InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Misokinesie of afkeer voor bewegingen: triggers en symptomen

Misokinesie of afkeer voor bewegingen: triggers en symptomen

Misokinesie of afkeer voor bewegingen: triggers en symptomen Misokinesie is een vrij recent "ontdekt" fenomeen dat staat voor de afkeer voor herhaalde bewegingen van mensen uit je omgeving. Denk bijvoorbeeld aan het heen en weer wiebelen van voeten, het frunniken aan haar, of het wrijven over baard of kin. Deze herhaalde bewegingen fungeren als "triggers" die leiden tot bepaalde symptomen. Sommige mensen ervaren gevoelens van irritatie, woede en zelfs agressie wanneer ze herhaalde bewegingen of tics waarnemen bij anderen. Anno 2017 is er echter nog te weinig wetenschappelijk onderzoek naar misokinesie verricht om het als een aparte aandoening te kunnen kwalificeren. Wel is het verwant aan de psychiatrische aandoening misofonie, die neerkomt op een haat of afkeer voor geluiden. Misofonie en misokinesie komen vaak samen voor. Wat zijn de belangrijkste triggers van misokinesie en waaruit bestaat de behandeling ervan?

Wat is misokinesie?

Term

Misokinesie is de aanduiding van een vooralsnog weinig bekend fenomeen, waarbij er sprake is van een overgevoeligheid voor (herhaalde) bewegingen. Misokinesie en het Engelse misokinesia zijn afgeleid van het Griekse “misos”, wat staat voor afkeer, haat, en “kinese”, wat beweging betekent. De term misokinesia werd het eerst bedacht door de onderzoekers Schröder, Vulink en Denys van het Amsterdam Medisch Centrum (AMC) in hun werk over misofonie ("Misophonia: Diagnostic Criteria for a New Psychiatric Disorder", 2013). Hierin stelden de onderzoekers voor om naar analogie met de psychiatrische aandoening misofonie de term "misokinesie" te gebruiken voor de afkeer of overgevoeligheid voor herhaalde bewegingen.

Situaties

De aanleiding voor het ontwikkelen van symptomen van misokinesie heeft te maken met herhaalde bewegingen en handelingen van mensen in de omgeving. Deze overdreven vaak gemaakte bewegingen zijn een soort van tics, die doorgaans het gevolg zijn van nervositeit, verveling, mijmeren of dagdromen. Ook in situaties waarin men niets om handen heeft of waarin men moet wachten komen deze bewegingen vaak voor. Typische plaatsen waarin misokinesie voorkomt zijn omgevingen waarin relatief veel mensen samen zijn, zoals bijvoorbeeld de schoolklas, het kantoor, de trein, de bus, enz... Maar ook in situaties met kleinere aantallen mensen (bv. het gezin) kan irritatie omwille van tics optreden, denk bijvoorbeeld aan situaties waarin men samen eet (keukentafel) of waarin men samen naar tv kijkt (sofa).

Misokinesie en misofonie

Terwijl het bij misokinesie vooral bewegingen zijn die zorgen voor irritatie, gaat het bij misofonie vooral om geluiden. Beide fenomenen hebben te maken met een overgevoeligheid en leiden tot vergelijkbare symptomen. Bij sommige mensen komen misokinesie en misofonie samen voor, terwijl anderen last hebben van één van de twee fenomenen. Doordat misokinesie zo vaak samengaat met misofonie wordt het door sommige artsen en wetenschappers als een symptoom van die laatste aandoening beschouwd.

Symptomen misokinesie

Irritatie

De symptomen van misokinesie zijn te vergelijken met deze van misofonie. In beide gevallen is het een vorm van hypergevoeligheid die leidt tot vervelende symptomen, zoals irritatie, angst, walging, kwaadheid, hartkloppingen, zenuwachtigheid, hoofdpijn en stress. Ook kan je gaan huilen, gevoelens van onmacht ervaren en je zelfbeheersing verliezen.

Woede

In sommige gevallen kan misokinesie leiden tot woede en zelfs agressie. In dat geval kan de persoon die aanleiding is voor de irritatie, bijvoorbeeld iemand die voortdurend heen en weer schuift over zijn stoel, door de betrokkene worden aangesproken en aangemaand worden om daarmee te stoppen. Wanneer deze hier geen gehoor aan geeft, of de spot drijft met de betrokkene, kan er een agressieve woordenwisseling ontstaan.

"Fight or flight"

Soms kan er sprake zijn van een “fight or flight”-situatie: de betrokkene voelt zich dan gedwongen om snel een beslissing te nemen, namelijk “vechten of vluchten”. Dit betekent dat de betrokkene ofwel de confrontatie aangaat (woede, verbale agressie), ofwel de situatie ontvlucht (weglopen).

