InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Obstipatie: oorzaken verstopping darmen en harde ontlasting

Obstipatie: oorzaken verstopping darmen en harde ontlasting

Obstipatie: oorzaken verstopping darmen en harde ontlasting Wat is obstipatie en wat zijn de mogelijke oorzaken van obstipatie? Obstipatie is en voor de persoon abnormaal veranderd ontlastingspatroon waarbij te weinig, te harde en/of te moeilijk produceerbare ontlasting (poep) wordt geloosd.¹ De drie belangrijkste oorzaken van obstipatie zijn te weinig vochtinname, te weinig vezelinname en te weinig lichaamsbeweging of een combinatie hiervan.

Mogelijke oorzaken van obstipatie


Obstipatie door te weinig vochtinname

Onvoldoende vochtinname is een belangrijke oorzaak van obstipatie of verstopping. Voldoende vochtinname is nodig voor de darmbeweging en vergemakkelijkt de stoelgang. Dagelijks komt er om en nabij 7-9 liter vocht in het maag-darmstelsel terecht. Twee liter door drinken en de rest door secreties van speekselklieren, galblaas, maag, alvleesklier en darm. In al dit vocht bevinden zich voor het lichaam belangrijke voedingsstoffen. Deze voedingsstoffen worden opgenomen in de dunne darm en het meeste vocht wordt gereabsorbeerd in de dikke darm. Hierdoor krijg je vaste ontlasting. De Gezondheidsraad geeft als richtlijn dat je als man of vrouw ongeveer 1,5 tot 2 liter vocht per dag moet drinken.

Vers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppeVers fruit / Bron: Istock.com/karelnoppe

Verstopping darmen en harde ontlasting door te weinig vezelinname

Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen in plantaardige producten, zoals groenten, fruit en peulvruchten. Grofweg 90% van de Nederlanders krijgt te weinig vezels binnen. Vezelarme voeding kan zorgen voor obstipatie. Vezels zorgen er namelijk voor dat ontlasting meer vocht vasthoudt, waardoor je meer en zachtere ontlasting krijgt. Het is belangrijk daarbij voldoende te drinken. De aanbevolen hoeveelheid is 30 gram vezels per dag. Vezels zijn vooral aanwezig in volkoren- en roggebrood, aardappelen, volkoren pasta, zilvervliesrijst, peulvruchten (bonen, erwten, linzen); rauwe en gekookte groenten, fruit en volkorenbiscuit, muesli(repen), rijstwafels en popcorn.

Lichaamsbeweging zet je dikke darm aan tot bewegen / Bron: Istock.com/michaeljungLichaamsbeweging zet je dikke darm aan tot bewegen / Bron: Istock.com/michaeljung

Te weinig lichaamsbeweging

Immobiliteit en een gebrek aan lichaamsbeweging zorgt uiteindelijk voor obstipatie. Zorg daarom voor voldoende lichaamsbeweging, dat wil zeggen dat je dagelijks ten minste een halfuur intensief beweegt. Je kunt het ook opdelen: drie keer tien minuten of twee keer een kwartier intensief bewegen is ook goed. Voorbeelden van matig intensief bewegen zijn wandelen, rennen, fietsen, zwemmen, stofzuigen of tuinieren. Door deze activiteiten komen de darmen in beweging en daardoor komt de ontlasting beter op gang.

Obstipatie door medicatie

Bepaalde medicijnen kunnen voor obstipatie zorgen. Opiaten en morfineachtige pijnstillers zoals morfine, diamorfine, oxycodon, codeïne (ook in hoestsiropen) verminderen de (voorwaartse) darmperistaltiek en verhogen de spierspanning ter hoogte van de anale sluitspier. Ook antidepressiva en anti-parkinsonmiddelen met een anticholinergische werking verminderen de darmbewegingen. Het gevolg is dat het lichaam langer de tijd krijgt om vocht op te nemen uit de dikke darm, waardoor de ontlasting droger en harder wordt. Vaak krijgen patiënten bij dergelijke middelen macrogol voorgeschreven. Dit middel maakt je ontlasting zachter en makkelijker uit te scheiden, waardoor de verstopping wordt opgeheven of verminderd.

