InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Artritis: oorzaken, symptomen, behandeling en preventie

Artritis: oorzaken, symptomen, behandeling en preventie

Artritis: oorzaken, symptomen, behandeling en preventie Artritis duidt op gewrichtsontsteking. Hoewel artritis vaak als een aandoening wordt beschouwd die ouderen treft, is het een ziekte die op elke leeftijd kan voorkomen, zelfs bij kinderen. Artritis moet duidelijk worden onderscheiden van de term artrose, wat duidt op een achteruitgang van de kwaliteit van het kraakbeen in gewrichten. Artritis kan worden veroorzaakt door reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis (RA), verwondingen of bacteriële infectie (septische artritis). Artritis kan gepaard gaan met symptomen als hevige pijn beweging en drukking van het gewricht, koorts, roodheid van de huid en bewegingsbeperking.

Wat is artritis?

De Griekse term 'artritis' betekent letterlijk: 'ontstoken gewricht'. Afhankelijk van de onderliggende oorzaak, kunnen verschillende vormen van artritis worden onderscheiden, bijvoorbeeld reumatische artritis, reactieve artritis of septische artritis. De gewrichtsontsteking kan zowel optreden als acute infectie (veroorzaakt door bacteriën) of in een terugkerende vorm (chronische artritis). In tegenstelling tot de niet inflammatoire gewrichtsaandoening artrose vertoont artritis de typische tekenen van ontsteking, zoals: roodheid, zwelling en warmte.

Oorzaken van artritis

De oorzaken van artritis variëren sterk, afhankelijk van het type ontsteking. Genetische factoren (predispositie) kunnen verantwoordelijk zijn voor artritis. Bij een aan erfelijkheid gerelateerde auto-immuunziekte, zal de ontsteking in de gewrichten worden veroorzaakt door een storing van het immuunsysteem. Het lichaam vormt antilichamen die zijn gericht tegen het eigen gezonde weefsel van het lichaam en die het synoviale membraan in een gewricht aantast. Bovendien kunnen metabole stoornissen (jicht) of infecties (zoals bacteriën, schimmels) artritis veroorzaken. Bij bacteriële artritis komen ziektekiemen het gewricht binnen als gevolg van een verwonding of door het bloed, wat een ontstekingsreactie veroorzaakt. Zelfs omgevingsinvloeden kunnen niet worden uitgesloten bij artritis. Het is bekend dat ze de ontwikkeling van artritis kunnen bevorderen. Voedingsmiddelen die de ontsteking kunnen bevorderen, zijn met name van dieren afkomstige voedingsmiddelen en suikerrijk voedsel; deze kunnen de symptomen verergeren en een immuunsysteemreactie uitlokken.

Mogelijke oorzaken van artritis zijn:
  • letsel, leidend tot degeneratieve artritis
  • abnormaal metabolisme, leidend tot jicht en pseudojicht
  • artritis bij artrose (flaring)
  • infecties zoals bij artritis als gevolg van de ziekte van Lyme, zogeheten 'Lyme-artritis'
  • auto-immuunstoornis, zoals bij reumatoïde artritis (RA) en systemische lupus erythematodes (SLE)
  • als (reactie) van een infectie ergens anders in het lichaam (reactieve artritis)

Symptomen van artritis

Typische symptomen van artritis zijn onder meer gewrichtspijn, gewrichtsstijfheid en gewrichtszwelling. Hierdoor kan je bewegingsbereik worden verminderd. Je kunt ook warmte en roodheid van de huid rondom het gewricht ervaren. Veel mensen met artritis merken dat hun symptomen erger zijn in de ochtend.

In het geval van reumatoïde artritis, kun je last krijgen van moeheid en gebrek aan eetlust. Je kunt ook bloedarmoede ontwikkelen (een specifieke vorm van anemie die zich ontwikkelt als gevolg van de ontsteking) of lichte koorts hebben. Ernstige reumatoïde artritis kan gewrichtsmisvorming veroorzaken als het onbehandeld blijft.

