InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Dieet > Vitamine E: werking, functies en gezondheidsvoordelen

Vitamine E: werking, functies en gezondheidsvoordelen

Vitamine E: werking, functies en gezondheidsvoordelen Vitamine E is een hele belangrijke vitamine voor de gezondheid. Vitamine E zit van nature in voeding, zoals granen, groente en fruit. De gezondheidsbevorderende werking van vitamine E komt doordat het een sterke antioxiderende werking heeft op de cellen van het menselijk lichaam. De tocoferolen beschermen de lichaamscellen tegen vrije radicalen die het lichaam binnendringen, wat gebeurt via verontreinigde lucht, uv-licht en voeding. Uit onderzoek blijkt dat vitamine E de klachten van diverse aandoeningen en ziekten kan verminderen. Al met al is vitamine E onmisbaar voor het bereiken of in stand houden van een goede lichamelijke gezondheid.

Vitamine E


Wat is vitamine E?

Vitamine E is eigenlijk geen vitamine, zoals vitamine C of vitamine D, maar is een verzamelnaam voor een aantal plantaardige stoffen: de zogenaamde tocoferolen. Door de antioxiderende werking van vitamine E, worden de cellen van het hart- en bloedvatenstelsel, spierweefsel en organen beschermd. Vitamine E wordt regelmatig alfa tocoferol genoemd; dit is de biologisch meest actieve vorm van vitamine E. Vitamine E is in vet oplosbaar en breekt af bij verhitting; wat van nature aan vitamine E in voeding zit, gaat verloren bij opwarming.

Belang van vitamine E belangrijk voor de gezondheid

Vitamine E samen met vitamine C vormen de voornaamste stoffen die het lichaam beschermen. Indien de lichamelijke waardes van vitamine E en vitamine C op peil zijn, dan verkleint dit de kans op het optreden van verschillende soorten ziektes en aandoeningen. Dit komt door de reinigende werking van vitamine E en vitamine C op de stofwisseling van de lichaamscellen. De gezondheidsvoordelen van vitamine E hebben betrekking op het gehele menselijk lichaam, omdat het belangrijk is voor een goede werking van de functies in alle lichaamscellen.

Tekort of overdosis

Voor de lichamelijke gezondheid is het van belang om voldoende vitamine E binnen te krijgen. Dit kan via voeding. een vitamine E supplement, capsule of olie. Het gebruik van vitamine E olie of een supplement kan voorkomen dat een vitamine E-tekort ontstaat. Hierdoor verkleint de kans op het ontstaan van een groot aantal lichamelijke aandoeningen. Ook een vitamine E-overdosis komt voor. In de meeste gevallen is dit niet schadelijk voor de lichamelijke gezondheid.

Vitamine E-tekort

Een tekort aan vitamine E kan hele schadelijke gevolgen hebben voor de algehele menselijke gezondheid. Dit komt door de reinigende functie van vitamine E die de vrije radicalen in de lichaamscellen onschadelijk maakt. De (kleine) hersenen zijn gevoelig voor een vitamine E tekort. Bij een te lage vitamine E waarde kunnen neurologische problemen ontstaan, zoals spraakproblemen of hoofdschudden.

Uitzondering: lichamelijke dysfunctie zorgt voor vitamine E-tekort
In zeldzame gevallen kan iemand ondanks een voldoende inname van vitamine E alsnog lijden aan een tekort: dit is het geval indien iemand lichamelijk niet in staat is om vitamine E op te nemen. Dit kan komen door het ontbreken van het eiwit dat hierbij een belangrijke rol speelt, zoals bij AVED).

