InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Joods medische ethiek: gehandicapte mensen - handicaps

Joods medische ethiek: gehandicapte mensen - handicaps

Joods medische ethiek: gehandicapte mensen - handicaps We mogen niet bepalen welk mens meer waard is dan de ander. Niet iedereen is in staat zijn/haar intelligentie te gebruiken of de Tora na te leven. Maar dat maakt hen niet minder. Ze stellen gezonde mensen in staat hun liefde te geven door hen te verzorgen -imitatio Dei- Gods wegen navolgen: voeden, kleden liefde geven, etc. Hoe kijkt het Jodendom tegen handicaps aan?

Prenatale diagnostiek

Het is mogelijk om prenataal onderzoek te doen naar het syndroom van Down. Het gaat hierbij om echografische controle van de nekplooi van het ongeboren kind en om bloedonderzoek van de vrouw. Wanneer dit op alle vrouwen wordt getest kan men voorkomen dat kinderen met het syndroom van Down geboren worden. Dat bespaart veel geld dat anders vrijgemaakt moet worden om deze mensen te verzorgen. Maar is dit wel een juiste ethiek?

Het Joods religieus systeem

Volgens het Jodendom passen mensen met het Down syndroom in Gods plan ondanks dat ze vrijgesteld zijn van alle ge- en verboden van de Tora.

Hoog nesjama (ziel)

Volgens de Talmoed geleerde Rabbi Leib Gurwitz is het mogelijk dat geestelijk gehandicapte mensen een heel hoog nesjama (ziel) hebben en dat ze opnieuw naar de aarde zijn gezonden om bepaalde zaken uit een vorig leven te regelen. Deze zielen zijn vrijgesteld van naleving van de Tora zodat ze niet dezelfde fouten kunnen maken. Ze moeten getraind worden in zaken die ze wel kunnen. Ze worden gezien als medemensen die veel liefde en aandacht nodig hebben. Ondanks dat ze niet de plicht hebben de Tora na te leven zijn hun ouders hen verplicht in de Tora te onderwijzen of een onderwijzer dit te laten doen. Als de ouders niet voor het kind kunnen zorgen dan moet de gemeenschap dit doen.

Status van een blinde

Moet een blinde alle geboden nakomen? Sommige Rabbijnen vinden van wel, m.u.v. de geboden die met zien te maken hebben. Andere Rabbijnen stellen blinden vrij van alle geboden omdat ze als één geheel beschouwd moeten worden. Er bestaan geen gedeeltelijke religieuze verplichtingen. Vrijstelling betekent dan wel een zeer extreme mate van medelijden.

Structuur van de werkelijkheid

De Tora bestond reeds vóór de Schepping en dient als blauwdruk voor de aardse realiteit. De wereld kan van binnenuit en van buitenaf worden bezien. Vanuit Gods perspectief is van binnenuit en het menselijk perspectief is van buitenaf.

De mens moet proberen van binnenuit te kijken door het materiële te vergeestelijken. De mens is voor zijn bestaan van lagere vormen van leven afhankelijk (denk bijvoorbeeld aan brood). De Goddelijke kracht van het brood houdt de mens in leven. De mens kan door naleving van de geboden het fysische in het spirituele veranderen. Een blinde kan echter het 'gezien deel' van de fysieke realiteit niet verheffen. Door een blinde vrij te stellen van de mitswot verminderen we niet zijn persoonlijkheid als menselijk wezen. Dus vanuit menselijk standpunt bezien mogen we een blinden niet als een minderwaardig persoon beschouwen. Vanuit Gods standpunt bezien kan de blinde echter een belangrijk deel van de Schepping niet verheffen. Maar omdat de beloning groter is voor degenen die verplicht zijn de Wet na te leven dan die het vrijwillig doen, is het ook voor blinden verplicht de wet na te leven (op enkele uitzonderingen na).

Doofstom

De doofstomme werd volgens de Misjna als niet toerekeningsvatbaar gezien omdat zijn innerlijke wereld niet toegankelijk was. Maar tegenwoordig kan met de doofstomme gecommuniceerd worden door middel van gebarentaal. Daarom zijn in de halachische literatuur behoudende en vernieuwende houdingen te bespeuren.

Verbond Sinaï

Het verbond op de Sinaï is er in eerste instantie voor gezonde mensen. De gehandicapte mensen konden op Gods genade rekenen. De Joden waren echter hersteld van alle handicaps en gebreken gedurende Egyptische slavernij. Er staat in de Tora:
  • ”En zij stonden” – er waren dus geen lamme mensen;
  • “Alles wat God gesproken heeft zullen wij doen” – er waren dus geen gebroken ledematen;
  • “Wij zullen horen” – iemand was doof;
  • “En alle mensen zagen” – niemand was blind.

De conclusie is dat de gehandicapte mens niet minder is dan de gezonde mens maar dat een aantal eisen van de Tota niet nageleefd kunnen worden.

Lees verder

© 2012 - 2017 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het ontdekken van een erfelijke aandoening bij uw babyHet ontdekken van een erfelijke aandoening bij uw babyBij baby’s in Nederland wordt binnen 8 dagen door middel van een hielprikje bloed afgenomen om te het te screenen op dri…
Verschillende soorten lichamelijke handicapsVerschillende soorten lichamelijke handicapsIedereen heeft of kent wel iemand met een lichamelijke handicap. Deze mensen zijn vaak beperkt in hun doen en laten. Lic…
Genetisch advies of preconceptiezorgGenetisch advies of preconceptiezorgGenetisch advies of genetische informatie is het verstrekken van informatie aan paren die een kindje willen, maar om een…
Witte stok: Herkenningsstok, taststok, steunstokWitte stok: Herkenningsstok, taststok, steunstokEen (zwaar) slechtziende of blinde persoon gebruikt een witte stok (blindenstok). Bij de aanvraag om machtiging dient de…
Soorten basisonderwijsSoorten basisonderwijsIeder kind in Nederland heeft recht op basisonderwijs. Het wordt gegeven aan kinderen van vier tot twaalf jaar en het is…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Uitverkoren voor het leven - Rabbijn R. Evers

Reageer op het artikel "Joods medische ethiek: gehandicapte mensen - handicaps"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Laatste update: 05-07-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Joods medische ethiek
Bronnen en referenties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!