InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Dieet > Allergenen opsporen met het paleo Auto-Immuun Protocol: AIP

Allergenen opsporen met het paleo Auto-Immuun Protocol: AIP

Allergenen opsporen met het paleo Auto-Immuun Protocol: AIP Het auto-immuun protocol (AIP) is een eliminatiedieet met als uitgangspunt de paleo lifestyle en wat daarin is toegestaan. AIP biedt handvatten om verscholen allergenen - triggers - binnen het paleo palet op te sporen zoals fytinezuur, zodat zij uit de voeding geweerd kunnen worden. Bij mensen met auto-immuun symptomen is paleo namelijk geen 100% garantie gebleken om klachten effectief onder controle te krijgen. Wat is AIP en hoe werkt het? Het is voor iedereen die geconfronteerd wordt met auto-immuun klachten of gevoeligheden zeker de moeite waard om nader kennis te maken met de mogelijkheden dat het AIP te bieden heeft om de bijbehorende klachten in de voeding zoveel als mogelijk te verminderen.

Allergenen opsporen met het paleo auto-immuun protocol

Personen met een auto-immuunziekte of vergelijkbare gevoeligheden, hebben veel lichamelijke klachten. De symptomen kunnen bijvoorbeeld variëren van hoofdpijn, ernstige buikklachten tot het hebben van concentratiestoornissen (brainfog) en vermoeidheid. De klachten kunnen mensen in een uitzichtloze, sociaal isolement plaatsen. Wie met auto-immuniteit wordt geconfronteerd, wil uiteraard zijn symptomen onder controle krijgen. Dat kan een reden zijn om zuiver en onbewerkt te willen eten. Een goed voorbeeld van zuiver en onbewerkt eten is het paleodieet. De klachten bij auto-immuniteit worden immers veelal - al of niet terecht - gelinkt aan reacties van het lichaam op het eten van plofvlees vol antibiotica, of voedsel met toegevoegde e-nummers. Ervaring leert evenwel dat bepaalde voeding in ons dieet - paleo proof of niet paleo proof - toch voor klachten kan zorgen.

Stoffen die normaliter in onze dagelijkse voeding aanwezig zijn, kunnen als allergeen het lichaam ontregelen. Gluten en lactose zijn twee bekende allergenen. Wie paleo volgt heeft geen last van deze stoffen. Zuivel en granen zijn binnen het paleo spectrum niet toegestaan, omdat zij bewerkt worden, voordat zij genuttigd (kunnen) worden. Hoe is het dan verder gesteld met voeding die paleo proof is en toch klachten geeft? Dat vereist met behulp van AIP wat detectivewerk.

Doelstelling van het auto-immuun protocol, het AIP

Het is een gegeven dat voeding die wél paleo proof is, bij sommige mensen - waaronder in het bijzonder sommige personen met auto-immuunkwesties of gevoeligheden - voor klachten zorgt. Dat 'sommige' maakt het juist moeilijk om één type voeding als generieke boosdoener aan te wijzen. Niet iedereen zal klachten krijgen. Zelfs personen met een auto-immuunziekte hoeven niet slecht op een stof te reageren. Elk lijf is anders, reageert anders en vraagt om maatwerk wat de triggers betreft. Doelstelling van het AIP is om die verborgen triggers op te sporen, die de klachten veroorzaken, zodat zij vermeden kunnen worden. Een korte toelichting vooraf op de paleo lifestyle kan niet ontbreken, waarna uitleg van het AIP volgt.

A. Het paleo dieetA. Het paleo dieet

Het paleodieet in vogelvlucht

Er zijn inmiddels bibliotheken vol geschreven over de paleo lifestyle. Wie gedetailleerde informatie over paleo zoekt, kan via een zoekmachine op internet stapels uitstekende artikelen vinden. Het paleodieet vertegenwoordigt kort gezegd het zo puur mogelijk eten en drinken, uit specifieke productgroepen. Paleo verwijst naar een bepaalde periode op de geologische tijdlijn. Het suggereert daarmee het pure eten van de oermens, die leefde van de jacht en het verzamelen van bessen, noten en zaden. De mens was nog niet bezig met het verbouwen van granen.

Welke voeding is paleo proof?

De volgende voedingsmiddelen zijn paleo proof:
  • groenten en fruit;
  • magere vleessoorten van biologische afkomst;
  • eieren;
  • noten en zaden;
  • vis en schaaldieren (ook weer bio);
  • gezonde vetten.

Welke voeding is niet paleo proof?

De volgende voedingsmiddelen zijn niet paleo proof:
  • suiker;
  • alcohol;
  • zuivel;
  • peulvruchten;
  • granen;
  • zetmeelrijke groente;
  • overige bewerkte producten.

