InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Hippocrates, goddelijke vader van de geneeskunde

Hippocrates, goddelijke vader van de geneeskunde

Hippocrates, goddelijke vader van de geneeskunde Hippocrates kwam uit een asklepiadenfamilie. Zijn vader en grootvader waren eveneens beiden arts. Zijn grootvader was ook Hippocrates genaamd. Om onderscheid aan te brengen noemde de beroemde filosoof Aristoteles de grondlegger van de geneeskunde ´Hippocrates de Grote´. Apollonius gaf hem een nog meer verheven titel: Hippocrates de Goddelijke. In de oudheid waren er zeven artsen die Hippocrates heetten, door deze titel kan men de Hippocrates wiens werk tot op de dag van vandaag belangrijk is, onderscheiden.

Inhoud:


Leeftijd Hippocrates

In het oude Griekenland was men zeer trots op de beroemde geleerde Hippocrates; sterker nog: veel Grieken zijn nog steeds trots dat een wereldberoemde geleerde in hun land geboren is. Tegenwoordig zeggen we Hippocrates van Kos, dat is een meer neutrale titel dan ´Grote´ of ´Goddelijke´. Hippocrates is volgens sommigen geboren in 460 voor Christus en volgens anderen in 458. Hij overleed in 346 maar anderen zeggen in 377. Op Wikipedia staat dat hij in 370 overleed. Men is verdeeld hoe lang hij heeft geleefd. Hij kan 70 jaar zijn geworden maar ook 72, 79, 112 of 114.

Een familie van geneeskundigen

De vader van Hippocrates onderwees hem de geneeskunst. Reeds als jongeling schijnt Hippocrates zeer veel talent ten toon te hebben gespreid voor de geneeskunst. Toen hij net volwassen was, trok hij jarenlang rond als praktiserend arts. Hij bereisde heel Griekenland, het gebied rond de Zwarte Zee, een deel van het Midden-Oosten en Egypte. Zijn kennis werd hierdoor enorm vergroot. Zijn roem als geneesheer strekte zich uit van de Peloponessus tot Perzië.

De pest in Athene

In 431 voor Christus brak in Athene de pest uit. Het hele lichaam van duizenden mensen zat onder de dodelijke zweren. Heel Athene dreigde eraan onderdoor te gaan. Men begreep niet hoe de ziekte zo snel kon verspreiden. Iedere Athener had meer dan één familielid die slachtoffer was van de pest. Toen kwam Hippocrates. Hij had gezien dat in alle steden waar de pest was uitgebroken, de smid in die plaats niet ziek werd. Dat bracht hem op het geniale inzicht dat het vuur een reinigend middel is in deze. Alle lijken uit Athene werden voortaan direct verbrand en binnen enkele maanden was de pest verdwenen. Daarvoor begroef men de lijken wat tot een grotere verspreiding van de pest leidde.

Het genezen van de koning

In Hippocrates´ tijd was er een koning in Macedonië die Perdiccas heette. Hij had enkele beroemde artsen gevraagd naar Macedonië te komen. Hippocrates was er nog nooit geweest en was nieuwsgierig naar het land, maar ook naar de ziekte van de koning. De arts Eurifon uit Knidië was eerder aangekomen. Hij kreeg eerst de kans om de koning te genezen en Hippocrates kon goed toekijken wat er aan de hand was. De koning was mager, futloos, rusteloos, terneergeslagen en vergeetachtig. Hij had geen aandacht meer voor het landsbestuur. Na twee maanden gaf Eurifon het op. Het was de beurt aan Hippocrates. Hippocrates deed een uitgebreid onderzoek. Hij vermoedde dat de oorzaak van de ziekte psychisch was. Hij vroeg de koning naar zijn dromen. Het bleek dat de koning zwaar verliefd was op een vrouw die hij beschouwde als een zuster; zij leidde het huishouden op het hof. Hij hield zijn liefde voor haar verborgen. Hippocrates raadde hem aan om zijn liefde in het openbaar te uiten. De koning vond dat in het begin vreemd maar gaf toch aan zijn verliefdheid toe. Hij herstelde daarna volledig en bedankte Hippocrates hartelijk!

Titelbladzij van het boek ´aforismen´ van HippocratesTitelbladzij van het boek ´aforismen´ van Hippocrates
Ietwat minder goede maar meer aangename spijs en drank, is te verkiezen boven betere, maar onaangename. (Uit: Aforismen)

Geschriften van Hippocrates

Hippocrates heeft enkele geschriften achter gelaten. In deze boeken doet hij uit de doeken wat zijn zienswijze is ten aanzien van bepaalde aspecten in de geneeskunde. Soms waren het praktische toepassingen die hij beschreef, zoals het advies om een chirurgische ingreep zo snel mogelijk uit te voeren om de pijn voor de patiënt te beperken. Andere keren gaat het om de houding als arts. Een arts dient in de ogen van Hippocrates niets door te vertellen wat de patiënt zegt. Een arts komt veel met mooie vrouwen en meisjes in aanraking die hem in vertrouwen nemen, maar een goed arts zal daar nooit misbruik van maken. Een arts dient geordend te leven. Hij moet niet te nors kijken, want dat doet arrogantie vermoeden, maar hij moet helemaal niet bovenmatig vrolijk zijn; dat wordt slecht verdragen door een patiënt.

