InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pijn in de mond: symptomen, oorzaak en behandeling

Pijn in de mond: symptomen, oorzaak en behandeling

Pijn in de mond: symptomen, oorzaak en behandeling Pijn in de mond kan veroorzaakt worden door stomatitis, wat staat voor ontstoken mondslijmvlies (wang, tong, binnenkant lippen en tandvlees). Pijn in de mond door stomatitis kan acuut optreden of chronisch zijn en variëren in ernst. Ontsteking van de vermiljoenrand van de lippen heet cheilitis, ontsteking van de tong glossitis, tandvleesontsteking is gingivitis en ontsteking van de achterzijde van de mond faryngitis. De symptomen van stomatitis zijn pijn, irritatie en soms een stekend gevoel. Het kan zich presenteren als rode vlekken, mondzweren, blaren of blaasjes en zwelling.
Pijn in mond / Bron: Believe in me/Istock.comPijn in mond / Bron: Believe in me/Istock.com

Pijn in de mond door stomatitis

Stomatitis is een algemene term voor een ontstoken en pijnlijke mond, in het bijzonder het mondslijmvlies. Dit kan het vermogen van een persoon om te eten en te praten verstoren. Het kan je 's nachts ook uit je slaap houden. Stomatitis kan overal in de mond voorkomen, zoals de binnenzijde van de wangen, tandvlees, tong, lippen en gehemelte.

Locatie stomatitis

Stomatitis valt in te delen in diverse types, afhankelijk van het gebied dat getroffen is:
  • cheilitis: ontsteking van de lippen en rond de mond
  • faryngitis: ontsteking van de achterkant van de mond
  • gingivitis: ontsteking van het tandvlees door de aanwezigheid van plaque op de tanden
  • glossitis: ontsteking van de tong met rood en glad tongoppervlak

Soorten stomatitis

Er bestaan verschillende soorten stomatitis. Deze zijn onder meer:

Pijn in de mond door een aft / Bron: Istock.com/FeelPicPijn in de mond door een aft / Bron: Istock.com/FeelPic

Afte

Een afte of aft is een pijnlijk, grijswit zweertje in de mond. Dit pijnlijke zweertje is ongeveer 5 tot 10 mm in doorsnede en wordt meestal aangetroffen op de wangen, tong, of in de lip. Deze ontstekingen kunnen zich dus op elke plek in het mondslijmvlies voordoen. De precieze oorzaak is niet bekend. Mogelijk hangt het samen door slaaptekort, stress en spanning, kleine wondjes in de mond, hormonale veranderingen en overgevoeligheid voor bepaalde voedingsbestanddelen.

Koortslip

Een koortslip, ook wel koortsblaasjes genoemd, is een infectie van de huid, meestal op of rond de lippen. Het herpesvirus is de boosdoener. Een koortslip geeft klachten als tintelingen, jeuk, branderig gevoel en pijn. Op de koortslip vormt zich na één tot twee dagen een korstje. Na een week is de koortslip genezen.

Mondirritaties

Irritatie in de mond kan worden veroorzaakt door:
  • Bijten in je wang, tong of lip;
  • Een beugel of andere tandheelkundige apparatuur;
  • Een scherpe gebroken tand;
  • Het kauwen op tabak;
  • Het branden van de mond aan warm voedsel of warme dranken;
  • Door tandvleesontsteking (gingivitis) of een ander type mondinfectie;
  • Door overgevoeligheid voor bepaalde dingen, zoals voedsel of medicijnen;
  • Bepaalde auto-immuunziekten die de slijmvlies van de mond kan aantasten, zoals lupus, ziekte van Crohn of ziekte van Behçet;
  • Bepaalde geneesmiddelen zoals chemotherapie, antibiotica, geneesmiddelen voor reumatoïde artritis of epilepsie;
  • Bestraling in verband met kankerbehandeling.

