InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Darmflora is een levend orgaan

Darmflora is een levend orgaan

Darmflora is een levend orgaan De darmflora is lange tijd onderbelicht geweest in de biologie. Men wist dat er microben (bacteriën) in de darm zitten maar dacht in de jaren 20 tot 50 van het vorige millennium nog dat als deze microben ziekmakend zijn. Pas sinds de jaren 80 en 90 kwam langzaam het besef tot stand dat alle bacteriën in onze darmen nuttig zijn. De twee kilo bacteriën in onze darmen zijn belangrijk voor het juist verteren van voedsel en kunnen ziekten voorkomen. Alleen draait het om de juiste verhouding tussen de verschillende bacteriesoorten en om de juiste locatie. Sommige bacteriën zijn goed bezig op de ene plek in het lichaam maar veroorzaken een infectie op een andere plek.

Inhoud:


Wat is darmflora?

De Nederlandse Wikipedia-site omschrijft darmflora als ´Met darmflora wordt het geheel van micro-organismen aangeduid dat zich in het maag-darmstelsel bevindt.´ De darmflora bestaat uit miljarden bacteriën. Daarnaast doet zich het verschijnsel voor dat de bacteriekolonie, die bestaat uit 400-500 verschillende soorten, elkaar in evenwicht houdt. Dat is belangrijk want door een disbalans in de darmflora kunnen er ziekten ontstaan. De spijsverteringskanaalbewoners vormen als het ware een organisme op zich. Met organisme wordt hier bedoeld ´een stelsel met organische structuur´, zoals een maatschappij of een ecosysteem dat hebben.

Waarom je darmflora een orgaan mag noemen

Omdat de darmflora een organisme op zichzelf vormt kun je stellen dat het een orgaan is met een belangrijke functie; het is net zoals alle andere organen onmisbaar. Wie dat organisme als geheel bekijkt ziet een andere wereld dan wie focust op de losse onderdelen zoals specifieke soorten bacteriën. Dit algehele organisme kent een belangrijke bedreiging.

Antibiotica vernietigen balans darmflora

Op 16 december 2014 verscheen de publicatie van een wetenschappelijk onderzoek in een Amerikaans wetenschappelijk tijdschrift. Hieruit blijkt dat antibiotica de balans van de darmflora verstoren. Er wordt vermeld dat dit inzicht van veel belang is voor bijvoorbeeld mensen met de ziekte van Crohn. Het onderzoek werd gedaan op drie universiteiten, in Canada, De V.S. en Groningen. Deze studie is een bevestiging van wat vele artsen al vermoedden sinds de jaren 80 van de vorige eeuw. Een ander onderzoek uit 2014 van de Harvard medical school waarbij 668 kinderen met de ziekte van Crohn werden onderzocht, stelt dat patiënten van de ziekte van Crohn vaak antibiotica worden voorgeschreven terwijl dit medicijn averechts werkt; de ziekte van Crohn verergert erdoor. Dit onderzoek wordt toegelicht door onderzoeker Séverine Vermeire, werkzaam bij de Katholieke Universiteit in Leuven. Ze deed niet mee aan het onderzoek maar zei in reactie erop het volgende: ´We weten dat antibiotica de kans op ziekte van Crohn vergroten maar nu weten we ook dat deze de ziekte verergeren.´ Het is duidelijk dat steeds meer wetenschappers de ziekte van Crohn als bijwerking van antibiotica melden.

Steeds meer bijwerkingen van antibiotica bekend

Antibiotica vernietigen de balans van darmflora. Doordat er hele groepen bacteriën het loodje leggen wordt de spijsvertering verstoord. Dat is de reden dat misselijkheid, diarree en constipatie vaak voorkomen bij antibioticagebruikers.Toch worden antibiotica nog vaak voorgeschreven door artsen terwijl het onnodig is. Er zijn ziekten waarbij antibiotica niet moet worden gebruikt, tenminste als het aan de microbiologen ligt. Er zijn andere effectieve behandelingsmethoden. Fytotherapeuten en homeopaten zeggen eveneens natuurlijke oplossingen te kunnen bieden die antibiotica vervangen.

