com/health/ophthalmoscopy#Procedure4
  • http://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=18306
  • http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003881.htm

Reageer op het artikel "Oftalmoscopie: Onderzoek van de achterkant van het oog"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-03-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogonderzoeken
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!