Door ontsteking en vernietiging van het synoviale membraan vormt het immuunsysteem opnieuw antilichamen en cytokinen (ontstekingsmediatoren). Als gevolg daarvan verergert de ontsteking en ontwikkelt zich een vicieuze cirkel. Aan het einde van de cirkel is de vernietiging van kraakbeen en botten. Dit leidt tot de typische vervormingen van de gewrichten en hun functionaliteit. Als je deze ontsteking niet vroeg genoeg met de juiste medicatie behandelt, zullen de gewrichten door artritis worden vernietigd. Een probleem hierbij is het sluipende verloop van artritis, die vaak lange tijd niet wordt opgemerkt en gediagnosticeerd. Dus meer en meer gewrichten kunnen worden aangetast.

Naarmate de artritis vordert, zwellen de gewrichten, worden ze rood en veroorzaken ze pijn. Gewrichtsmisvormingen en functieverlies van de gewrichten wijzen op het eindstadium van artritis.

Huisarts raadplegen / Bron: Syda Productions/Shutterstock.comHuisarts raadplegen / Bron: Syda Productions/Shutterstock.com

Huisarts raadplegen

In het geval van gewrichtsklachten die optreden na een inspannende lichamelijke activiteit, hoeft normaal gesproken geen arts te worden geraadpleegd. Na sportieve activiteiten of het dragen van zware voorwerpen kunnen klachten optreden. Rust, bescherming en verkoeling van de gewrichten verlichten de klachten. In de meeste gevallen zijn de symptomen al binnen enkele uren aanzienlijk verminderd of volledig verdwenen.

Als de gewrichtsproblemen meerdere dagen aanhouden, of als ze reeds optreden tijdens lichte fysieke bewegingen, is een bezoek aan een huisarts noodzakelijk. Als je een gestage, sluipende toename van de symptomen gedurende een lange periode waarneemt, moet een arts worden geraadpleegd. Artritis is een chronische ziekte met een progressief beloop en moet tijdig worden behandeld.

Als de symptomen plotseling toenemen in intensiteit of zich over het hele lichaam verspreiden, moet je ook een afspraak maken met je huisarts. Zwelling van de gewrichten of bijzonder warme gewrichten geven aanleiding tot bezorgdheid. Als er pijn optreedt of als er een verminderde kracht is, moet een arts worden geraadpleegd. Als er 's morgens bijzonder stijve gewrichten worden waargenomen of als je de gewrichten niet meer kunnen bewegen zoals normaal, moet een arts worden geraadpleegd. Roodheid van de huid, aandoeningen van de bloedsomloop en hartkloppingen moeten door een arts worden verhelderd.

Onderzoek en diagnose

Vraaggesprek en lichamelijk onderzoek

Alleen als artritis in een vroeg stadium wordt gediagnosticeerd, kunnen mogelijke langetermijngevolgen worden vermeden. Artritis kan worden gediagnosticeerd door een huisarts of een reumatoloog. De arts zal vragen stellen over je klachten en je medische geschiedenis in ogenschouw nemen. Daarna volgt lichamelijk onderzoek.

Vervolgonderzoek

Bij de eerste tekenen van artritis wordt een bloedonderzoek aangevraagd. Alleen dan kan de behandelende arts de ontstekingswaarden duidelijk bepalen. Tegelijkertijd worden ook beeldvormingstechnieken gebruikt. Als een relatief betrouwbare methode wordt het röntgenonderzoek overwogen. Vaak wordt er ook een onderzoek gedaan met de CT-scan. Artritis kan ook worden gedetecteerd met behulp van echografie.

Vergroeiingen t.g.v. reumatoïde artritis / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Vergroeiingen t.g.v. reumatoïde artritis / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Complicaties

Indien artritis niet adequaat wordt behandeld, kan het verscheidene gevolgen hebben. Omdat er verschillende vormen van artritis zijn, zijn de complicaties anders. Soms verschijnen ze zelfs ondanks de juiste behandeling. Des te langer de ziekte voortschrijdt, des te meer uitgesproken de schade aan het aangetaste gewricht. Een van de meest ernstige vormen van artritis is reumatoïde artritis. Naarmate de ziekte vordert, treedt er een toenemende vernietiging van botten en kraakbeen op rondom de gewrichten. Merkbaar is dit proces door bewegingsverliezen en vervormingen. Soms blijven de botten samengroeien totdat ze samensmelten, wat op zijn beurt zorgt voor gewrichtstijfheid.