Symptomen van een vitamine E-tekort

  • Bloedarmoede
  • Spierzwakte
  • Evenwichtsstoornissen
  • Spraakproblemen
  • Hoofdschudden
  • Spraakverwarring
  • Moeite met slikken en eten
  • Nachtblindheid
  • Concentratie- en leerproblemen
  • Droog en breekbaar haar
  • Droge en weinig elastische huid
  • Ataxie met vitamine E Deficiëntie

Vitamine E-overdosis

Hoewel sommigen stellen dat een teveel of overdosis aan vitamine E niet schadelijk is voor de gezondheid, is van een aantal gevallen bekend dat het aan te raden is om eerst met een arts te bespreken voordat (extra) vitamine E wordt toegevoegd aan het dagelijkse dieet. In bepaalde gevallen is een té hoge inname van vitamine E gebleken schadelijk voor de gezondheid te zijn. Dit kan het geval zijn wanneer iemand gebruik maakt van (bloedverdunners), lijdt aan een vitamine K tekort, of een bepaalde behandeling tegen kanker ondergaat. Daarentegen kan vitamine E in andere gevallen weer onderzoek leiden tot een versterking van de positieve effecten op een behandeling tegen kanker. Dit is van meerdere factoren afhankelijk, zoals het soort behandeling en de stoffen die een patiënt daarbij krijgt toegediend.

Gezondheidsvoordelen en functies van vitamine E

De voornaamste gezondheidsvoordelen en/of functies van vitamine E voor de lichamelijke gezondheid:

Antioxiderende werking van vitamine E

Vitamine E is een antioxidant: de vitamine beschikt over een sterke antioxiderende werking op de lichaamscellen. Dit betekent dat de vitamine de vrije radicalen bestrijdt, door deze af te voeren uit de lichaamscellen. Vrije radicalen zijn schadelijke stoffen die in het lichaam terecht komen door onder andere bepaalde voeding, ultraviolet licht, roken en het inademen van vervuilde lucht. Vrije radicalen kunnen verschillende ziektes en aandoeningen veroorzaken. Bovendien blijkt uit onderzoek dat vitamine E de positieve effecten van bepaalde behandelingen tegen kanker kan versterken. Vitamine E in combinatie met vitamine C behoort tot de voornaamste stoffen in het beschermen en reinigen van de lichaamscellen.

Bloedverdunnende werking op hart- en bloedvatenstelsel

Vitamine E speelt een belangrijke rol bij het in stand houden van een gezond hart- en bloedvatenstelsel. Vitamine E verkleint de kans op het ontstaan van bloedstollingen in de bloedbaan. Bloedstollingen kunnen hele gevaarlijke gevolgen hebben. Dat vitamine E de kans op bloedstollingen verkleint, komt onder andere door de bloedverdunnende werking. Voor de meeste mensen betekent dit een positief effect op de gezondheid. Iemand die bloedverdunners gebruikt, kan bij de overweging om de (extra) inname van vitamine E te verhogen, eerst met een (huis-)arts bespreken of dit een goed idee is.

Beschermde werking op het gezichtsvermogen

Bij gelijktijdige inname met vitamine C en Carotenoïden, heeft vitamine E een gunstige werking op het netvlies van de ogen. Een combinatie van deze drie stoffen kan veroudering van de ogen en vermindering van het gezichtsvermogen tegengaan. Omdat vitamine E een belangrijke rol speelt in de stofwisseling van de lichaamscellen en daarbij de vrije radicalen bestrijdt, is het een belangrijke vitamine voor gezonde ogen. De inname van voldoende vitamine E kan achteruitgang van de ogen verkleinen en de kans op het krijgen van verschillende soorten oogcomplicaties verkleinen. Hierdoor beschermt vitamine E de ogen tegen achteruitgang van het gezichtsvermogen.

Versterkende werking op positieve effecten van bepaalde behandeling tegen kanker

Vitamine E kan bij bepaalde behandelingen bij kanker de positieve effecten van chemotherapie en radiotherapie versterken. Dit blijkt uit verschillende onderzoeken waar vitamine E of alfa-tocoferolacetaat wordt toegediend aan patiënten die een bepaalde behandeling tegen kanker ondergaan. Altijd dient met de behandelend arts(en) van een patiënt te worden besproken of het verhogen van de inname van vitamine E ertoe kan leiden dat een positief effect ontstaat op de betreffende behandeling tegen kanker.