Feiten over onze darmflora

Kort resumé tot dusver:

Onze darmflora weegt 1.5 tot 2 kilo. Dat is een behoorlijke hoeveelheid. De darmflora bestaat in zijn geheel uit 400 tot 500 verschillende soorten bacteriën. Sommige van deze bacteriën kennen ondersoorten. Elke bacterie is gespecialiseerd in het omzetten van voedsel tot nuttige stoffen voor ons lichaam. Medicijnen kunnen de balans van de darmflora ernstig verstoren. Dat is dan ook de reden dat veel medicijnen diarree als bijwerking hebben. Antibiotica kunnen de darmflora dusdanig verstoren dat je er ernstige ziekten van krijgt.

Inwendig ecosysteem

De darmflora is ons inwendig ecosysteem. Alle bacteriën in onze darmflora zijn in principe goedaardig en de verschillende bacteriesoorten houden elkaar in evenwicht. Doordat medicijnen, met name antibiotica, tientallen soorten bacteriën vernietigen, ontstaat er een disbalans in onze darmflora. Er is vervolgens een verhoogd risico op een bacteriële overgroei die in veel gevallen leidt tot een infectie. Wat veel artsen doen is: de darmfloraschade in de vorm van een infectie veroorzaakt door het ene antibioticum herstellen door het toedienen van een ander antibioticum. Dat is een kortetermijnaanpak aangezien je in een vicieuze cirkel terecht komt. Binnen een paar weken tot maanden zal er een nieuwe ontsteking ontstaan door bacteriële overgroei of schimmelovergroei welke ditmaal is veroorzaakt door de vorige antibioticabehandeling. Vervolgens dienen veel artsen wederom een antibioticum toe. Overdaad aan antibiotica-inname kan echter leiden tot allerlei ernstige ziekten zoals colitis, darmkanker, prikkelbaredarmsyndroom, de ziekte van Crohn en candida.

De darm denkt mee, K.D. RunowDe darm denkt mee, K.D. Runow

Ook psychische ziekten

Door de vicieuze cirkel van antibiotica kan de darmflora dermate aangetast worden dat de darmwand poreus wordt en allerlei stoffen in het lichaam toelaat die daar niet thuishoren; zo ontstaan nieuwe allergieën en zelfs psychische ziekten, volgens K.D. Runow, de schrijver van het boek ´De darm denkt mee´. Dat is ook de reden van het verband tussen coeliakie en psychische stoornissen, volgens Runow. Daarnaast is lekkedarmsyndroom een bekend voorbeeld van een poreuzedarmziekte. Een poreuze darm wordt door artsen ´verhoogde darmpermeabiliteit´ genoemd. Voedingstherapeuten kunnen je soms vertellen hoe een verhoogde darmpermeabiliteit te voorkomen.

Zuurstof en zuurstofloos

Er zijn aerobe bacteriën en anaerobe bacteriën. Aerobe bacteriën hebben zuurstof nodig om te overleven. Anaerobe juist niet; ze kunnen leven zonder zuurstof. Voor sommige bacteriën is zuurstof zelfs giftig; deze gaan dood zodra ze buiten het lichaam komen. Er zijn ook bacteriën die zowel onder aerobe als anaerobe omstandigheden kunnen leven. Het feit dat voor sommige bacteriën zuurstof giftig is, maakt het lastig om de darminhoud te onderzoeken. De bacteriën veranderen acuut van samenstelling en gaan snel dood zodra ze in aanraking met zuurstof komen. Hierdoor zijn wetenschappers er nog steeds niet in geslaagd om de aard, functie en het mechanisme van allerlei bacteriën te onderzoeken.

