Donor worden: ja of nee?

Donor worden: ja of nee? Voor sommigen is de keuze om wel of geen donor te worden gauw gemaakt. Voor anderen is dit best een lastige keuze. Voordat je zo'n belangrijke beslissing neemt is het dan ook belangrijk dat je genoeg over het onderwerp weet, zodat je uiteindelijk een weloverwogen keuze kunt maken. Want het maakt niet uit welke keuze je maakt zolang je zelf volledig achter je keuze staat.

Registratiesystemen

Om orgaandonatie te regelen kunnen verschillende registratiesystemen worden gebruikt. In Europa zijn er twee soorten registratiesystemen. Het eerste systeem, wat we ook in Nederland hebben, is het toestemmingssysteem. Bij het toestemmingssysteem moet je zelf je keuze of je donor wil worden of niet laten vastleggen. Als je je laat registreren als donor, worden je organen en je weefsel na je dood mogelijk gebruikt voor orgaandonatie. Je kunt ook aangeven dat je niet wil dat je organen hiervoor gebruikt worden. Als je geen keuze maakt over orgaan- en weefseldonatie na je overlijden, moeten je nabestaanden deze keuze maken.

Het tweede regelsysteem dat we in Europa kennen is het geen-bezwaarsysteem. Bij het geen-bezwaarsysteem ben je automatisch orgaan- en weefseldonor. Als je dit niet wil, moet je dat laten vastleggen. Dit registratiesysteem wordt bijvoorbeeld in België gebruikt.

Orgaandonatie en weefseldonatie: wat is het verschil?

Er zijn enkele verschillen tussen het doneren van weefsel en het doneren van organen.
  1. Het eerste verschil zit hem al in de plaats van overlijden. Om organen te kunnen doneren moet de patiënt in het ziekenhuis zijn overleden. Bij het doneren van weefsel is de plaats van overlijden onbelangrijk.
  2. Een tweede verschil is dat het overlijden bij orgaandonatie door een arts moet worden vastgesteld, deze onderzoekt vervolgens of de organen wel geschikt zijn voor donatie. Bij een weefseldonatie kan ook een huisarts het overlijden vaststellen en beoordelen of de patiënt geschikt is voor het doneren van weefsel.
  3. Bij beide vormen van donatie gaat de (huis)arts na in het Donorregister of de patiënt staat geregistreerd als donor. Als er geen keuze staat geregistreerd wordt aan de nabestaanden gevraagd de keuze te maken.
  4. De nabestaanden kunnen bij allebei de vormen van donatie bij de overledene zijn voor de operatie. Bij weefseldonatie is het wel zo dat het lichaam tot aan de operatie gekoeld moet worden.
  5. Dan is het natuurlijk ook belangrijk om te weten welke delen van je lichaam onder weefsels vallen en welke delen onder organen vallen. Onder weefsels vallen: hartkleppen, huid, hoornvlies, botten, pezen en grote lichaamsslagaders. Onder organen vallen: lever, hart, longen, dunne darm, nieren en alvleesklier.
  6. Ook bij de toewijzing van de organen is er een verschil tussen weefsel- en orgaandonaties. Bij de orgaandonaties wordt er in de computer gekeken voor een passende ontvanger, het orgaan wordt dan direct getransplanteerd. Bij een weefseldonatie wordt het weefsel bewerkt en vervolgens opgeslagen in de weefselbank, de toewijzing vindt niet direct plaats.
  7. Als de operatie achter de rug is en het weefsel of de organen zijn gedoneerd, kan de familie afscheid nemen van de overledene. Dit kan op dezelfde manier als bij iemand die geen donor is. De overledene kan gewoon worden opgebaard en de familie beslist zelf over de begrafenis of crematie.