Een ander gevolg van reumatoïde artritis zijn slaapstoornissen als gevolg van pijn of de bijwerkingen van de medicatie. Vanwege pijn of beperkte mobiliteit ben je vaak niet in staat om bepaalde activiteiten uit te voeren. Het werken achter de computer, het doen van klusjes of zelfs aankleden, kan problemen opleveren. Soms heeft de artritis ook een negatief effect op je psyche welbevinden en ligt een depressie op de loer. Ook lopen artritispatiënten meer kans op een hart- en vaatziekte, zoals een hartaanval. Mensen met artritis psoriatica, een vorm van ontstekingsreuma die voorkomt bij ongeveer 10-30% mensen met de huidziekte psoriasis, worstelen vaak ook met hun kwaliteit van leven. Ze hebben bijvoorbeeld last van pijnlijke, gezwollen en verstijfde gewrichten.

Bacteriële artritis wordt als bijzonder ernstig beschouwd omdat het levensbedreigende gevolgen kan hebben. Door de snelle opmars van de ziekteverwekkers is bloedvergiftiging mogelijk.

Behandeling van artritis

Artritis is niet te genezen. Als de diagnose echter vroeg genoeg is gesteld, kan de ziekte een halt toe worden geroepen en verdere vooruitgang worden vertraagd. Mensen met artritis zijn vaak levenslang aangezien op medicatie. Medicamenteuze behandeling richt zich op het bestrijden van pijn en het wegnemen van de ontstekingen. Fysiotherapie en massage ondersteunen de medicamenteuze behandeling. Omdat artritis voor elk persoon anders is, moet de behandeling door een arts worden gecontroleerd en aangepast. Soms is een operatieve ingreep nodig.

Preventie

Preventie is slechts beperkt mogelijk. Het is echter bekend dat roken de ontwikkeling van artritis begunstigt en een negatieve invloed heeft op het ziekteproces. Andere factoren, zoals voeding, zijn niet bewezen. Een dieet met weinig vlees kan echter een gunstig effect op artritis hebben. Zelfs sporten die alle gewrichten gelijkmatig belasten, worden beschouwd als mogelijke preventie van artritis. Deze omvatten zwemmen, fietsen, wandelen en gymnastiek. Bovendien kan vroege en juiste behandeling van open wonden op de knie of elders voorkomen dat ontstekingen zich verspreiden naar het gewricht en artritis veroorzaken.

Lees verder

© 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Infectieuze artritis: symptomen, diagnose en behandelingInfectieuze artritis: symptomen, diagnose en behandelingEen gewricht kan ontstoken raken door ziektekiemen die in het bloed terecht zijn gekomen. Dit heet een infectieuze of se…
Artritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica: symptomen, diagnose en behandelingArtritis psoriatica is een reumatische ziekte die mensen treft die last hebben van de ziekte psoriasis. Dat is een huidz…
Reumatoïde artritis RA behandelen met voeding en dieetReumatoïde artritis RA behandelen met voeding en dieetReumatoïde artritis of RA is een chronische aandoening die niet enkel vingers, pols, heupen, knieën en voeten aantast, m…
Artrose bij de hondArtrose bij de hondArtrose klinkt bij de meeste mensen niet helemaal onbekend in de oren. Het komt heel veel voor bij de mens, maar ook bij…
Reumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenReumatoïde artritis of chronische gewrichtsreuma: symptomenBij reumatoïde artritis is er sprake van een aanval van het afweersysteem op de eigen gewrichten, het is een auto-immuun…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Michaeljung/Shutterstock.com
  • https://gezondidee.mumc.nl/verschillen-artrose-en-artritis
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Artritis
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/7621.php
  • https://www.jeroenboschziekenhuis.nl/reactieve-artritis
  • https://www.webmd.com/arthritis/understanding-arthritis-symptoms
  • https://www.healthline.com/health/arthritis
  • https://www.raliga.be/Bloedarmoede-en-Artritis
  • https://www.reade.nl/reumatologie/aandoeningen/artritis-psoriatica/
  • https://www.umcutrecht.nl/nl/Ziekenhuis/Ziekte/Medicatie-bij-reuma
  • Afbeelding bron 1: Syda Productions/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Reageer op het artikel "Artritis: oorzaken, symptomen, behandeling en preventie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 16-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!