Razendsnelle voortplantingssnelheid

Bacteriën kunnen zich erg snel voortplanten. Een bacterie kan zich in een half uur delen. Deze twee bacteriën kunnen zich vervolgens weer delen na een half uur. In 10 uur kan een klein clubje bacteriën zijn uitgegroeid tot een stam van 10 miljoen bacteriën. Gelukkig zijn er allerlei redenen dat de bacteriële groei niet onbeperkt is; als dat niet zo zou zijn geweest, was de aarde een paar miljard jaar geleden als één grote klont bacteriën geweest. Voor de groei van een bacteriekolonie is bepaald voedsel nodig; wanneer dit onvoldoende aanwezig is zal de groei gestuit worden. Daarnaast houden verschillende soorten bacteriën elkaar in numeriek evenwicht.

Antibiotica vernietigen de darmflora; dat is met wetenschappelijke onderzoeken bevestigd.

Bacteriën als antibiotica

Bacteriën produceren allerlei stoffen. Veel van deze stoffen werken als natuurlijke antibiotica. Bacteriën vormen namelijk een onderdeel van het immuunsysteem. Dat maakt het extra dubieus dat kunstmatige antibiotica gezondheidsbevorderende bacteriën uitroeien en de algehele bacteriebalans, de darmflora, in de darmen verstoren. Dat is de reden dat een kunstmatig verkregen bacteriënbalans kan leiden tot een vervolginfectie; als iemand eenmaal met antibiotica is begonnen, verdwijnen ook de goede bacteriën in de darmen, waardoor er op later moment een sterk verhoogd risico is op een extra ontsteking, waar de medische staf van begin 21e eeuw nog steeds op reageert door weer een antibioticakuur voor te schrijven.

Bacteriën zijn belangrijk

In de jaren 20 van de 20e eeuw waren alle wetenschappers er nog ten stelligste van overtuigd dat bacteriën altijd ziekmakend zijn. Tegenwoordig weten we dat er vele gezonde bacteriën zijn en dat het zelfs zo is dat de mens en elke andere levenssoort niet kan overleven zonder bacteriën. Bacteriën zijn belangrijk en kunnen zelfs een medicijn zijn. Het is van belang er zuinig op te zijn.

Bacteriën om onze gezondheid te verbeteren

In China liet men 3000 jaar geleden al sojabonen fermenteren om ze vervolgens als medicijn (antibiotica) te gebruiken. De bacteriën op de soja maakten een medicijn van deze peulvrucht. Ook het antieke Egypte gebruikte schimmels en bacteriën om bepaalde ziekten te genezen. In het oude Joodse boek Talmud wordt eveneens gerept over het gebruik van fermentatieprocessen voor medicinale doeleinden. Op de Marquesas, een eilandenarchipel in Frans Polynesië, laten de mensen traditioneel broodvrucht fermenteren. Men stopt het in speciale kuilen in de grond en verpakt het met bananenbladeren. Na twee jaar eet men de gefermenteerde broodvrucht op; dit is een lokaal bekend medicijn. Deze korte opeensomming van historische feiten wijzen allemaal op zeer oude kennis over natuurlijke antibiotica door bacteriën. Men wist al heel vroeg dat bacteriën de darmflora kunnen herstellen als deze aangetast is. Fleming, die bekend staat als uitvinder van de penicilline, was in feite bij lange na niet de eerste die antibiotica uitvond. Antibiotica zijn al minimaal 3000 jaar oud; het verschil is alleen dat de antibiotica van vandaag de dag gebruik maken van één schimmel in plaats van het tegelijkertijd inzetten van een aantal schimmelculturen.

Een deel van de informatie over antibiotica komt uit dit boek.Een deel van de informatie over antibiotica komt uit dit boek.

