Ouderenzorg: vallen bij ouderen oorzaken/interventies

Ouderenzorg: vallen bij ouderen  oorzaken/interventies Vallen is een groot probleem onder ouderen. Het is de oorzaak van ziekte, ziekenhuisopname, invaliditeit en minder functioneren. Van de zelfstandig wonende ouderen boven de 70 jaar valt minstens 25% één keer per jaar en 15% twee keer of vaker. In een verpleegtehuis komt een valpartij tussen de 30 en 70% voor. Een valpartij duidt op het begin van functionele achteruitgang. Bij vaker vallen is sprake van een verstoord evenwicht.

Gevolgen van een valpartij

De gevolgen van vallen kunnen ingrijpend zijn: bedrust, huidbeschadigingen, immobiliteit, afhankelijkheid, fracturen (5-6% botbreuken; 1-2% heupfractuur). Daar komt bij dat 20% na een jaar is overleden en 30% opgenomen moet worden in een verzorgings- of verpleeghuis. Ook komt het zelfvertrouwen onder druk te staan. Hierdoor worden activiteiten en mobiliteit verminderd en komt men in een sociaal isolement terecht.

Bron: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Oorzaken van vallen

Er zijn intrinsieke en extrinsieke oorzaken die lichamelijke en psychische gevolgen kunnen hebben.

Intrinsieke risicofactoren voor vallen zijn:
  • mobiliteitsproblemen
  • eerdere valpartijen
  • duizeligheid en duizelingen
  • verwardheid en desoriëntatie
  • veranderd uitscheidingspatroon: nocturia en incontinentie
  • depressie
  • zelfoverschatting of verminderd ziekte-inzicht
  • zintuigbeperkingen

Extrinsieke risicofactoren voor vallen zijn o.a.:
  • onbekende omgeving
  • gladde, natte vloeren
  • instabiele meubels
  • slechte leuningen
  • onvoldoende steunpunten
  • slechte verlichting
  • slecht schoeisel
  • losse stoeptegels
  • onrustige verkeerssituaties

RIVA-scorelijst

Met de RIVA-scorelijst (RIsico op Valincidenten) wordt voor individuele patiënten bepaald hoe groot het risico op vallen is. Zo'n lijst ziet er ongeveer zo uit (bij score >5 is sprake van verhoogd valrisico):

Onvast ter been: Patiënt is:
goed mobiel0 punten
verminderd mobiel 1 punt
slecht mobiel2 punten

Gezichtsvermogen van patiënt is:
goed, zonder bril0 punten
redelijk, met bril1 punt
slechtziend, blind2 punten

Verward en gedesoriënteerd. Patiënt is:
niet onrustig0 punten
in geringe mate onrustig1 punt
in ernstige mate onrustig2 punten

Verandering van omgeving. Patiënt is afgelopen 5 dagen:
niet van kamer veranderd0 punten
één keer van kamer veranderd1 punt
herhaaldelijk van kamer veranderd2 punten

Medicatie/alcohol. Patiënt gebruikt:
niets0 punten
één medicatie/alcohol1 punt
meer medicaties2 punten

Lichamelijke handicap bij patiënt is:
niet aanwezig 0 punten
in geringe mate aanwezig 1 punt
in ernstige mate aanwezig2 punten

Interventies om valpartijen te voorkomen

Deze zijn gericht op het verminderen van extrinsieke en intrinsieke risicofactoren. Daarnaast gericht op specifieke doelpopulaties (mensen die al een keer gevallen zijn).

Advies

Probeer ouderen zoveel mogelijk te helpen bij lastige karweitjes waarbij ze kunnen vallen. Let ook op kleine dingetjes zoals een losliggend kleed, snoeren, etc. waarover ouderen makkelijk kunnen vallen. Ook kan het nuttig zijn om drempels te verwijderen. Geef ouderen een arm bij het wandelen zodat ze stabieler lopen of laat ze lopen met een stok of rollator. Let goed op de bijwerkingen van medicijnen. Kijk vooral of ze daar niet verward of duizelig van worden. Laat een oudere ook niet teveel drinken. Er zijn vast nog wel meer zaken te bedenken die specifiek voor uw oudere geldt.

Voorbeeld van een valpartij bij ouderen: Johan Derksen

Op 3 april 2019 kwam voetbalpresentator Johan Derksen (70 jaar) lelijk ten val in zijn eigen huis en heeft daar een zware hersenschudding aan overgehouden. Ook heeft hij breuken in zijn gezicht en is zijn arm gebroken. Derksen kwam ten val toen hij naar de wc ging maar de verkeerde deur opende. Hij kwam uit bij de trap en viel voorover naar beneden. Hij heeft een tijdje buiten westen op de grond gelegen en is vervolgens naar het ziekenhuis gebracht. Hij is aan zijn arm geopereerd. Verder heeft Derksen besloten om een kinderhekje te laten plaatsen bij de trap om zo een volgende val te voorkomen.

Lees verder

© 2010 - 2020 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Valpreventie bij ouderenValpreventie betekent het voorkomen van vallen en daardoor het voorkomen van botbreuken. Voornamelijk de oudere mensen v…
EHBO en veiligheid ouderen; maatregelen voor fitte ouderenEHBO en veiligheid ouderen; maatregelen voor fitte ouderenOmdat mensen steeds ouder worden krijgen ze te maken met ouderdomsgerelateerde problemen. Om deze problemen te lijf te g…
Kwetsbare ouderen en veranderende zorgverleningKwetsbare ouderen en veranderende zorgverleningHeel veel ouderen voelen zich gezond en gelukkig. Een kleine groep is volledig afhankelijk van zorg en ondersteuning. Da…
Kenmerken van ouderenKenmerken van ouderenEr zijn tegenwoordig veel ouderen. Er komen er steeds meer, dit noemen we vergrijzing. Hier zijn een aantal kenmerken va…

Schimmelnagels (kalknagel): oorzaak, behandeling & voorkomenSchimmelnagels (kalknagel): oorzaak, behandeling & voorkomenSchimmelnagels ofwel kalknagels zijn een veelvoorkomende kwaal. Het is een vrij onschuldige aandoening, maar schimmelnag…
Wilg voor gewillige gewrichtenUit de wilg Salix alba, die boom met zijn soepele takken, is ooit het salycilzuur geisoleerd en de aspirine ontstaan. Va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Functionele beperkingen (artikel) - Herbert Habets
  • https://nos.nl/artikel/2278881-zware-hersenschudding-johan-derksen-na-val-van-trap.html
  • https://www.ad.nl/show/dochter-derksen-over-vader-die-van-trap-viel-johan-ligt-helemaal-in-de-prak~a04cbf16/
  • Afbeelding bron 1: High Plains Drifter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Ouderenzorg: vallen bij ouderen oorzaken/interventies"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Geert, 04-07-2012 21:41 #2
Momenteel ben ik bezig met mijn afstudeerproject en vroeg ik me af waar ik het artikel van Herbert Habets kan vinden. Reactie infoteur, 05-07-2012
In het boek 'Verpleegkundige zorgverlening aan ouderen' (Auteur: Tineke van der Kruk & T. van der Kruk) uit 2003. Er bestaat ook een nieuwe druk van uit 2007 maar weet niet of het artikel daar ook in staat.

Etsel

Mitchell Willemsen, 13-03-2012 12:52 #1
Wat kunnen de gevolgen ijn als ouderen niet snel geholpen worden na hun val? Reactie infoteur, 13-03-2012
Hangt van de ernst van de val af.

Infoteur: Etsel
Laatste update: 09-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Ouderenverzorging
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!