InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Schildklierontsteking, thyroïditis: symptomen en behandeling

Schildklierontsteking, thyroïditis: symptomen en behandeling

Schildklierontsteking, thyroïditis: symptomen en behandeling Een schildklierontsteking komt vrij vaak voor. Wat is een schildklierontsteking, wat zijn de schildklierontsteking symptomen en hoe wordt een schildklierontsteking behandeld? Thyroïditis (thyreoïditis) is de medische term voor een ontsteking van de schildklier. Er bestaan verschillende soorten thyroiditis en de behandeling verschilt per soort. Er worden de volgende drie soorten schildklierontsteking onderscheiden: Hashimoto-thyroïditis; Subacute granulomateuze thyroïditis; Stille thyroïditis, ook wel postpartum thyroïditis genoemd. Het meest voorkomende type schildklierontsteking is de ziekte van Hashimoto.

Schildklierontsteking


<STRONG>Waar ligt je schildklier?</STRONG> / Bron: Arnavaz / Wikimedia CommonsWaar ligt je schildklier? / Bron: Arnavaz / Wikimedia Commons

De schildklier

De schildklier is een vlindervormige klier in het onderste, voorste deel van de hals, onder het strottenhoofd, tegen de luchtpijp. De belangrijkste taak van de schildklier is het produceren van schildklierhormonen. Hormonen zijn chemische stoffen die door klieren worden uitgescheiden en fungeren als boodschappers om bepaalde lichaamsdelen te vertellen wat ze moeten doen. De schildklierhormonen reguleren de stofwisseling, ook wel metabolisme genoemd - dat is het geheel van chemische processen in een organisme.

Hypofyse

De werking van de schildklier wordt geregeld door de hypofyse, een klein orgaan onder aan de hersenen. De hypofyse maakt een hormoon die de schildklier aanzet tot de productie van het schildklierhormoon. De hypofyse staat weer onder controle van de hypothalamus, een onderdeel van de hersenen.

Hypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.comHypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.com

Schildklierontsteking (thyreoïditis)

Thyroïditis is de medische term voor een ontsteking (geen infectie) van de schildklier. Er bestaan verschillende soorten thyroiditis en de behandeling verschilt per soort.

Er worden de volgende drie soorten schildklierontsteking onderscheiden:
  • Hashimoto-thyroïditis;
  • Subacute granulomateuze thyroïditis; en
  • Stille thyroïditis.

Schildklierontsteking symptomen

Daling van schildklierhormoon

Als thyroiditis ervoor zorgt dat de schildklier geleidelijk beschadigd raakt, dan leidt dit tot een daling van schildklierhormoon in het bloed, en ervaar je symptomen van hypothyreoïdie (traag werkende schildklier). Typische symptomen zijn vermoeidheid, gewichtstoename, obstipatie, droge huid, depressie en verminderde inspanningstolerantie. Dit is het geval bij patiënten met Hashimoto-thyroïditis.

Eerst stijging, dan daling

Als thyroiditis leidt tot een snelle beschadiging en vernietiging van cellen van de schildklier, dan zal het schildklierhormoon dat is opgeslagen in de klier gaan lekken, wat tot een verhoging van schildklierhormoon in het bloed leidt. Je ervaart in dat geval de symptomen van thyrotoxicose (een overmatige hoeveelheid van schildklierhormoon in het lichaam), welke vergelijkbaar is met hyperthyroïdie (overactieve schildklier). De symptomen bestaan vaak uit angst, slapeloosheid, hartkloppingen (snelle hartslag), vermoeidheid, gewichtsverlies, en prikkelbaarheid. De symptomen van thyrotoxicose en hyperthyroïdie worden beide veroorzaakt door verhoogde niveaus van schildklierhormoon in het bloed, maar bij thyrotoxicose is de klier niet echt overactief. Bij thyrotoxicosevaak zal de schildklier op een gegeven ogenblik uitgeput raken en steeds minder schildklierhormoon bevatten. Pijn in de schildklier is soms ook aanwezig.

Hashimoto thyroïditis

Hashimoto thyroïditis is een auto-immuunziekte, waarbij het lichaam antilichamen maakt die de schildklier beschadigen. Het is het meest voorkomende type thyroïditis. Het is vernoemd naar de Japanse arts, Hakaru Hashimoto, die deze ziekte voor het eerst beschreef in 1912. De ziekte van Hashimoto komt ongeveer acht keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen en is dikwijls genetisch bepaald. De ziekte manifesteert zich vooral bij vrouwen tussen de 30 en 50 jaar.

