Ouderenzorg: vallen bij ouderen oorzaken/interventies

Ouderenzorg: vallen bij ouderen  oorzaken/interventies Vallen is een groot probleem onder ouderen. Het is de oorzaak van ziekte, ziekenhuisopname, invaliditeit en minder functioneren. Van de zelfstandig wonende ouderen boven de 70 jaar valt minstens 25% één keer per jaar en 15% twee keer of vaker. In een verpleegtehuis komt een valpartij tussen de 30 en 70% voor. Een valpartij duidt op het begin van functionele achteruitgang. Bij vaker vallen is sprake van een verstoord evenwicht.

Gevolgen van een valpartij

De gevolgen van vallen kunnen ingrijpend zijn: bedrust, huidbeschadigingen, immobiliteit, afhankelijkheid, fracturen (5-6% botbreuken; 1-2% heupfractuur). Daar komt bij dat 20% na een jaar is overleden en 30% opgenomen moet worden in een verzorgings- of verpleeghuis. Ook komt het zelfvertrouwen onder druk te staan. Hierdoor worden activiteiten en mobiliteit verminderd en komt men in een sociaal isolement terecht.

Bron: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Oorzaken van vallen

Er zijn intrinsieke en extrinsieke oorzaken die lichamelijke en psychische gevolgen kunnen hebben.

Intrinsieke risicofactoren voor vallen zijn:
  • mobiliteitsproblemen
  • eerdere valpartijen
  • duizeligheid en duizelingen
  • verwardheid en desoriëntatie
  • veranderd uitscheidingspatroon: nocturia en incontinentie
  • depressie
  • zelfoverschatting of verminderd ziekte-inzicht
  • zintuigbeperkingen

Extrinsieke risicofactoren voor vallen zijn o.a.:
  • onbekende omgeving
  • gladde, natte vloeren
  • instabiele meubels
  • slechte leuningen
  • onvoldoende steunpunten
  • slechte verlichting
  • slecht schoeisel
  • losse stoeptegels
  • onrustige verkeerssituaties

RIVA-scorelijst

Met de RIVA-scorelijst (RIsico op Valincidenten) wordt voor individuele patiënten bepaald hoe groot het risico op vallen is. Zo'n lijst ziet er ongeveer zo uit (bij score >5 is sprake van verhoogd valrisico):

Onvast ter been: Patiënt is:

goed mobiel0 punten
verminderd mobiel 1 punt
slecht mobiel2 punten

Gezichtsvermogen van patiënt is:

goed, zonder bril0 punten
redelijk, met bril1 punt
slechtziend, blind2 punten

Verward en gedesoriënteerd. Patiënt is:

niet onrustig0 punten
in geringe mate onrustig1 punt
in ernstige mate onrustig2 punten

Verandering van omgeving. Patiënt is afgelopen 5 dagen:

niet van kamer veranderd0 punten
één keer van kamer veranderd1 punt
herhaaldelijk van kamer veranderd2 punten

Medicatie/alcohol. Patiënt gebruikt:

niets0 punten
één medicatie/alcohol1 punt
meer medicaties2 punten

Lichamelijke handicap bij patiënt is:

niet aanwezig 0 punten
in geringe mate aanwezig 1 punt
in ernstige mate aanwezig2 punten

Interventies om valpartijen te voorkomen

Deze zijn gericht op het verminderen van extrinsieke en intrinsieke risicofactoren. Daarnaast gericht op specifieke doelpopulaties (mensen die al een keer gevallen zijn).

Advies

Probeer ouderen zoveel mogelijk te helpen bij lastige karweitjes waarbij ze kunnen vallen. Let ook op kleine dingetjes zoals een losliggend kleed, snoeren, etc. waarover ouderen makkelijk kunnen vallen. Ook kan het nuttig zijn om drempels te verwijderen. Geef ouderen een arm bij het wandelen zodat ze stabieler lopen of laat ze lopen met een stok of rollator. Let goed op de bijwerkingen van medicijnen. Kijk vooral of ze daar niet verward of duizelig van worden. Laat een oudere ook niet teveel drinken. Er zijn vast nog wel meer zaken te bedenken die specifiek voor uw oudere geldt.

Lees verder

© 2010 - 2021 Jehoeda, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Valpreventie bij ouderenValpreventie betekent het voorkomen van vallen en daardoor het voorkomen van botbreuken. Voornamelijk de oudere mensen v…
EHBO en veiligheid ouderen; maatregelen voor fitte ouderenEHBO en veiligheid ouderen; maatregelen voor fitte ouderenOmdat mensen steeds ouder worden krijgen ze te maken met ouderdomsgerelateerde problemen. Om deze problemen te lijf te g…
Kwetsbare ouderen en veranderende zorgverleningKwetsbare ouderen en veranderende zorgverleningHeel veel ouderen voelen zich gezond en gelukkig. Een kleine groep is volledig afhankelijk van zorg en ondersteuning. Da…
Kenmerken van ouderenKenmerken van ouderenEr zijn tegenwoordig veel ouderen. Er komen er steeds meer, dit noemen we vergrijzing. Hier zijn een aantal kenmerken va…

Schimmelnagels (kalknagel): oorzaak, behandeling & voorkomenSchimmelnagels (kalknagel): oorzaak, behandeling & voorkomenSchimmelnagels ofwel kalknagels zijn een veelvoorkomende kwaal. Het is een vrij onschuldige aandoening, maar schimmelnag…
Wilg voor gewillige gewrichtenUit de wilg Salix alba, die boom met zijn soepele takken, is ooit het salycilzuur geisoleerd en de aspirine ontstaan. Va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Functionele beperkingen (artikel) - Herbert Habets
  • https://nos.nl/artikel/2278881-zware-hersenschudding-johan-derksen-na-val-van-trap.html
  • https://www.ad.nl/show/dochter-derksen-over-vader-die-van-trap-viel-johan-ligt-helemaal-in-de-prak~a04cbf16/
  • Afbeelding bron 1: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Jehoeda (1.614 artikelen)
Laatste update: 10-06-2021
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.