Onderzoeken met positieve resultaten bij toediening van vitamine E en/of α-tocoferolacetaat

  • Uit onderzoek onder 100 patiënten die lijden aan borstkanker, uitgevoerd door het National Research Center in Complementary and Alternative Medicine (NAFKAM), blijkt dat vitamine E bij radiotherapie bij borstkanker fibrose kan verminderen indien het wordt toegediend in combinatie met pentoxifylline (Delanian, 2003; Ravo, 2011).
  • Uit onderzoek onder 89 patiënten die lijden aan mondkanker en 36 patiënten met schildklierkanker blijkt dat vitamine E de speekselklieren kan beschermen tegen schade ontstaan door de straling (Chitra, 2008; Fallahi, 2013).
  • Een onderzoek van B. Morey toont aan dat vitamine E bij kanker dat voorkomt in het gebied rond de nek en het hoofd de kans op het ontstaan van ernstige bijwerkingen van de kankerbehandeling kan verkleinen (Morey, 2011).
  • Uit meerdere onderzoeken naar een toediening van vitamine E bij chemotherapie waarbij cisplatine of paclitaxel wordt toegediend, is gebleken dat suppletie van alfa-tocoferolacetaat (een vorm van vitamine E) de klachten van door chemotherapie geïnduceerde neurotoxiciteit kan verminderen en/of voorkomen (Argyriou, 2006; Pace, 2003).

Negatieve resultaten op behandeling tegen kanker bij overschrijden ADH

Als vitamine E wordt ingenomen in hogere dosissen dan de algemeen dagelijks aanbevolen hoeveelheid (ADH), bestaat in een aantal gevallen de kans dat het een averechts effect kan hebben op een behandeling tegen kanker. Dit komt onder andere doordat bepaalde behandelingen tegen kanker beschikken over een oxiderend effect op het menselijk lichaam, en in tegenstelling beschikt vitamine E als antioxidant over een antioxiderend effect.

Ataxie met vitamine E deficiëntie (AVED)

AVED: Ataxie met vitamine E deficiëntie is een erfelijke aandoening die leidt tot evenwichtsstoornissen. De klachten ontstaan meestal op jonge leeftijd, tussen de vijf en vijftien jaar, maar de klachten kunnen ook op latere leeftijd ontstaan. Op zowel jonge als oude leeftijd, kunnen leer- en concentratieproblemen optreden, alsook eet- en slikproblemen. Een verandering in het DNA leidt tot deze aandoening. Bij AVED bestaat er in de hersenen een tekort aan vitamine E: het eiwit dat ervoor zorgt dat vitamine E de hersenen bereikt, functioneert niet meer voldoende bij iemand die aan deze aandoening lijdt. Een levenslange behandeling met vitamine E kan de al bestaande klachten verminderen en/of voorkomen dat deze verergeren.

Waar komt vitamine E in voor?

In de natuur komt veel voeding met vitamine E voor. Andere mogelijkheden (dan via voeding) om vitamine E binnen te krijgen: in de vorm van vitamine E olie, of capsules of pillen/tabletten. Door het dagelijks innemen van vitamine E kan een tekort worden voorkomen. Ook wordt vitamine E regelmatig als ingrediënt verwerkt in producten voor huid en haar.

Voeding met vitamine E

Voorbeelden van voeding met een hoog gehalte aan vitamine E:
  • Zonnebloemolie
  • Appel, kiwi, papaja
  • Abrikozen en pruimen (gedroogd)
  • Bosbessen, blauwe bessen en bramen
  • Paprika (gele rode, oranje)
  • Halvarine & margarine
  • Tomatenpuree
  • Noten (pijnboompitten, pinda's, hazelnoten, rauwe amandelen)
  • Peterselie
  • Avocado
  • Boerenkool, molsla, broccoli, spinazie
  • Olijven