Chocolade kan aften uitlokken / Bron: Africa Studio/Shutterstock.comChocolade kan aften uitlokken / Bron: Africa Studio/Shutterstock.com

Symptomen van stomatitis: aften en koortsblaasjes

Aften kunnen pijnlijk zijn en blijven meestal 5 tot 10 dagen aanwezig. Ze hebben de neiging om terug te komen. Aften gaan over het algemeen niet gepaard gaat met koorts. Een koortslip jeukt, brandt of doet pijn en is na een week veelal genezen.

Oorzaken van stomatitis: aften en koortsblaasjes

Aften
De oorzaak van aften is niet bekend, maar men vermoedt dat veel factoren aan het ontstaan ervan kunnen bijdragen, zoals bepaalde medicijnen, wondjes in de mond, slechte voeding, stress, bacteriën of virussen, gebrek aan slaap, plotseling gewichtsverlies, en bepaalde voedingsmiddelen zoals citrusvruchten, koffie, chocolade, kaas en noten. Aften worden ook geassocieerd met een tijdelijk verminderd immuunsysteem als gevolg van een verkoudheid of griep, hormonale veranderingen, of een vitamine B12-tekort of een foliumzuurtekort. Zelfs bijten aan de de binnenzijde van de wang of tong en kruidige levensmiddelen kunnen een afte veroorzaken. Aften kunnen het gevolg zijn van een genetische aanleg en optreden in het kader van een auto-immuunziekte. Aften zijn niet besmettelijk.

Koortslip: blaasjes op de lip / Bron: Sergii Chepulskyi/Shutterstock.comKoortslip: blaasjes op de lip / Bron: Sergii Chepulskyi/Shutterstock.com
Koortsblaasjes
Een koortslip wordt veroorzaakt door een virus genaamd herpes simplex type 1. In tegenstelling tot aften, is een koortslip besmettelijk vanaf het moment dat het blaasje opengaat totdat deze is genezen. De initiële infectie doet zich vaak voor voordat je volwassen bent. en kan worden verward met een verkoudheid of griep. Zodra de persoon is geïnfecteerd met het virus, verdwijnt deze lastpak niet uit het lichaam. Het blijft zitten in de zenuwcellen van de huid en het kan worden gereactiveerd door omstandigheden als stress, koorts, trauma, hormonale veranderingen (zoals de menstruatie), en blootstelling aan zonlicht. Als een koortslip optreedt, komt deze vaak steeds op dezelfde locatie terug. Het virus kan via je handen of via seksueel contact ook op de geslachtsdelen terechtkomen.

Onderzoek en diagnose

De arts stelt vragen over je klachten en symptomen, hij neemt je medische voorgeschiedenis in ogenschouw en hij bekijkt je huidige of eerdere medicatiegebruik. Daarna doet hij lichamelijk onderzoek, waarbij hij de aangedane plekjes bekijkt. Zo nodig is vervolgonderzoek van belang, zoals:
  • een allergietest: deze toont aan of er sprake is van allergie en zo ja, waar je allergisch voor bent;
  • een bloedonderzoek;
  • het verwijderen van een stukje weefsel of cellen (biopsie) voor microscopisch onderzoek;
  • een uitstrijkje om de aanwezigheid van bacteriën of virussen te achterhalen;
  • het wegschrapen van weefsel om de aanwezigheid van schimmels te achterhalen.

Behandeling van een pijnlijke mond

Behandeling voor veelvoorkomende vormen van stomatitis zijn de volgende:

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin SulmanParacetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin Sulman
Zweertjes in de mond
Zweertjes in de mond duren over het algemeen niet langer dan twee weken, zelfs zonder behandeling. Als een oorzaak kan worden gevonden, dan kan de arts mogelijk iets voorschrijven om het te behandelen. Bij een vitamine B12-tekort bijvoorbeeld, zal suppletie nodig zijn. Als de oorzaak niet kan worden achterhaald, dan zal de behandeling zich richten op het verlichten van de klachten. De volgende maatregelen kunnen helpen om de pijn en ontsteking van zweertjes in de mond te verlichten:
  • Vermijd warme dranken en voedsel evenals kruidig eten, en het eten van citrusvruchten;
  • Gebruik pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen;
  • Gorgelen met koud water of zuigen op ijs helpt bij een branderig en pijnlijk gevoel;
  • Drink meer water;
  • Spoelen met zout water;
  • Breng een speciale aanstipvloeistof voor aften op de zweertjes aan (te koop bij apotheek en drogist).