Waarom behouden personen die paleo tot op de letter nauwkeurig volgen hun klachten? Wat is aan de hand? In een aantal toegestane producten komen van nature stoffen voor, die als omvallende dominostenen negatieve kettingreacties in het lichaam in gang kunnen zetten.

Het lichaam van personen met een ontregelde afweersysteem verkeert in een constante staat van opperste paraatheid: het is altijd code rood. Elke stof kan voor vijandig worden aangezien. Stoffen die een reactie oproepen, bevorderen ontstekingen en nog meer malaise. Bepaalde paleo proof-producten bezitten stoffen die bekend staan om hun ontstekingsbevorderende eigenschappen. Het is daarom niet zo verwonderlijk, dat reguliere paleo proof-producten in een code rood-situatie een heftige reactie kunnen uitlokken. Voorzichtigheid is geboden. Paleo proof is niet een panacee voor alle auto-immuunproblemen op voedingsgebied. Waarom reageert het lichaam zo heftig?

Verborgen gifstoffen en klachten opsporen

Het plantenrijk heeft een ingenieus systeem bedacht - een vorm van overlevingsmechanisme - en hun zaden en vruchten (gif)stoffen meegegeven om bijvoorbeeld vraat tegen te gaan of aantasting door schimmels. De plant heeft bij wijze van spreken een eigen ingebouwde insectenverdelger. Dieren, microben en insecten, blijven van de plant af, en de plant kan zich daardoor ongestoord voortplanten. Gezonde mensen hebben normaal gesproken geen last van deze stoffen. Bij auto-immuniteit kan evenwel de combinatie code rood en gifstof het gestel behoorlijk op hol doen slaan. Op welke stoffen moet men extra alert zijn?

Lectines, saponines, capsaïcines en fytinezuur in de voeding

Wie graag tuiniert, weet dat bepaalde planten extreem giftig zijn. De wolfkers (belladonna), de datura en de tabaksplant zijn bekende giftige exemplaren uit de tuinwereld. Zij behoren tot de nachtschadefamilie (Solanaceae). Andere leden uit deze Solanaceae-groep - te weten bepaalde groentes - staan dagelijks op het menu en zijn terug te vinden in zowat iedere keukenkast of groentelade in Nederland. Deze nachtschades bezitten - uiteraard in mindere mate - dezelfde gifstoffen (een type lectine en saponine). Bij auto-immuniteit is gepaste voorzichtigheid met deze groentes geboden. Lectines zijn natuurlijke verdedigingsstoffen, die in deze nachtschadeplanten voorkomen. Zij kunnen op den duur de darmwand penetreren (leaky gut), amok maken in de bloedbaan en ontstekingen veroorzaken. Saponines zijn zeepachtige stoffen, die na verloop van tijd de celwanden kunnen beschadigen (hier ook weer leaky gut). Een andere gifstof in sommige nachtschadeplanten is capsaïcine. Capsaïcine bevindt zich bijvoorbeeld in hete pepers en is een ingrediënt van pepperspray. Het zal geen verbazing wekken, dat het de darmwand behoorlijk kan irriteren.

Tomaat

Een lid van de nachtschadegroep en is de tomaat. Tomaten zijn paleo proof, maar voor sommigen personen niet oké. De boosdoeners zijn de lectine (tomaten-lectine) en saponine (alpha tomatine). Verhitten zal het gehalte daarvan niet teniet doen. Het zijn anti-nutriënten die zich hechten aan de darmwand. Ook plakken zij zich vast aan vitamines en mineralen en verhinderen de opname daarvan. Zo ontstaan tekorten. Een onschuldige salade met tomaten, een gehaktsaus met tomaten of een zelfgemaakte tomatenketchup die 100% à la Paleo is, zij kunnen allemaal zorgen voor een pittige reactie op de gifstoffen.

Sesamzaad

Een ander voorbeeld van een mogelijke allergeen is sesamzaad. Zaden zijn paleo proof, maar worden tijdens het doorlopen van het protocol wel vermeden. Sesamzaden hebben namelijk een hoge gehalte aan fytinezuur. Dit is ook een anti-nutriënt. Noten hebben ook een hoog gehalte aan fytinezuur. Sommige noten en zaden hebben daarnaast een zeer hoge omega 6-vetzuren-waardes. Dit werkt ontstekingen (nog meer) in de hand.