Kaas en de menselijke natuur

Hippocrates meldt ook dat sommige voeding goed is voor de één, maar slecht voor de ander. Iedere menselijke natuur is verschillend. Hij haalt ergens het voorbeeld van kaas aan. Sommige mensen kunnen kaas uitstekend verteren en hun buik er vol van eten maar bij anderen levert het eten van kaas allerlei bezwaren op. Het is daarom moeilijk om in algemene termen over kaas te spreken. Je kunt eigenlijk niet zeggen: dat is een slecht product, want voor velen heeft het juist een positieve uitwerking. De gezondheid van een bepaalde voedingssoort moet altijd worden bemeten in relatie tot het individu. In de 21e eeuw zijn we ver van dit inzicht afgestapt omdat we alleen kunnen denken in termen van: dit is ongezond en dit is gezond. In de 20e en 21e eeuw gaan veel artsen van het input/output-principe uit. Je stopt een geneesmiddel in een mens en bij vrijwel iedereen moet dit dezelfde uitkomst hebben. In de praktijk klopt daar weinig van want:
  • Er zijn mensen die niet reageren op een geneesmiddel
  • Er zijn mensen die juist zieker worden van een geneesmiddel
  • Veel mensen hebben bijwerkingen (vervolgziekten) van een geneesmiddel

Geef nooit dodelijk medicijn

Hippocrates wordt nog altijd gezien als vader van de moderne geneeskunde. Artsen moeten de eed van Hippocrates afleggen. Deze eed is weliswaar in de loop der jaren wat veranderd en afgezwakt, maar het geeft nog steeds een heldere richtlijn over hoe een arts te werk dient te gaan. In deze eed stond in de 11e eeuw nog: ´Ik zal aan niemand, ook niet op zijn verzoek, een dodelijk geneesmiddel toedienen´. Tegenwoordig zijn er veel geneesmiddelen die de dood als bijwerking hebben. Ook antidepressiva zoals zoloft, prozac en ritalin kunnen aanzetten tot suïcidaal gedrag en leiden zo tot de dood van een patiënt. De Deense arts Peter C. Gotzsche daagt mensen uit hem te verklaren waarom medicijnen na kanker en hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer 3 zijn in onze westerse maatschappij. Je zou daarom waarheidsgetrouw kunnen zeggen dat de moderne artsenij Hippocrates met de mond belijdt maar niet in daden.

Kunst uitoefenen

Een andere tekst die oorspronkelijk in de eed van Hippocrates staat is: ´Rein en vroom zal ik mijn leven leiden en mijn kunst uitoefenen´. In de tijd van Hippocrates werd genezen als een kunst en kunde beschouwd. Tegenwoordig studeren artsen geen geneeskunde meer maar medicijnen. Deze medicijnen zijn voorgeschreven door een commerciële farmaceutische industrie. Artsen zijn in feite gedegenereerd tot vertegenwoordigers van een op winst gerichte industrietak. Dat heeft weinig met kunst en rein leven te maken.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Artsen-eed: de eed van HippocratesHippocrates was een Griek, die - in het voetspoor van zijn vader - besloot om arts te worden. Hij vond de ethische vrage…
Beroemde personen uit de geneeskundeBeroemde personen uit de geneeskundeBeroemde personen uit de geneeskunde. De geneeskunde is niet zomaar ontstaan. Alleen door onderzoek en ontdekking is de…
Gezondheidstheorieën in de geneeskundeVolgens Hippocrates, Galenus, Nightingale en Uyldert ontstaat ziekte door onbalans. Welke gezondheidstheorieën of -visie…
Gezondheid & De vier basisprincipes van de natuurgeneeskundeGezondheid & De vier basisprincipes van de natuurgeneeskundeWat is natuurgeneeskunde, wat zijn de principes van deze geneeskunde? Kern van de natuurgeneeskunde is de algehele behan…
Dioscorides, Pionier der Geneeskunde en KruidenwetenschapDioscorides, Pionier der Geneeskunde en KruidenwetenschapDioscorides was een grootheid in de geneeskunde omdat hij een zeer belangrijk boek heeft geschreven wat minstens 1500 ja…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Boek: Hippocrates, Dr. G.A. Lindeboom
  • Foto´s: wikimedia commons

Reageer op het artikel "Hippocrates, goddelijke vader van de geneeskunde"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 07-07-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!