Lippen beschermen met vaseline / Bron: Kiyok, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Lippen beschermen met vaseline / Bron: Kiyok, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Koortsblaasjes
Een koortslip kun je proberen te voorkomen door uitlokkende factoren geen kans te geven. Zorg daarom voor voldoende weerstand. Dit doe je door gezond en gevarieerd te eten, een gezonde conditie, voldoende (nacht)rust, niet te roken en regelmatige lichaamsbeweging. Het is daarnaast belangrijk om je lippen te beschermen door ze vet te houden met bijvoorbeeld vaseline. In de zon kun je het beste je lippen beschermen met een lippenbalsem met UV-filter. er kunnen meerdere soorten medicijnen ingezet worden bij een koortslip, zoals zinksulfaat en zinkoxide (beide middelen moet je gebruiken tot de blaasjes zijn ingedroogd), en antivirusmedicijnen zoals aciclovir, valaciclovir en penciclovir.

Lees verder

© 2017 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pijn in de tong: BMS (Brandende mond syndroom)Pijn in de tong: BMS (Brandende mond syndroom)Een pijnlijke tong kan je behoorlijk belemmeren, maar meestal is het onschuldig. Het kan allerlei oorzaken hebben, zoals…
Aften, hoe komt het en wat doe je eraan?Aften, wie kent ze niet. Het zijn kleine pijnlijke plekjes in de mond, zo'n drie tot vier mm groot en vaak wit gekleurd.…
Wat te doen bij aften?Wat is een aft? Een aft is een zweertje wat vaak in de mond voor komt. Aften kunnen meerdere oorzaken hebben. Een aft is…
Aften in de mond behandelenAften in de mond behandelenAften zijn kleine zweertjes die ontstaan in je mond en zeer pijnlijk kunnen aanvoelen. De oorzaak van aften blijft nog s…
Huismiddeltjes tegen kiespijnHuismiddeltjes tegen kiespijnKiespijn is een zeer vervelend kwaaltje dat lastig te negeren is. Met kiespijn moet je altijd naar de tandarts. Tot je b…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Luis Molinero/Shutterstock.com
  • Apotheek.nl. Koortslip. http://www.apotheek.nl/klachten-ziektes/koortslip#kan-ik-er-zelf-iets-tegen-doen (ingezien op 27-3-2017)
  • DermNet New Zealand. Stomatitis. http://www.dermnetnz.org/topics/stomatitis/ (ingezien op 27-3-2017)
  • Healthy Living. Suffering mouth pain? http://healthylivingmadesimple.com/suffering-mouth-pain/ (ingezien op 27-3-2017)
  • Thuisarts.nl. Ik heb last van een koortslip. https://www.thuisarts.nl/koortslip/ik-heb-last-van-koortslip (ingezien op 27-3-2017)
  • Thuisarts.nl. Ik heb pijn in mijn mond. https://www.thuisarts.nl/mondaandoeningen/ik-heb-pijn-in-mijn-mond (ingezien op 27-3-2017)
  • WebMD. America Asks About Oral Health. http://www.webmd.com/oral-health/america-asks-12/oral-warnings (ingezien op 27-3-2017)
  • WebMD. Stomatitis. http://www.webmd.com/oral-health/guide/stomatitis-causes-treatment#1 (ingezien op 27-3-2017)
  • Afbeelding bron 1: Believe in me/Istock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/FeelPic
  • Afbeelding bron 3: Africa Studio/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Sergii Chepulskyi/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 5: Martin Sulman
  • Afbeelding bron 6: Kiyok, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Pijn in de mond: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mondaandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!