Ontvanger

Voordat een patiënt zijn of haar donororgaan in ontvangst kan nemen, is daar een hele procedure aan vooraf gegaan. Om te beginnen wordt de patiënt als hij of zij een donororgaan nodig heeft door de arts doorgestuurd naar een ziekenhuis waar een eventuele transplantatie kan worden uitgevoerd. De arts in het transplantatieziekenhuis bepaalt of de patiënt daadwerkelijk in aanmerking komt voor een transplantatie. Zo ja, dan wordt de patiënt aangemeld voor de wachtlijst bij NTS (Nederlandse Transplantatie Stichting). De NTS zorgt er vervolgens weer voor dat de patiënt wordt aangemeld bij Eurotransplant. Eurotransplant zorgt voor een verdeling van organen in een groot aantal landen. Omdat er een grotere groep is, is de kans groter op een goede match tussen donor en ontvanger. Als Eurotransplant alle gegevens van de patiënt heeft, komt de patiënt op de internationale wachtlijst. Vanaf dat moment moet de patiëntwachten tot er een passend donororgaan vrijkomt voor hem of haar.

Of een orgaan aan een bepaalde patiënt wordt toegewezen hangt van een aantal dingen af. Ten eerste moeten de donor en de ontvanger overeenkomstige bloedgroepen en weefselkenmerken hebben. Daarnaast geldt het voor de transplantatie van hart, longen en lever dat het gewicht en de lengte van de donor en ontvanger ongeveer gelijk moeten zijn. Ten derde zullen vrijgekomen organen eerst naar de mensen gaan die het orgaan het hardst nodig hebben. En tenslotte is het zo dat als er meerdere gelijkwaardige patiënten op de lijst staan, het orgaan naar de patiënt gaat die al het langst op het orgaan wacht.

Donor

Er zijn twee soorten donors namelijk orgaandonors en weefseldonors. Maar hoe gaat het nu in zijn werk als iemand overlijdt die aan heeft gegeven weefsel- of orgaandonor te willen zijn?

Orgaandonor

Nadat een patiënt overleden is, gaat de arts eerst in het Donorregister na of de overledene zijn of haar organen wil afstaan. Als dit het geval is wordt de overledene aangemeld bij de NTS. De NTS zoekt een geschikte ontvanger voor het orgaan. Tot de operatie blijft de overledene aan de beademing, op deze manier krijgen vitale organen nog steeds zuurstof. De tijd tussen het vaststellen van de hersendood en de operatie duurt meestal zo'n 4 tot 12 uur. De operatie zelf duurt ongeveer 3 tot 6 uur. Als de organen dan eenmaal uit het lichaam van de overledene zijn gehaald, moet er snel gehandeld worden. De organen zijn namelijk maar een beperkte tijd houdbaar. Zo mag het donatieproces bij een hart - en longtransplantatie maar 3 tot 5 uur duren, bij een levertransplantatie is dit 12 uur en bij een niertransplantatie mag het 24 proces 24 uur duren.

Weefseldonor

Bij een weefseldonor gaat het begin van het proces hetzelfde. De arts gaat de keuze van de overledene na in het Donorregister en als de overledene aan heeft gegeven donor te willen zijn, wordt hij of zij bij de NTS aangemeld. Ook hier gaat de NTS op zoek naar een geschikte ontvanger voor het weefsel. Voor het doneren van weefsel hoeft de overledene niet aan de beademing te blijven, wel is het van belang dat het lichaam gekoeld wordt. Als het lichaam binnen 3 uur na de dood gekoeld wordt, kan er vaak tot 24 uur na het overlijden weefsel worden uitgenomen voor transplantatie. Als het lichaam van de overledene niet is gekoeld moet het weefsel binnen 12 uur uitgenomen worden. Voor hartkleppen en bloedvaten geldt dat ze binnen 6 uur moeten worden uitgenomen. De transplantatie hoeft bij weefseldonatie niet zo snel te verlopen. Zo is hoornvlies tot ongeveer 4 weken na de operatie goed, bij botten en pezen is dit 3 tot 5 jaar, de kleppen van de longslagader, de grote lichaamsslagader en de bloedvaten zijn 5 jaar houdbaar en de huid is ongeveer 2 jaar houdbaar.

Wat als mijn organen niet geschikt zijn voor donatie?

Als je je laat registreren in het Donorregister kun je aangeven of jouw organen en/of weefsels gebruikt mogen worden voor de wetenschap. Dit houdt in dat als jouw orgaan niet geschikt is voor transplantatie, ze gebruikt worden voor onderzoek. Let op, je kunt dus ook aangeven dat je dit niet wil!