Chronische schildklierontsteking

De ziekte van Hashimoto is een chronische ontsteking van de schildklier, waarbij de schildklier te langzaam werkt en dus te weinig schildklierhormonen aanmaakt. Een te traag werkende schildklier wordt hypothyroïdie genoemd en het gevolg hiervan is dat een aantal processen in het lichaam trager verlopen. De behandeling bestaat uit de toediening van een synthetisch schildklierhormoon.

Onderzoek van de schildklier / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewiczOnderzoek van de schildklier / Bron: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz

Subacute granulomateuze thyroïditis

Subacute granulomateuze thyroïditis of thyroiditis van De Quervain komt zelden voor. Deze aandoening werd voor het eerst beschreven in 1904. Het ontstaat vaak na infectie met een virus, waardoor het ook wel virale thyroïditis wordt genoemd.

Klachten

Het wordt vaak verward met een keelontsteking, aangezien patiënten vaak klagen over keelpijn, terwijl dit in feite pijn in de hals is ter hoogte van de schildklier. De schildklier zwelt het algemeen snel op en is zeer pijnlijk en gevoelig. Ook kunnen de oren en kaken pijn doen, kan (lichte) koorts optreden of gewichtsverlies. Door de ontsteking werkt de schildklier aanvankelijk te snel (hyperthyreoïdie), gevolgd door een voorbijgaande periode waarin de schildklier te langzaam werkt (hypothyreoïdie). De patiënt voelt zich dan zeer vermoeid, apathisch en lusteloos.

Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin SulmanParacetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend / Bron: Martin Sulman
Herstel
De meeste patiënten genezen volledig van deze aandoening. Normaal gesproken verdwijnt de aandoening binnen een paar maanden op natuurlijke wijze, maar soms is er sprake van een recidief. In sporadische gevallen wordt de schildklier zodanig beschadigd dat er blijvende hypothyroïdie ontstaat. Er is geen oorzakelijke therapie voor dit type thyroïditis. Als de pijnklachten heel hevig zijn, kan hiervoor paracetamol worden gegeven. In zeer ernstige gevallen kan de huisarts corticosteroïden als prednison voorschrijven.

Stille thyroïditis symptomen en behandeling

Stille thyroïditis wordt ook wel postpartum thyroïditis genoemd. Post partum betekent 'na de bevalling'. Het blijkt dat bij ongeveer een op de acht vrouwen binnen enkele maanden tot circa één jaar na de bevalling stille thyroïditis ontwikkelt, als gevolg van bepaalde veranderingen die zich tijdens de zwangerschap in het immuunsysteem voordoen. Symptomen zijn zeldzaam - vandaar de benaming 'stille thyroïditis'. Als er al symptomen optreden, dan zijn de belangrijkste verschijnselen een vergrote schildklier met eerst toename (= hyperhyroïdie) en dan afname (= hypothyroïdie) van de productie van schildklierhormonen. Dit type schildklierontsteking verdwijnt gewoonlijk na enkele maanden vanzelf, doch het kan zich herhalen na een volgende zwangerschap.

Lees verder

© 2010 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schildklierontsteking: ziekte van Hashimoto en andere typenSchildklierontsteking: ziekte van Hashimoto en andere typenBij een schildklierontsteking, ook wel thyreoïditis genoemd, is er sprake van een ontsteking van de schildklier. De gevo…
Veel voorkomende schildklierproblemen en symptomenVeel voorkomende schildklierproblemen en symptomenDe schildklier ook wel thyroïd genoemd regelt de stofwisseling van je lichaam. Het is een essentiële klier voor het goed…
Schildklierklachten: symptomenSchildklierklachten: symptomenDe schildklier is terug te vinden in de hals en produceert hormonen. De schildklier kan te snel of te traag werken, maar…
Klier of glandula, functie en ontstekingKlier of glandula, functie en ontstekingEen klier noemen we in het Latijns glandula. Zo heet de schildklier glandula thyroidea en de melkklier glandula mammaria…
Schildklier die te traag werkt? (hypothyreoïdie)Frustrerend. Dat is het als je voor de zoveelste keer bij de huisarts zit met een berg “vage” kwaaltjes. Wanneer het blo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/daizuoxin
  • ATA. Thyroiditis. http://www.thyroid.org/thyroiditis/ (ingezien op 20-2-2017)
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Dr. J. Timmerman (redactie): Medische gezinsencyclopedie; R.M. Youngson, Lisse, 2000, Uitgeverij: Zuid Boekprodukties.
  • http://www.endocrineweb.com/thyroiditis.html
  • http://www.kiesbeter.nl/medischeinformatie/schildklierontsteking/schildklierontsteking/kosmos/
  • http://www.umcutrecht.nl/zorg/patienten/ziektebeelden/S/schildklierontsteking/watis.htm
  • http://www.spreekuurthuis.nl/themas/schildklierafwijkingen/informatie/wat_is_de_schildklier_en_wat_doet_hij
  • http://www.merckmanual.nl/index2.html?alinea=1891
  • http://www.gezondheidsplein.nl/aandoeningen/1266/Hashimoto_-ziekte-van.html
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Subacute_granulomateuze_thyroiditis
  • http://www.schildklier.nl/asp/default.asp?t=show&var=1043#stille
  • Afbeelding bron 1: Arnavaz / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Tefi/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/KatarzynaBialasiewicz
  • Afbeelding bron 4: Martin Sulman

