InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Wat zijn vrije radicalen?

Wat zijn vrije radicalen?

Wat zijn vrije radicalen? Vrije radicalen vormen zich doordat ze de balans in een atoom tussen protronen en neutronen verstoren. Elke atoomcel heeft een kern waarom heen protonen en neutronen in een baan cirkelen. Deze hebben altijd een vast aantal wat hen tot een uniek atoom maakt. Soms is er een losgeslagen elektron wat zich bindt aan een atoom. Hierdoor wordt het atoom uit balans gebracht en onstabiel; het wordt een vrije radicaal. Het atoom gaat zo snel mogelijk op zoek naar een manier om het elektron wat te veel is van zich af te schudden. Meestal vindt het een buur-atoom. Deze neemt het overtollige ´vrije´ elektron op en wordt vervolgens zelf een onstabiele , vrije radicaal. Zo kan er een kettingreactie ontstaan waardoor de cel zelf ontstabiel wordt en een ziekte triggert.
Schema hoe vrije radicalen te werk gaan / Bron: Healthvalue / Wikimedia CommonsSchema hoe vrije radicalen te werk gaan / Bron: Healthvalue / Wikimedia Commons

Inhoud:



Vrije radicalen hebben een functie

Het immuunsysteem maakt vrije radicalen aan om bacteriën en virussen te elimineren. Dat is een positief gebruik van vrije radicalen. Het lichaam kan vrije radicalen normaal gesproken aan. Ze worden zelf door het lichaam geëlimineerd. Dat gebeurt onder andere door antioxidanten in beweging te zetten om het vrije elektron te vangen. Wanneer er teveel vrije radicalen zijn dan heeft het lichaam een probleem. Er is een grote kans dat een ziekte ontstaat. Oudere mensen zijn vaker ziek dan jongeren. Dat heeft voor een groot deel te maken met het feit dat er meer vrije radicalen in het lichaam van oudere mensen zitten.

Roken zorgt voor vrije radicalen / Bron: M. Minderhoud / Wikimedia CommonsRoken zorgt voor vrije radicalen / Bron: M. Minderhoud / Wikimedia Commons

Vrije radicalen en antioxidanten

Vrije radicalen die door het lichaam worden aangemaakt hebben een goede werking maar de meeste vrije radicalen komen in grote hoeveelheden het lichaam van buitenaf binnen. Het lichaam is dan hard bezig de ontstane vrije radicalen te elimineren. Een van de bronnen waarin vrije radicalen in zitten is sigarettenrook. De reden dat artsen mensen die roken aanraden meer producten met vitamine C te eten is dat ze meer vrije, ziekmakende radicalen in hun lichaam krijgen. Andere bronnen van vrije radicalen zijn: milieuverontreiniging, gif op groente en fruit, alcohol, rood vlees en cosmetica.

Vrije radicalen en hart- en vaatziekten

Vrije radicalen kunnen zorgen voor de oxidatie van cholesterol in het bloed. Het geöxideerde cholesterol zet zich af aan de bloedvatwanden waardoor er atherosclerose ontstaat. Het is niet zo zeer cholesterol wat leidt tot hart- en vaatziekten maar het oxideren van cholesterol wat leidt tot aderverkalking, angina pectors en hartaanvallen. Vrije radicalen zorgen door het oxideren van cholesterol voor hart- en vaatziekten. Cholesterol zelf is een goede en lichaamseigen stof die voornamelijk in de spieren en de hersens zit. Zowel HDL als LDL cholesterol heeft het lichaam nodig; het idee dat er ´goed´ of ´fout´ cholesterol zou bestaan is een achterhaalde misvatting, een mythe die door verkeerd geínterpreteerde wetenschappelijke onderzoeken van weleer door velen in stand wordt gehouden.

Wit meel en suiker frituren is vragen om vrije radicalen / Bron: Muu-karhu / Wikimedia CommonsWit meel en suiker frituren is vragen om vrije radicalen / Bron: Muu-karhu / Wikimedia Commons

Vrije radicalen, obesitas en kanker

Vrije radicalen kunnen eveneens voor ontstekingen in het spijsverteringskanaal leiden. Het eten wordt minder goed verteerd waardoor vooral makkelijk opneembare voedingsstoffen zoals suikers worden opgenomen. Op deze manier zorgen vrije radicalen voor obesitas. De meest desastreuze vorm van vrije radicalen is dat ze celschade en DNA-schade kunnen triggeren. Hierdoor blijven cellen zich wel voortplanten maar met allerlei mutaties die tumors worden genoemd. Deze kankertumors kunnen zich binnen een paar jaar door het hele lichaam verspreiden zodat de patiënt overlijdt aan één of meerdere soorten uitgezaaide kanker..