Eieren

Tot slot eieren. Eieren zijn een bekende allergeen. Eieren (met name het eiwit) bevatten lysozym en kunnen de darmwand penetreren. Dit eiwit komt in de bloedbaan terecht, waarop het lichaam fors reageert. Het bereiden van eieren zoals koken of bakken verandert niets aan deze eigenschap. Dit is een reden om het tijdens AIP te weren.

De rubrieken met bekende allergenen binnen paleo

Het AIP heeft voeding die paleo proof is, maar bekende allergenen zijn vanwege hun triggers, op een rij gezet. Doel is dat de klachten afnemen, voedingsstoffen worden weer goed opgenomen en dat het darmkanaal niet meer lekt door die rubrieken tijdelijk te schrappen. Dit is een stap in de goede richting om meer controle te krijgen. Het is toe te juichen dat de populariteit van het protocol steeds meer toeneemt, getuige de diverse Nederlandse AIP-websites met recepten en tips.

Het protocol weert de volgende (bekende) allergenen:
  • voedselproducten uit de nachtschadefamilie;
  • eieren;
  • noten en zaden;
  • bepaalde toevoegingen zoals guargom;
  • NSAIDS, niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen.

NSAIDS worden vaak gebruikt in medicijnen, zoals asperine, ibuprofen en diclofenac. Dit is een lastig onderdeel van het protocol, maar verplichte medicijnen zijn er niet voor niets. Bij bespreking van AIP met een medische professional zal dit zeker ter sprake dienen te komen.

B. Voedzaam en herstellend / Bron: Eigen verzamelingB. Voedzaam en herstellend / Bron: Eigen verzameling

Aandachtspunten bij het toepassen van het protocol

Bij het toepassen van het protocol worden een aantal spelregels in acht genomen. Zij ondersteunen de AIP aanpak. De te hanteren
uitgangspunten bij AIP zijn:
  • om voeding te eten die zeer voedzaam is en herstellende eigenschappen heeft;
  • om voeding volledig (dus 100%) te weren uit de trigger rubrieken;
  • om te werken aan stressreductie (bijvoorbeeld met yoga - meditatie);
  • om ruim voldoende uren te slapen;
  • om voldoende te bewegen;
  • om voldoende vocht in te nemen;
  • om dagelijks minimaal 30 minuten buiten door te brengen.

Op een rij: aip proof en niet aip proof

Het eten van groenten tijdens het protocol speelt een grote rol. Een dagelijkse inname tussen de 6 en 14 kopjes (nog niet bereide) groenten is merendeels de norm die aangehouden wordt. Tijdens het protocol wordt veel huisgemaakte bouillon gedronken, vanwege zijn voedzame en herstellend karakter. Ook wordt veel gesteund op het eten van (biologisch) orgaanvlees vanwege de voedingswaarde. Het dagelijks eten van gefermenteerde voeding zoals rauwe zuurkool wordt aangemoedigd. Uien en kokos worden soms vermeden omdat zij reacties geven. Na een bepaalde periode wordt beetje bij beetje voeding toegevoegd en de reactie daarop gepeild op (allergische) reacties. Een eet dagboek kan een steun zijn om de reacties te volgen. Mogelijk kan voeding dat eerst een trigger geeft in een later stadium wel worden getolereerd. Wat dat betreft zijn aantekeningen een uitstekende geheugensteun.

RubriekVoedingVermijden
vlees en visrund, kip, kalkoen, wild, lijn gevangen vis. Dit alles uit de biologische hoek.niet biologisch vlees of vis, zoals plofkip en kweekvis.
granenrijst, gierst, havervlokken, quinoa, tarwe, gluten, chia zaden en boekweit.
peulvruchtenalle bonen (behalve sperziebonen, haricot vert en sugar snaps) pinda's, soyabonen en edamame
groentenalle groentes die niet onder vermijden staan zoals bloemkool, broccoli, bietjes, wortel, komkommer, pompoen, zoete aardappel enzovoort.nachtschadefamilie zoals tomaat, goji bes, aubergine, witte aardappels,
specerijen en kruidenblad of geurige delen van kruiden die niet te maken hebben met het vermeerderen van de soort. Basilicum, tijm, laurierblad, kervel, dille, gember en knoflook.alle specerijen die een vrucht of zaad zijn peper zoals nootmuskaat, paprika en cayenne, karwij, steranijs, cardamom enz
fruitalle fruit maar in beperkte mate (2 tot 3 stuks per dag maximum.
eierenalle eieren
zuivelbiologische kokosmelk zonder toevoegingen (check de label)kaas, boter, geklaarde boter (ghee) yoghurt, melk, ijs enzovoort.
gefermenteerdzuurkool, kimchi, kefir (op de juiste manier klaargemaakt), kombucha
noten en zadenamandelen, cashewnoten, sesamzaad, chia zaad, cacao, zonnebloemzaden, pompoenzaden, macadamia noten enzovoort.
suiker en suikervervangersalle suikers, kokos suiker, tafelsuiker, dadelsuiker, stevia, agavesiroop enzovoort.
vettenavocado-olie, olijfolie, kokosolie en reuzelboter, geklaarde boter, margarine, raapzaadolie, pindaolie, sesamolie,
toevoegingencarrageenan, guargom, aspartaam.
alcoholalle alcoholische dranken. Ook producten als vanille extract vanwege de alcohol basis.
NSAIDSibuprofen, asperine enzovoort.