Bepaalde middelen tegen kanker die gebruikt worden bij chemotherapie, de behandeling van kanker met cytostatica ofwel medicijnen die cellen doden of de celdeling remmen, kunnen obstipatie veroorzaken, vooral alkaloïden uit de (roze) maagdenpalm welke geschikt zijn voor agressieve chemotherapie. Andere obstiperende geneesmiddelen zijn:

Daarnaast kan het chronische gebruik van laxeermiddelen obstipatie veroorzaken.

Metabole en/of endocriene factoren

Een trage schildklierwerking (hypothyreoïdie), uremie (bloedvergiftiging door onvoldoende werking van de nieren), dehydratie (uitdroging), hypercalciëmie (een te hoog calciumgehalte in het bloed), hypokaliëmie (een te lage kaliumspiegel) zijn geen rechtstreekse oorzaken van verstopping, maar kunnen het ontstaan ervan wel in de hand werken.

Obstipatie / Bron: Istock.com/herjuaObstipatie / Bron: Istock.com/herjua

Neurogene aandoeningen

Een neurogene aandoening zoals een dwarslaesie, spina bifida (open ruggetje) en multiple sclerose (MS), heeft ook een negatief effect op de passagetijd door de dikke darm, zodat chronische obstipatie kan ontstaan. De passagetijd kan dan bijna twee keer zo lang dan normaal zijn. Het gevolg is dat er teveel water wordt opgenomen. De ontlasting wordt hard en droog. Dit komt doordat beschadiging van het ruggenmerg kan leiden tot een onderbreking van de zenuwvoorziening van de darm met vermindering van de tonus van de darm (darmspanning) als rechtstreeks gevolg.

Prikkelbare darmsyndroom

Het prikkelbare darmsyndroom (PDS) is een veelvoorkomende aandoening in de darmen. De meest voorkomende symptomen van PDS zijn buikpijn linksonder in de buik, hevige darmkrampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid (flatulentie) en stoelgangproblemen, zoals afwisselend diarree en obstipatie.

Psychosociale invloeden

Obstipatie kan ook in de hand gewerkt worden door aanhoudende stress en spanning, slecht nieuws, pijn, angst of een angststoornis en depressie.

Noot:
  1. Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, vijfde geheel herziene druk, 2010, p543.

Lees verder

© 2015 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Obstipatie; verstopping dikke darm oorzaken en oplossingenObstipatie; verstopping dikke darm oorzaken en oplossingenEen obstipatie van de ontlasting in de darmen kan erg vervelend zijn en kent vele oorzaken. Om een obstipatie op te loss…
Obstipatie (verstopping) bij kinderenObstipatie (verstopping) bij kinderenIn de dikke darm wordt de ontlasting ingedikt totdat het kind aandrang krijgt om te poepen. Als het kind last heeft van…
Hoe verbeter ik mijn stoelgang?Hoe verbeter ik mijn stoelgang?Mensen die lijden aan obstipatie hebben te maken met darmproblemen. Obstipatie komt veel voor. Ongeveer 1 op de 3 mensen…
Last van obstipatie?Last van obstipatie?Wanneer je last hebt van obstipatie heb je problemen met je stoelgang. Dit is erg vervelend en kan best pijnlijk zijn. H…
Verstopping en diarreeVerstopping en diarreeTwee uitersten van elkaar: verstopping/obstipatie en diarree/buikloop. Niet naar de wc kunnen gaan of juist erg vaak moe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/daizuoxin
  • Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, vijfde geheel herziene druk, 2010.
  • Prof. dr. D.H. Ford, prof. dr. J.P. Schadé, dr. J. Tomson (hoofdredactie). Het grote medische handboek. Rebo Productions, Lisse, 2009.
  • www.erasmusmc.nl
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/michaeljung
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/herjua

Reageer op het artikel "Obstipatie: oorzaken verstopping darmen en harde ontlasting"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Darmaandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!