Wat doen antioxidanten?

Antioxidanten zijn stoffen die in staat zijn een elektron te doneren dat een vrij elektron vangt. Voorbeelden van vitaminen met antioxidantwerking zijn vitamine A, C en E. Deze vitaminen blijven stabiel ondanks dat ze een elektron minder hebben. Er zijn ook mineralen zoals het mineraal seleen en andere fytonutriënten met antioxidantwerking. Wetenschappers ontdekken vrijwel elke dag een nieuwe antioxidant. Er zijn nog erg veel geneeskrachtige principes in stoffen waarvan wetenschappers nog niet in staat zijn vast te stellen wat de werking is. Recent hebben wetenschappers duizenden nieuwe antioxidanten in de vorm van fytonutriënten gevonden. Voorbeelden van fytonutriënten die antioxidant worden genoemd zijn: quercetine, luteoline, hesperetine en catetchine.

Waarin zitten antioxidanten?

Antioxidanten zitten vooral in groente en fruit. Ook groene en zwarte thee bevatten antioxidanten. Noten, zaden, pitten en granen bevatten allemaal antioxidanten. Wanneer je gevarieerd eet krijg je veel verschillende antioxidanten binnen, ook die nog niet zijn ontdekt door wetenschappers. Rood vlees is daarentegen een bron van vrije radicalen en kan daardoor ziekten veroorzaken. Andere soorten vlees en vis bevatten eveneens vrije radicalen maar rood vlees het meest.
© 2012 - 2017 Tom008, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vrije radicalenVrije radicalen, zijn schadelijke deeltjes die ons cel DNA beschadigen. Door de voortdurende aanvallen van vrije radical…
Antioxidanten verkleinen risico op ernstige aandoeningenMensen die een dieet volgen dat rijk is aan antioxidanten hebben aanzienlijk minder kans om ernstige aandoeningen te ont…
Afvallen met groene thee, groene thee is gezondAfvallen met groene thee, groene thee is gezondGroene thee vindt zijn oorsprong in China en Japan. Het is meer dan een heerlijke dorstlesser, als je elke dag twee tot…
Glutation als antioxidant stimuleren om ziekten te vermijdenGlutation als antioxidant stimuleren om ziekten te vermijdenOm het lichaam te beschermen tegen vrije radicalen worden antioxidanten tezamen met glutation ingezet. Gezamenlijk vormt…
Antioxidanten: Een noodzaak voor de gezondheidAntioxidanten: Een noodzaak voor de gezondheidIedereen hoort of leest wel eens over antioxidanten. Ze zijn ontzettend belangrijk omdat ze de vrije radicalen bestrijde…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Wat zijn vrije radicalen?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Eline, 06-11-2013 14:32 #2
Heel interessant! Bedankt, dit is precies wat ik zocht! Reactie infoteur, 06-11-2013
:-)

E., 15-04-2013 14:34 #1
Dit is precies de informatie waarnaar ik op zoek was. Het artikel is duidelijk geschreven en goed te begrijpen, in tegenstelling tot sommige andere bronnen die ik heb geraadpleegd. Ik heb echter nog wel twee vragen:
1. Waar komt die losgeslagen elektron vandaan die zich bindt aan een atoom?
2. Als een vrije radicaal het overtollige elektron heeft afgestaan, is dit atoom dan zelf ook nog steeds een vrije radicaal? Reactie infoteur, 15-04-2013
Antwoorden
1. Er zijn meerdere manieren waarop een losgeslagen elektron ontstaat. Ten eerste kan dit het gevolg zijn van een normaal spijsverteringsproces. Ten tweede zijn er labiele verbindingen tussen atomen die een vrije radicaal delen. Wanneer de binding uiteen valt ontstaan er andere stoffen en is het elektron weer vrij, een vrije radicaal.
2. Nee, maar wat gebeurt er dan? Het ligt er een beetje aan waaraan de vrije radicaal zijn elektron afstaat. Als het aan antioxidanten wordt afgestaan, dan is dat einde oefening voor de vrije radicaal. Als het aan lichaamscellen wordt afgestaan, kunnen er ontstekingen, DNA-beschadigingen en ziekten a;ls kanker ontstaan.

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 30-12-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 8
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!