Reageer op het artikel "Schildklierontsteking, thyroïditis: symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Ryan, 27-01-2014 13:34 #4
Mij is nog veel onduidelijk. In 1999 opgenomen vanwege acute verlammingsverschijnselen door een overactieve schildklier die ervoor zorgde dat ik teveel mineralen uitscheidde en ik bijna geen kalium meer in me had, en daarna zijn rond 2004 klachten ontstaan in de vorm van kaak, spier- en gewrichtsklachten. Lage, soms bijna niet meetbare vitamine D levels en veel te hoge levels spierenzymen in mijn bloed. Om over die oververmoeidheid van s’morgens vroeg tot s’avonds laat maar niet te spreken, of mijn privegedachten als ik onder aan een trap sta die ik weer moet gaan "beklimmen". Heb nog wat heil kunnen vinden in acupunctuur voor de pijn. Neurologen bezocht, injectie in de schouder gekregen, chronisch aan de pijnstillers natuurlijk. Volgens het Jan van Breemen Instituut in Amsterdam neigen mijn klachten naar fibromylagie, maar fibromylagie is in mijn ogen geen echte diagnose. Bij toeval bij aanvraag van opnieuw prikken voor vitamine D en spierenzymen in november jl., de schildklier weer eens geprikt en toen was de uitslag de volgende: mijn TSH 0,11 (nu weer 0,78) mijn vrij T4 ligt net boven de 15. Mijn T3 stabiel op 1,5. Mijn anti-TPO is 7800 (nee geen typefout) en ik heb van mijn internist (vreemd genoeg?) niets gehoord over Hashimoto, alleen dat ze aan die antistoffen niets kunnen doen. Geen medicatie voorgeschreven gekregen dus. Loop alweer maanden bij een osteopaat die wel veel obstakels tegenkomt maar zich afgelopen week hardop afvroeg of verdere behandeling wel zin had vanwege het uitblijven van zichtbaar resultaat. Ook mijn huisarts komt bij mij over als ze vind me maar een beetje een zeurder. Mijn QoL wil ik het niet eens meer over hebben en op de een of andere manier blijf ik er vrolijk en opgewekt onder (of is dat gewoon wat ik de buitenwereld wil laten zien en ben ik onbewust toch tamelijk depressief aan het raken?) Na 10 jaar klachten is mijn vraag zo simpel, is er nog hoop?

Vanthuyne, 28-11-2013 16:46 #3
Mijn vrouw heeft een schildklier ontsteking in haar keel. Ze klaagt dagelijks over slijmen in de keel is dit normaal. Ook heeft ze last van een droge keel. Is dit normaal bij deze onsteking?

Amuytjens, 16-05-2013 14:41 #2
Ik heb 3 cyste op mijn schildklier (goed aardig). Mijn vraag is kunnen deze pijn veroorzaken?
Daar ik keelpijn hebt op een niet prettig gevoel. Het brandt en mijn oren en kaken doen ook zeer. Ook heb ik mond en tong branden erbij. En altijd een droge mond, vooral 's nachts.
Maar ik maakt me meer zorgen om mijn schildklier. Kunt u mij een advies geven? De pijn is soms niet om uit te houden. Dank u met vriendelijke groet Anneke

Henna, 26-06-2012 02:16 #1
Komen gewrichtspijnen ook van schildklierproblemen af? En wat is daar aan te doen? Reactie infoteur, 13-07-2012
Ja, dat is mogelijk. Dat er ook spierklachten en gewrichtspijnen kunnen optreden door problemen met de schildklier is niet zo bekend: http://goo.gl/IWE6c

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 01-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Schildklieraandoeningen
Bronnen en referenties: 16
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!