InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bradycardie, trage hartslag: oorzaken en behandeling

Bradycardie, trage hartslag: oorzaken en behandeling

Bradycardie, trage hartslag: oorzaken en behandeling Bradycardie is een langzamere hartslag dan normaal. De hartslag is minder dan 60 slagen per minuut. Een trage hartslag kan zorgen voor klachten als duizeligheid, (neiging tot) flauwvallen en vermoeidheid. Het hart slaat gewoonlijk tussen 60 en 100 keer per minuut bij volwassene in rust. Bij jongvolwassenen en sporters kan dit lager zijn. Bradycardie hoeft niet per se klachten te geven. In dat geval is behandeling niet altijd nodig.

Bradycardie


Wat is bradycardie?

Bradycardie duidt op een hartfrequentie lager dan 60 slagen per minuut¹, de Nederlandse Hartstichting houdt het echter bij een hartslag minder dan 50 slagen per minuut.² Het normale hartritme van een volwassen persoon in rust is 60 tot 70 slagen per minuut. De hartfrequentie behoort te dalen tijdens inactiviteit (en nog verder tijdens de slaap) en op te lopen tijdens inspanning. Tijdens inspanning kan de hartslag oplopen tot 160 tot 180 per minuut.

Tiende hersenzenuw

Het autonome zenuwstelsel regelt de snelheid van het hartritme. Zodra het autonome zenuwstelsel spieractiviteit waarneemt, brengt het de hartslag en de bloeddruk omhoog door afgifte van hormonen aan het bloed. Als je je buik hebt volgegeten en je maag gevuld is, zet het autonome zenuwstelsel aan tot rusten door prikkeling van de nervus vagus, welke de hartslag vertraagt. De nervus vagus is de tiende hersenzenuw en behoort tot het autonome zenuwstelsel. Het is een zenuw die uit de hersenen komt en naar organen in de borstkas en buik gaat.

Lage hartslag niet altijd verontrustend

Een lage hartslag hoeft lang niet altijd verontrustend te zijn. Niet zelden hebben goed getrainde sporters in rust een relatief lage hartslag. De hartspier van sporters die goed getraind zijn heeft extra spiervezels aangemaakt, teneinde krachtiger en efficiënter bloed rond te pompen. Gezonde jongvolwassen mannen kunnen in rust een hartslag hebben van tussen de 49-55 en vrouwen tussen de 54-60. Goed getrainde sporters van deze leeftijd kunnen een nóg lagere hartslag hebben in rust. Dat is dus heel normaal. Zo zijn er bijvoorbeeld wielrenners die hartslagen in rust hebben van slechts 35-40 slagen per minuut.

Wanneer is een bradycardie medisch relevant?

Een bradycardie wordt medisch relevant indien de hartfrequentie niet in overeenstemming is met de mate van activiteit op dat moment. Als dat het geval is, dan is de pompwerking van het hart onvoldoende en krijgt het lichaam (waaronder de hersenen) onvoldoende zuurstofrijk bloed aangeleverd om naar behoren te kunnen functioneren.

Vermoeidheid / Bron: Istock.com/dolgachovVermoeidheid / Bron: Istock.com/dolgachov

Wat zijn de symptomen van bradycardie?

Een te trage hartslag kan leiden tot verminderde doorbloeding van de hersenen, waardoor er klachten ontstaan als duizeligheid en (neiging tot) flauwvallen. Deze klachten treden vooral op bij een plotselinge overgang van een normaal ritme naar een bradycardie. Bij een langdurige lichte bradycardie kan algehele vermoeidheid op de voorgrond staan.

Voor getrainde sporters is een lage hartslag normaal

Een hartslag in rust van minder dan 60 slagen per minuut kan normaal zijn voor sommige mensen, met name voor gezonde jongvolwassenen en getrainde sporters. Zij zullen dan ook geen klachten hiervan ondervinden. Voor deze groep mensen wordt bradycardie niet beschouwd als een gezondheidsprobleem. Het hart van deze mensen pompt krachtiger en efficiënter bloed rond.

Wat zijn de oorzaken van bradycardie?