Huid- en haar producten

Vitamine E wordt regelmatig als ingrediënt toegevoegd aan huidproducten zoals crèmes, bodylotion, olie en gezichtsmaskers. Ook wordt de vitamine veel toegevoegd aan producten voor het haar, zoals shampoo, conditioner, haarmaskers, haarolie een haarserum. Na een paar dagen kan de vitamine al blijk geven van haar herstellende werking op de droge en/of schrale huid. Vitamine E crème kent als voordeel dat wanneer dit op de huid wordt gesmeerd, dit direct kan worden opgenomen door de huidcellen. Vitamine E is de meest voorkomende vitamine in de opperste huidlaag en is erg belangrijk voor een gezonde huid, onder andere omdat het de barrièrefunctie van de huid versterkt. Hierdoor gaat vitamine E een veroudering van de huid tegen en kan het littekens en rimpels vervagen. Iemand die droog en breekbaar haar heeft, kan er ook voor kiezen om zelf een paar druppels vitamine E toe te voegen aan de conditioner of crèmespoeling.

Vitamine E-olie

Vitamine E-olie heeft als voordeel dat het gemakkelijk in gebruik is door aan een glas water een paar druppels toe te voegen. Voor een optimale werking van vitamine E neem je deze gelijktijdig in met vitamine C door een paar druppels van de olie aan bijvoorbeeld een glas sinaasappel- of tomatensap toe te voegen. Een andere mogelijkheid is om een paar druppels van de olie toe te voegen aan een salade of een sapje/smoothie. Vitamine E olie heeft in tegenstelling tot veel andere oliën als voordeel dat het nagenoeg smakeloos is. Bovendien bevat de olie een natuurlijke en goed door het lichaam op te nemen vorm van vitamine E, is het 100% veganistisch en is het zowel inwendig als uitwendig te gebruiken.