Donor worden: waarom wel of waarom niet?

Voordat je een beslissing maakt over het donor worden, is het belangrijk alle voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen. Natuurlijk kun je iemand redden als jij je laat registreren als donor. Er is namelijk nog steeds een tekort aan orgaandonoren en dat terwijl er ruim 3 miljoen donors staan geregistreerd. Dit komt omdat lang niet alle organen kunnen worden gebruikt voor transplantatie. Ten eerste moeten je hersendood worden verklaard, dit houdt in dat je moet overlijden op de Intensive Care afdeling van het ziekenhuis. En dan moet je orgaan ook nog in goede staat zijn. Weefsel kun je wel gewoon doneren als je thuis overlijdt. Als je gelovig bent kan dit bijvoorbeeld een reden zijn om geen donor te worden. Of misschien vind je het gewoon geen prettig idee dat er na je dood in je gesneden wordt.

Het maakt niet uit welke keuze je maakt zolang je zelf volledig achter je keuze staat, het is wel belangrijk deze keuze te laten registreren zo komen je nabestaanden nooit voor deze moeilijke keuze te staan. En op deze manier kunnen ze ook nooit de verkeerde keuze maken.

Lees verder

© 2013 - 2020 Stepphhanie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Donor Donorregistratie & DonorcodicilDonor Donorregistratie & DonorcodicilDonor worden en Donorregistratie. Wel van plan om donor te worden, maar kom je er niet toe om tot donorregistratie over…
Gezichtstransplantatie en gevolgen voor de patiëntGezichtstransplantatie en gevolgen voor de patiëntIndien er een ernstig letsel is ontstaan bij een persoon aan het gezicht, kan het voorkomen dat er een gezichtstransplan…
Wat is orgaandonatie?Wat is orgaandonatie?Momenteel wordt er weer veel in de media gesproken over donor worden, ja of nee. Er zijn wachtlijsten, waarop ruim 1400…
Een nier van een levende donor - NiertransplantatieEen nier van een levende donor is eigenlijk veel beter dan een nier van een overleden donor. Een direct familielid kan z…

Hormoonstelsel onder de loep  de hypofyseHormoonstelsel onder de loep de hypofyseIn het lichaam moeten voortdurend tal van fysiologische processen geregeld worden, zoals de lichaamsgroei, de stofwissel…
Zorg dat je gezien wordtZorg dat je gezien wordtGezien worden kan op verschillende manier uitgelegd worden, maar gezien de korter wordende dagen gaat het hier over gezi…
Bronnen en referenties
  • http://www.transplantatiestichting.nl/

Reageer op het artikel "Donor worden: ja of nee?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

M. R. M. van den Brink, 13-01-2017 22:22 #2
Waar kan ik laten registreren dat ik GEEN donor wil zijn? Als je hersendood bent, leef je gewoon nog. Ware dat niet zo, dan sterven de organen af en zijn ze niet geschikt voor donatie. Maar dat is niet de belangrijkste reden, die ligt in het spirituele en etherische. Een lichaam is niet te vergelijken met een auto.
Met vriendelijke groet, M.R.M. van den Brink

Tom Mestdagh, 30-10-2013 15:40 #1
Ik wil erg graag donor zijn voor anderen als, of indien ik kom te overlijden. mij maakt het allemaal niet uit voor wie of voor welk doeleind het is. ik wil het gewoon erg graag doen. graag de gemakkelijke manier zonder al te veel tamtam, welke papieren dien ik hiervoor in te vullen? Reactie infoteur, 30-10-2013
Wat fijn dat je je wil aanmelden als donor! Hier is een link om je aan te melden: https://www.jaofnee.nl/leg-je-keuze-vast/ Je kunt hier op twee manieren je keuze vastleggen. De eerste mogelijkheid is om het met Digi-D te regelen, maar je kunt de papieren ook met de post laten komen om ze vervolgens thuis te ondertekenen. Ik hoop dat ik hiermee je vraag voldoende beantwoord heb!

Infoteur: Stepphhanie
Laatste update: December 2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!