Superinfectie en superbacterie

De darmen vallen in onze tegenwoordige wereld niet zelden ten prooi aan een superinfectie. Wat is dit precies? Als we een antibioticakuur innemen, worden er vele bacteriën in de darmen gedood, niet alleen een overgroei van enkele ziekmakende bacteriën. Hierdoor wordt de darmflora verstoord en kan de darmflora zich slecht weren tegen een volgende schimmelovergroei of bacteriële overgroei. Daardoor kan er een candida, darmwandinfectie, colititis of zelfs de ziekte van Crohn ontstaan. Dat is in feite een superinfectie: een infectie ten gevolge van het gebruik van antibiotica. Een tweede reactie van de bacteriën in de darmen kan zijn dat ze door antibioticagebruik resistent kunnen worden. Sommige mensen denken dat je dan veel antibiotica moet hebben gebruikt maar dat beeld klopt niet. Slechts na één antibioticakuur kunnen er al bacteriën resistent worden voor antibiotica. Om dit feit zijn er allerlei synthetische antibioticavarianten ontwikkeld zodat de heren en dames medici naar een alternatief antibioticum kunnen grijpen, mocht er sprake van resistentie zijn. Maar ook dat is geen afdoende methode. Sommige bacteriën zijn resistent tegen alle tientallen soorten antibiotica die er bestaan; dat worden superbacteriën genoemd. Bovendien blijkt in de praktijk dat bacteriën in de darmen elkaar resistentie tegen antibiotica leren; resistentie blijkt genetisch overdraagbaar te zijn of zo je wilt: resistentie is besmettelijk.

Door antibiotica te gebruiken riskeren we een toekomstige bacteriële epidemie en raakt onze darmflora in disbalans zodat we per direct allerlei ziekten kunnen ontwikkelen.

Infectie met superbacterie is dodelijk

Wie een infectie oploopt door een superbacterie heeft grote kans om te overlijden, daar er geen medicijn tegen bestaat. MRSA is een voorbeeld van zo´n superbacterie. Ook in Nederland en in heel Europa overlijden er jaarlijks mensen aan een superbacterie. Maar er overlijden nog niet zoveel mensen dat er sprake is van een epidemie. In de toekomst wordt er door vooraanstaande microbiologen een grote epidemie verwacht van een superbacterie. In dat geval kunnen we al onze kennis van antibiotica overhoop gooien en zijn we aangewezen op de traditionele geneeskunde om een geneeskans te hebben en op de theorie over de macrofagen, een mechanisme dat ons immuunsysteem optimaliseert.
© 2015 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is darmflora?Iedereen heeft al wel van darmflora en actieve bifidus gehoord. De reclameadvertenties staan er immers vol van. Altijd a…
Poep als medicijn: onorthodox, maar wel effectiefPoep als medicijn: onorthodox, maar wel effectiefWat doe je, als je zó geplaagd wordt door darmproblemen, dat je geen uitweg meer ziet? Je laat de poep van een gezond pe…
Superbacterie NDM-1. Wat is dat?Superbacterie NDM-1. Wat is dat?Superbacterie is de verzamelnaam voor alle bacteriën die immuun zijn tegen (vrijwel) alle soorten antibiotica. Deze bact…
Antibiotica: tips tegen antibiotica resistente bacteriënAntibiotica: tips tegen antibiotica resistente bacteriënAntibiotica zijn in de westerse geneeskunde een zodanig aanvaard geneesmiddel geworden dat het bij tal van ontstekingen…
De superbacterie bedreigt EuropaDe superbacterie bedreigt EuropaNog niet zo lang geleden creëerde de ziekenhuisbacterie onrust bij de bevolking: ze was de oorzaak van een heleboel over…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: BruceBlaum, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Boek: Geoffrey Cannon, De nieuwe Ziekteverwekkers, antibiotica, een droom wordt een nachtmerrie
  • Boek: K.D. Runuw, de darm denkt mee
  • Historische tekening: "Blausen 0432 GastroIntestinalSystem" by BruceBlaus. When using this image in external sources it can be cited as: Blausen.com staff. "Blausen gallery 2014". Wikiversity Journal of Medicine. DOI:10.15347/wjm/2014.010. ISSN 20018762. - Own work. Licensed under CC BY 3.0 via Wikimedia Commons
  • Wetenschappelijk onderzoek: http://discover.umn.edu/news/science-technology/people-may-inherit-gut-bacteria-cause-crohns-disease-and-ulcerative-colitis
  • Onderzoek antibiotica vergert crohn: http://news.sciencemag.org/biology/2014/03/crohns-disease-marked-dramatic-changes-gut-bacteria

Reageer op het artikel "Darmflora is een levend orgaan"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 10-04-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!