Sterven: ontkenning

Sterven: ontkenning Iemand die te horen heeft gekregen te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en aanvaarding. Over de eerste fase, de ontkenning, wil ik het hier hebben.

Fasen

Allereerst is van belang te begrijpen dat de fasen zoals hierboven beschreven, zich niet netjes na elkaar aandienen. Denk liever aan cirkel die in vijf partjes onverdeeld is. Mensen kunnen netjes alle fasen afwerken en daarna weer opnieuw beginnen, maar mensen kunnen ook van de ene fase ineens naar een heel andere fase gaan. Dat betekent niet dat ze een fase overslaan, dit is gewoon de juiste manier voor die persoon. Het beschrijven van deze fasen dient slechts als verheldering, om de mogelijke reacties te kunnen plaatsen.

Ontkenning

Mensen die te horen hebben gekregen te gaan sterven, beginnen bijna altijd met ontkenning. Dat is een strategie om nieuws dat te erg is te hanteren. Als een dergelijk nieuws ongefilterd bij iemand binnen zou komen, zou zo iemand geestelijk overbelast raken. Ontkenning is dus een beschermingsmechanisme.

Actieve verdringing

Dit kan situaties opleveren waarvan we niet goed weten hoe we daarop moeten reageren. Een patiënt weet bijvoorbeeld precies wat er aan de hand is, maar zegt evengoed dat het een vergissing moet zijn.

Het is in zo'n situatie niet raadzaam de patiënt te confronteren met de waarheid of de situatie met argumenten te beredeneren. Het ontkennen van een waarheid die nog niet verwerkt kan worden, is een heilzame reactie. Het geeft de patiënt de tijd die nodig is om de waarheid onder ogen te zien. Hoe lang dat gaat duren, is niet te voorspellen.

Serieus nemen

Het is echter ook niet goed een patiënt in een situatie als beschreven, gelijk te geven. Neem de patiënt wel serieus.

Wat wel kan

Als iemand een waarheid ontkent die te erg is om te verwerken, kunnen we reageren door niets te doen. Dit betekent dat we beschikbaar blijven voor een gesprek en de ander met mededogen en invoelingsvermogen bezien. Langzamerhand ontstaat er dan een proces waarin we heel voorzichtig kunnen stimuleren in de richting van de waarheid te gaan denken.

Zekerheid

Stervensbegeleiding is meelopen zonder de leiding te nemen. Meelopen betekent o.a. zekerheid geven door er voor de ander zijn en ons niet voor de ander af te sluiten. Let wel: je afsluiten is voor jezelf veel comfortabeler.
© 2008 - 2021 Judithm, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Sterven: depressieSterven: depressieIemand die weet spoedig te gaan sterven, gaat psychisch door vijf fasen: ontkenning, woede, marchanderen, depressie en a…
Sterven: woede en agressieSterven: woede en agressieIemand die weet dat hij of zij spoedig gaat sterven, gaat door vijf fasen. Die fasen zijn: ontkenning, woede, marchander…
De vijf fasen van rouwenDe vijf fasen van rouwenElke persoon krijgt in zijn leven te maken met het verlies van een geliefde. Velen hebben immens verdriet en vinden het…
Fasensysteem NBBU: fasen NBBUAls je als uitzendkracht voor een uitzendorganisatie werkt die is aangesloten bij de NBBU, krijg je te maken met het fas…

Schimmels, bacteriën en spinnen!Schimmels, bacteriën en spinnen!De keuken en de badkamer zijn de lievelingsplaats van bacteriën. De badkamer vinden ze geweldig omdat het er lekker warm…
Verstandskiezen: trekken of laten zittenVerstandskiezen: trekken of laten zittenDe naam verstandskies wordt gebruikt voor een kies die niet kan doorbreken en weggedrukt wordt. Meestal is het een derde…
Bronnen en referenties
  • Lessen voor levenden, Elisabeth Kübler-Ross
  • Meelopen naar het einde, L. Elftraud von Kalckreuth
  • Opleiding stervensbegeleiding, Ina Versloot
Judithm (119 artikelen)
Laatste update: 12-04-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!