Leukotomie of lobotomie, hersenoperatie

Leukotomie of lobotomie, hersenoperatie Bij psychische stoornissen werd vroeger niet altijd de juiste behandelmethode gevolgd. Tussen 1936 en 1950 was leukotomie een veel gebruikte methode. Hierbij werd de verbinding tussen de voorste hersenkwab en de overige hersencentra doorgesneden. Het gevolg was een afvlakking van de persoonlijkheid en een vermindering van emotionele spanningen. Leukotomie, ook wel lobotemie genoemd, werd als barbaars gezien. Tegenwoordig wordt leukotomie in een mildere vorm toegepast.

Leukotomie

Een andere benaming voor leukotomie is frontale lobotemie. We spreken ook wel van defrontalisatie. Het betreft hier een operatieve ingreep die wordt toegepast bij bepaalde psychische stoornissen. Tegenwoordig wordt leukotomie niet meer toegepast. In sommige gevallen wordt deze methode wel nog gebruikt bij ernstige gevallen van dwangneurose.

Operatie van vroeger

Medische behandeling veranderen met de tijd. Leukotomie is een operatie die tussen 1936 en 1950 veel toegepast werd. Vanaf de jaren 60 werd deze operatie nog maar weinig toegepast. Tot de jaren 80 werd ze hier en daar nog gebruikt, maar daarna verdween leukotomie al snel naar de achtergrond. Een heel enkele keer wordt leukotomie nog in bepaalde landen uitgevoerd. Dit soort ingrepen wordt niet naar buiten toe gebracht, omdat ze als barbaars worden beschouwd. Daar dacht men in het begin wel anders over. In lichte vorm worden ze nog wel toegepast, onder andere in België.

Overigens was leukotomie in die periode geen achterhaald idee. Uit opgravingen blijkt dat de oermens er al van overtuigd was dat kwade geesten in iemand alleen konden ontsnappen door gaten in het hoofd te boren. In 1889 sprak een medicus over het feit dat het weghalen van bepaald hersenweefsel kan zorgen voor herstel bij psychische stoornissen. Hij haalde bij zijn schizofrene patiënten hersenschorsweefsel weg, met ernstige gevolgen. Slechts twee van zijn patiënten kregen niet te maken met complicaties. In 1936 voerde een andere medicus (Moniz) 20 operaties uit, waarbij een leukotoom (een buis) tussen de voorste hersenkwab en de overige hersencentra wordt gedraaid. In 1939 werd Moniz door een ontevreden -patiënt neergeschoten en raakt verlamd.

Huidige behandeling

Tegenwoordig worden psychische stoornissen behandeld middel psychofarmaca. Dit zijn geneesmiddelen die inwerken op de psyche van de mens. Antidepressiva zijn hier een bekend voorbeeld van. Hoewel de geneesmiddelen vaak bijwerkingen hebben en soms de psychische stoornis versterken of andere stoornissen teweegbrengen, is deze methode van behandelen vaak lucratiever en beter te reguleren. Door het aanpassen of het stoppen met de geneesmiddelen kunnen bijwerkingen verholpen worden. Ook kan middels medicijnen bekeken worden of een andere dosering zinvol is, of dat er overgestapt moet worden op een ander medicijn. Dit maakt de behandeling beter te controleren. Met leukotomie waren de bijwerkingen vaak erg groot en niet meer te verhelpen. Ook werd er getwijfeld over de juiste werking van de operatie.

Hoe werkte leukotomie?

Tijdens de operatie werd de verbinding tussen de voorste hersenkwab en die met de overige hersencentra doorgesneden. Dit gebeurde eerst door het inboren van twee gaten in de schedel, later werd een instrument tussen ooglid en oogbol de hersens in geschoven. Dit gebeurde allemaal onder plaatselijke verdoving.

De operatie zorgde ervoor dat de patiënt emotionele spanning minder ervoer. Ook de persoonlijkheid werd afgevlakt. Leukotomie werd toegepast bij patiënten met een ernstige psychose of met grote angsten. Vaak was een andere behandelmethode niet afdoende. Het ging hier om patiënten die ernstig depressief waren, met zelfmoordneigingen. Ook patiënten met grote psychische stoornissen en een onvermogen tot normaal functioneren kwamen in aanmerking voor leukotomie.

Een tijdlang werd leukotomie gezien als de ideale behandelmethode, zelfs voor kleine problemen. Kinderen werden soms geopereerd om ongewenst gedrag af te vlakken. Tot het jaar 1950 werden er duizenden mensen geopereerd. Vanaf dat jaar werd leukotomie gezien als een behandelmethode die teveel bijwerkingen had en niet zinvol was. In de meeste landen werd leukotomie toen verboden.

In 1941 onderging Rosemary Kennedy, dochter van Joseph Kennedy, een leukotomie vanwege een lichte mentale achterstand. De ingreep mislukte en Rosemary bleef voor de rest van haar leven incontinent en kon ze niet meer praten.

Dwangneurose

Een andere, meer moderne naam voor dwangneurose is obsessieve-compulsieve stoornis. Het is een angststoornis en kenmerkt zich door dwanggedachten of dwanghandelingen. Dwanggedachten of dwanghandelingen worden uitgevoerd om spanningen te verminderen of te vermijden. Oorzaken zijn te vinden in neurologische afwijkingen, psychische factoren, hersenbeschadiging of genetische afwijkingen.

Bij ernstige vormen van dwangneurose, waarbij andere behandelmethoden niet werken, wordt nog wel leukotomie toegepast. Het betreft hier een lichte behandeling van leukotomie. Delen van het limbisch systeem (onderdeel van de grote hersenen) wordt middels elektrodes weggebrand.
© 2014 - 2020 Bibiana, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Lobotomie: hersenen beschadigen om te genezenLobotomie: hersenen beschadigen om te genezenGenezen van een ernstig psychiatrische ziekte door met opzet de hersenen te beschadigen leek in de jaren veertig en vijf…
Dwangneurose: soorten en behandelingEen dwangneurose is een stoornis die dwanggedachten en handelingen veroorzaakt. Deze gedachten komen automatisch naar vo…
Agnosie: Probleem met herkenning van zintuiglijke informatieAgnosie: Probleem met herkenning van zintuiglijke informatieAgnosie is een zeldzame neurologische aandoening waarbij een patiënt niet in staat is om zintuiglijke informatie te herk…
Cingulotomie: ingreep hersenen om ernstige OCS te doorbrekenCingulotomie: ingreep hersenen om ernstige OCS te doorbrekenBij obsessief-compulsieve symptomen (OCS) zorgen herhalende gedachten en angsten voor dwangmatig gedrag. Het betekent da…

Meiose: de aanmaak van voortplantingscellenMeiose: de aanmaak van voortplantingscellenMeiose is het proces van celdeling, dat leidt tot de aanmaak van geslachtscellen. Dit gebeurt doordat de kern van een ce…
De volledige celcyclusDe volledige celcyclusEen volledige celcyclus begint bij het ontstaan van een nieuwe lichaamscel - dat kan het gevolg zijn van een bevruchting…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Psychofarmacon
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Rosemary_Kennedy
  • http://www.skepsis.nl/lobotomie.html

Reageer op het artikel "Leukotomie of lobotomie, hersenoperatie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bibiana
Gepubliceerd: Mei 2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!