Herintroductie van voeding

Op een gegeven moment zal het moment aanbreken om het eetpalet uit te breiden. AIP is niet bedoeld om tot in het oneindige te volgen. Het is niet voor niets een eliminatiedieet, het is een tussenfase. De persoon die AIP volgt, is de beste graadmeter in overleg met bijvoorbeeld zijn diëtist of arts. Aangezien een ieder een individuele vertrekpunt heeft bij het begin van AIP, is een inschatting hoe lang AIP dient te worden aangehouden in algemene zin niet te geven.

Het weer toevoegen van producten gebeurt met beleid. De eerste stap wordt gezet binnen de groep, die erom bekend staat de minste allergische reacties te geven. Bij een reactie zal eerst een aantal weken gewacht moeten worden tot de boel intern is gekalmeerd. Een eerste product kan bijvoorbeeld ghee (boterproduct) zijn. Het is de ervaring, dat voeding uit de nachtschadegroep het minst succesvol is om weer op te pakken. Het is een langzaam proces, maar wie geconfronteerd wordt met auto-immuniteit weet als geen ander dat elke stap voorwaarts bijzonder welkom is.
© 2016 - 2017 Meus, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Peercoin (PPC) - Kopen en minenPeercoin (PPC) - Kopen en minenPeercoin (PPC) is een alternatieve cryptocurrency. Deze altcoin is op veel vlakken gelijk aan Bitcoin en Litecoin, maar…
Novacoin (NVC) - Kopen en minenNovacoin (NVC) is een alternatieve cryptocurrency. Het handelen in deze munt is ook voor Nederlanders mogelijk. Het scri…
Feathercoin (FTC) - Kopen en minenFeathercoin (FTC) - Kopen en minenFeathercoin (FTC) is een digitale altcoin en is voor Nederlanders gemakkelijk te kopen. Deze munt is gestart als een klo…
Namecoin (NMC) - Kopen en minenNamecoin (NMC) - Kopen en minenNamecoin (NMC) is een alternatieve cryptocurrency. De basis van het script van Namecoin vertoont overeenkomsten met dat…
Het Paleo dieetDenk je ook wel eens aan de tijd van holbewoners en wat die aten? Wist je dat de voeding die de holbewoner jaren geleden…
Bronnen en referenties
  • (bron 1) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1115436/, laatst gelezen op 1 februari 2016;
  • (bron 2) http://www.gezondheidsnet.nl/groente-en-fruit/is-nachtschade-gevaarlijk, laatst gelezen op 2 februari 2016;
  • (bron 3) https://nl.wikipedia.org/wiki/NSAID, laatst gelezen op 3 februari 2016;
  • (bron 4) https://nl.wikipedia.org/wiki/Capsa%C3%AFcine; laatst gelezen op 3 februari 2016;
  • (bron 5) http://www.thepaleomom.com/2012/08/the-whys-behind-autoimmune-protocol.html, laatst gelezen op 5 februari 2016;
  • (bron 6) https://nl.wikipedia.org/wiki/Lectine; laatst gelezen op 3 februari 2016;
  • (bron 7) http://www.phoenixhelix.com/2013/06/23/nightshade-free-survival-guide/, laatst gelezen op 3 februari 2016;
  • (bron 8) http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedselveiligheid.aspx, laatst gelezen op 3 februari 2016;
  • (bron 9) http://www.voedingisgezondheid.nl/Juiste_voeding_nachtschade.html, laatst gelezen op 5 februari 2016;
  • (bron 10) https://nl.wikipedia.org/wiki/Saponine, laatst gelezen op 5 februari 2016;
  • (bron 11) De inleidingsfoto en de afbeeldingen A en B in het artikel zijn afkomstig uit de persoonlijke verzameling van de auteur.
  • Afbeelding bron 1: Eigen verzameling

Reageer op het artikel "Allergenen opsporen met het paleo Auto-Immuun Protocol: AIP"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Meus
Laatste update: 24-09-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Dieet
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!