Triggers misokinesie

Voordat de symptomen van misokinesie optreden moet er een aanleiding of “trigger” zijn. Deze triggers zijn visueel, wat betekent dat het zien van bepaalde bewegingen zorgt voor ergernis. Wanneer misokinesie samengaat met misofonie zijn de triggers auditief en visueel, dus een combinatie van horen en zien. Ieder persoon met misokinesie kan een eigen "lijst" met specifieke triggers hebben, die in de loop van de tijd kan aangevuld worden met nieuwe triggers. Wanneer je een nieuwe relatie aangaat kunnen er bijvoorbeeld nieuwe triggers ontstaan door bepaalde bewegingen van je nieuwe partner. Vaak is het zo dat hoe intiemer de relatie is, hoe irritanter de triggers worden ervaren. Daarnaast zijn er ook mensen die enkel geïrriteerd geraken door herhaalde bewegingen van mensen uit hun naaste omgeving, en die geen last ondervinden van triggers bij mensen die ze niet persoonlijk kennen (bv. mensen in de trein).

Bewegingen en tics: voorbeelden

Als je last hebt van misokinesie kan je onder meer geïrriteerd geraken door de volgende tics, bewegingen en voortdurend herhaalde handelingen van mensen in je omgeving:

Voeten en benen

  • op en neer wiebelen met voeten, benen
  • met de voeten tikken (eventueel op maat van muziek)
  • de ene helft van schoen of slipper aanhouden en met de andere helft heen en weer wiebelen

Mond en lippen

  • met open mond eten
  • van een ijsje likken
  • saus van de lippen likken (bv. fast food)
  • op- en neergaande kaakbewegingen (bv. kauwgom)

Nagels en handen

  • nagelbijten
  • nagels knippen
  • vel rondom nagels afkrabben
  • vuil onder de nagels vandaan halen
  • handenwrijven
  • met de duimen draaien
  • met de vingers op tafel trommelen
  • ring rond vinger draaien
  • aan polshorloge prutsen

Gezicht en haar

  • knipogen
  • frunniken aan haar
  • over baard of kin wrijven
  • likken aan pen of brilmontuur
  • neuspeuteren of over neus wrijven
  • hoofd bewegen op ritme van de muziek
  • enthousiast bevestigend knikken in een gesprek
  • in het gezicht gevallen haar met een plotse hoofdbeweging weer wegwerken

Andere

  • scrollen over het scherm van een smartphone
  • selfies maken, al dan niet met selfie-stick
  • onrustig heen en weer bewegen op een stoel, niet kunnen stilzitten
  • vinger natmaken met de tong om vlot bladzijden van krant of tijdschrift te kunnen omslaan

Behandeling

Misokinesie is een nog vrij onbekend fenomeen waardoor er ook nog niet veel onderzoek naar gedaan is. Over de mogelijkheden om misokinesie te behandelen is dan ook niet veel bekend. In het algemeen gaat men ervan uit dat - net als bij misofonie - copingsmechanismen kunnen helpen om met misokinesie om te gaan. Hierbij zal de patiënt bepaalde mechanismen moeten ontwikkelen om met triggers om te gaan, zoals bijvoorbeeld het vermijden van bepaalde situaties. Dit vermijdingsgedrag komt er in feite op neer om het probleem uit de weg te gaan, en dus te voorkomen. Een andere mogelijkheid is om technieken aan te leren die het mogelijk maken om je zelfbeheersing en zelfcontrole te verbeteren.

Lees verder

© 2017 Verdanov, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zenuwtrekjes of tic, oorzaak en behandelingZenuwtrekjes of tic, oorzaak en behandelingWe zien het voornamelijk bij kinderen: tics of zenuwtrekjes. Het ontstaat dan ook veelal op kinderleeftijd maar kan tijd…
Syndroom van Giles de la TouretteSyndroom van Giles de la TouretteHet syndroom van Gilles de la Tourette wordt vaak onterecht de scheldziekte genoemd. Deze ziekte uit zich vaak in coprol…
Syndroom van Gilles de la TouretteHet syndroom van Gilles de la Tourette is een neuro-psychiatrische aandoening, gekenmerkt door tics. Deze tics komen plo…
Misofonie: agressief worden van geluiden (zoals smakken)Misofonie: agressief worden van geluiden (zoals smakken)Bijna niemand vindt het fijn als er gesmakt wordt tijdens het eten of luid getikt wordt op een toetsenbord, maar wat als…
Misofonie, als geluiden je leven beheersenMisofonie, als geluiden je leven beheersenMisofonie is niet echt bekend, maar als je er last van hebt, kan het je leven aardig verstoren. Voor de meeste mensen kl…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pexels, Pixabay
  • https://www.wat-betekent.nl/tag/misokinesia/
  • https://www.taalbank.nl/2015/12/01/misokinesia/
  • https://www.reddit.com/r/Misokinesia/
  • https://www.allergictosound.com/articles/misokinesia/
  • http://reddgag.apphb.com/r/Misokinesia/new
  • https://th-ech-troomwhereith-ppened.tumblr.com/post/143041533927/what-is-misokinesia
  • http://misophonia-research.com/faq/
  • http://ocpd.freeforums.org/the-chicken-or-the-eqq-t4525.html
  • http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0054706
  • http://psyct.psychopen.eu/article/view/132/html
  • https://twitter.com/dokterstaal/status/672703911711678464
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Misofonie
  • http://www.psychforums.com/anger-management/topic171013.html
  • https://quizlet.com/56878007/counseling-in-audiology-finaltopic-17-flash-cards/ (bronnen geraadpleegd op 26/07/2017).

Reageer op het artikel "Misokinesie of afkeer voor bewegingen: triggers en symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Verdanov
Laatste update: 27-07-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 15
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!