Bradycardie wordt veroorzaakt door iets dat de elektrische stromen of impulsen van het hart, dat de pompwerking van het hart regelt, verstoort. Veel aandoeningen kunnen dit veroorzaken of hieraan bijdragen, waaronder:
  • Hartweefselschade als gevolg van ouderdom;
  • Hartweefselschade als gevolg van hart- en vaatziekten of een hartaanval;
  • Hoge bloeddruk (hypertensie);
  • Aangeboren hartafwijking;
  • Myocarditis, een ontsteking van de hartspier;
  • Een complicatie van een hartoperatie;
  • Traag werkende schildklier (hypothyreoïdie)
  • Magnesium werkt samen met calcium om elektrische impulsen in de cellen te reguleren: een onbalans van deze twee mineralen verstoort dit proces;
  • Herhaaldelijke verstoring van de ademhaling tijdens de slaap (obstructieve slaapapneu);
  • Ontstekingsziekten, zoals reumatische koorts of lupus;
  • Hemochromatose, een stofwisselingsziekte waarbij de opname van ijzer in de darm niet goed kan worden gereguleerd;
  • Medicijnen, waaronder een aantal medicijnen voor andere hartritmestoornissen, hoge bloeddruk en psychoses.

Hoe wordt bradycardie behandeld?

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak, de soort en de ernst van de bradycardie. Wanneer een bradycardie geen aanleiding geeft tot klachten, is behandeling veelal niet nodig en zeker niet met spoed. Wanneer een bradycardie gepaard gaat met klachten, zal onderzocht moeten worden of de onderliggende oorzaak kan worden weggenomen. Denk bijvoorbeeld aan het staken of verminderen van bepaalde medicijnen. Als iemand vaak last heeft van bradycardie met klachten, dan kan een pacemaker uitkomst bieden.

Noten:
  1. Dr. A.J. Six (in samenwerking met dr. J.H. Kirkels, dr. R.P.J. Budde, dr. M.J.M. Cramer en drs. B.E. Backus): De cardiologie vereenvoudigd. Boom Lemma Uitgevers, Den Haag, vijfde herziene druk, 2011, p.98.
  2. Hartstichting. 'Bradycardie'. https://www.hartstichting.nl/hartziekten/hartritmestoornissen/bradycardie (voor de laatste keer geraadpleegd op 25-08-2015)

Lees verder

© 2015 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is een hartritmestoornis?Wat is een hartritmestoornis?Het hart is één van de belangrijkste organen van het lichaam. Daar kan natuurlijk het een en ander mis mee gaan. Soms sl…
Hartritmestoornissen  bradycardie (trage hartslag)Hartritmestoornissen bradycardie (trage hartslag)Bradycardie is een ritmestoornis. Het hart klopt dan zeer traag. Dat kan allerlei oorzaken hebben. Bij een reguliere car…
Lage hartslag, gevaarlijk?Lage hartslag, gevaarlijk?Een trage hartslag wordt bradycardie genoemd. Niet altijd wordt een te trage hartslag opgemerkt. De symptomen zoals kort…
Het CTG- foetale monitoringSoms moet een zwangere vrouw tijdens haar zwangerschap aan de monitor liggen in het ziekenhuis of bij de gyneacoloog. Ee…
Polsslag meten en voelenPolsslag meten en voelenHet hart voelen we soms in de keel of in de borst kloppen. Dit is voornamelijk het geval bij zware inspanning, stress of…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt / Pixabay
  • Dr. A.J. Six (in samenwerking met dr. J.H. Kirkels, dr. R.P.J. Budde, dr. M.J.M. Cramer en drs. B.E. Backus): De cardiologie vereenvoudigd. Boom Lemma Uitgevers, Den Haag, vijfde herziene druk, 2011.
  • Hartstichting. 'Bradycardie'. https://www.hartstichting.nl/hartziekten/hartritmestoornissen/bradycardie (voor de laatste keer geraadpleegd op 25-08-2015)
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/dolgachov

Reageer op het artikel "Bradycardie, trage hartslag: oorzaken en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 11-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hart en hartaandoeningen
Bronnen en referenties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!