Vitamine E-supplement

De natuurlijke vorm van vitamine E is veel effectiever dan de synthetische vorm. De meeste voedingssupplementen voor vitamine E worden gemaakt op basis van alfa-tocoferol. Dit is de meest actieve biologische vorm van vitamine E. De voedingssupplementen zijn verkrijgbaar als capsules en pillen of tabletten. Het dagelijks innemen van een voedingssupplement op basis van vitamine E is vooral gunstig voor iemand die niet voldoende vitamine E via voedingsmiddelen binnenkrijgt. De capsules zijn verkrijgbaar op basis van 200 IE, 400 IE en 1000 IE.
© 2019 Aucourant, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat zijn de beste vitamines voor je haar?Wat zijn de beste vitamines voor je haar?Het is algemeen bekend dat vitamines en mineralen goed zijn voor je algemene gezondheid en bijvoorbeeld je de conditie v…
Herken en voorkom een vitamine B12-tekortHerken en voorkom een vitamine B12-tekortEen vitamine B12-tekort komt vrij regelmatig voor. Vaak hebben mensen vage klachten waarmee een dokter of arts in de eer…
Vitamines en hun functiesVitamines en hun functiesVoldoende vitamines nemen is heel belangrijk, want iedere vitamine heeft weer zijn eigen bijzondere eigenschap. Ons lich…
Extra vitamine D in de winterExtra vitamine D in de winterDat jonge kinderen en ouderen extra vitamine D nodig hebben, is algemeen bekend. Maar dat extra vitamine D voor ons alle…
Symptomen Vitamine B12 tekortSymptomen Vitamine B12 tekortWat zijn de symptomen bij een vitamine B12 tekort? Vitamines spelen een belangrijke rol in onze leven. Welke vitamine pr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bru-nO, Pixabay (bewerkt)
  • Argyriou AA, Chroni E, Koutras A, Ellul J, Papapetropoulos S, Katsoulas G, Iconomou G, Kalofonos HP. Vitamin E for prophylaxis against chemotherapy-induced neuropathy: a randomized controlled trial. Neurology. 2005 January 11;64(1):26-31.
  • Argyriou AA, Chroni E, Koutras A, Iconomou G, Papapetropoulos S, Polychronopoulos P, Kalofonos HP. A randomized controlled trial evaluating the efficacy and safety of vitamin E supplementation for protection against cisplatin-induced peripheral neuropathy: final results. Support Care Cancer. 2006a November;14(11):1134-1140.
  • Argyriou AA, Chroni E, Koutras A, Iconomou G, Papapetropoulos S, Polychronopoulos P, Kalofonos HP. Preventing paclitaxel-induced peripheral neuropathy: a phase II trial of vitamin E supplementation. J. Pain Symptom Manage. 2006b September;32(3):237-244.CAM Cancer (Complementary and Alternative Medicine for Cancer), Vitamin E during cancer treatment, van http://cam-cancer.org/en/vitamin-e.
  • CooperVision, Vitaminen voor de ogen, van https://coopervision.nl/oogverzorging-en-de-gezondheid-van-het-oog/vitaminen-voor-de-ogen.
  • Chitra S, Shyamala Devi CS. Effects of radiation and alpha-tocopherol on saliva flow rate, amylase activity, total protein and electrolyte levels in oral cavity cancer. Indian J Dent Res. 2008 Jul-Sep;19(3):213-8.
  • Delanian S, Porcher R, Balla-Mekias S, Lefaix JL. Randomized, placebo-controlled trial of combined pentoxifylline and tocopherol for regression of superficial radiation-induced fibrosis. J. Clin. Oncol. 2003 July 1;21(13):2545-2550.
  • Fallahi B, Beiki D, Abedi SM, Saghari M, Fard-Esfahani A, Akhzari F, Mokarami B, Eftekhari M. Does vitamin E protect salivary glands from I-131 radiation damage in patients with thyroid cancer? Nucl Med Commun. 2013 Aug;34(8):777-86.
  • Holland & Barrett, De Tuinen Vitamine E Huidolie, van https://www.hollandandbarrett.nl/shop/product/de-tuinen-vitamine-e-huidolie-60058569?skuid=058569.
  • Erfelijkheid.nl, Ataxie met vitamine E deficiëntie, van https://www.erfelijkheid.nl/ziektes/ataxie-met-vitamine-e-deficientie.
  • Extra gezond, Waar is vitamine E goed voor?, van https://www.extragezond.nl/gezondheid/waar-is-vitamine-e-goed-voor/#tab-con-8.
  • Extra Gezond, Wat zijn carotenoïden en waar zitten ze in?, van https://www.extragezond.nl/voeding/carotenoiden-wat-zijn-het-waar-zitten/
  • Goed voor ogen, Vitamine E, van https://goedvoorogen.nl/oogvitamines/vitamine-e/.
  • Holland & Barrett, Vitamine E olie, https://www.hollandandbarrett.nl/shop/product/holland-barrett-vitamine-e-olie-100-natuurlijk-60000810.
  • Jetske Ultee, Vitamine E in je huidverzorging, https://www.dr-jetskeultee.nl/vitamine-e-in-je-huidverzorging/.
  • Morey, B. et al. A review of evidence-based practice in nutrition related complementary therapies: improving the knowledge of dietitians. Cancer Forum, Vol 35 Issue 2, 2011.
  • Optimale Gezondheid, Zo belangrijk is vitamine E + 15 belangrijke bronnen, van https://www.optimalegezondheid.com/vitamine-e-natuurlijke-bronnen/.
  • Pace A, Savarese A, Picardo M, Maresca V, Pacetti U, Del Monte G, Biroccio A, Leonetti C, Jandolo B, Cognetti F, Bove L. Neuroprotective effect of vitamin E supplementation in patients treated with cisplatin chemotherapy. J. Clin. Oncol. 2003 Mar 1;21(5):927-931.
  • Ravo V, Calvanese MG, Di Franco R, Crisci V, Murino P, Manzo R, Morra A, Cammarota F, Muto P. Prevention of cutaneous damages induced by radiotherapy in breast cancer: an institutional experience. Tumori. 2011 Nov-Dec;97(6):732-736.
  • Stichting tegen kanker, Vitamine E, van https://www.kanker.be/voedingssupplementen/vitamine-e.
  • Voedingscentrum, Vitamine E, https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/vitamine-e.aspx.

Reageer op het artikel "Vitamine E: werking, functies en gezondheidsvoordelen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Aucourant
Laatste update: 01-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Dieet
Bronnen en referenties: 21
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!