InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Spelt als fytotherapeutisch medicijn

Spelt als fytotherapeutisch medicijn

Spelt als fytotherapeutisch medicijn Spelt is een eenjarige plant die lid is van de grassenfamilie. Spelt is een graansoort die al minstens sinds 7000 jaar voor Christus wordt verbouwd en gegeten. Het is in Nederland de laatste jaren steeds populairder geworden; bakkers ontkomen er bijna niet meer aan om speltbroden te gaan bakken daar de vraag naar speltproducten explosief is gestegen. Eigenlijk was spelt tot ver in de Middeleeuwen het meest gebruikte graanproduct. Spelt wordt tegenwoordig in de fytotherapie, de moderne door wetenschappelijk onderzoek ondersteunde vorm van kruidengeneeskunde gebruikt als voedzaam medicijn.
Botanische tekening spelt / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Botanische tekening spelt / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Inhoud:


Geschiedenis gebruik spelt

De antieke Romeinen vertoonden wijdverbreid speltgebruik. Na de Middeleeuwen begon tarwe de overhand te krijgen. De enige reden dat men tarwe begon te gebruiken is omdat deze graansoort een hogere opbrengst heeft en niet gepeld hoeft te worden; het is goedkoper, winstgevender en minder bewerkelijk. Spelt is populair als ecologisch gewas omdat het weinig grondbewerking nodig heeft en resistent is tegen een groot aantal ziekten; het komt erop neer dat tarwe veel meer synthetische groei- en bestrijdingsmiddelen nodig heeft dan spelt. Daar staat tegenover dat de lagere opbrengst van spelt ertoe leidt dat er meer grond nodig is om de monden van de bevolking te voeden.

Naamgeving

In het Latijn wordt spelt Triticum spelta genoemd. Triticum is een samenvoeging die letterlijk brengt genot´ betekent. Het zou kunnen betekenen dat wie een met brood gevulde buik heeft kan genieten, zoals het spreekwoord zegt dat het volk brood en spelen nodig heeft. Aan de andere kant betekent tritus grazen, veel betreden en malen. Speltgraan moet flink worden gemaald wil het een meel vormen om een brood mee te kunnen bakken.

Werkzame stoffen

Van spelt wordt voor fytotherapeutische doeleinden het zaad gebruikt. Hierin zitten de volgende belangrijke werkzame inhoudsstoffen: 58% koolhydraten waarvan 9% vezels. Er zit een behoorlijke hoeveelheid mucopolysachariden of slijmstoffen. Er zit 16 tot 20% eiwit in spelt zoals lysine, tryptofaan en fenylalanine. Speltkorrels bevatten 3% van het essentiële omega 6 vetzuur linolzuur, de vitaminen B1, B2, E en de mineralen zink, ijzer, silicium en mangaan.

Moeder aller tarwe

Spelt lijkt oerkoren te zijn. De kans is zeer groot dat de huidige tarwesoorten van spelt komen. In tegenstelling tot de tegenwoordig gebruikte tarwe heeft spelt geen veranderingen door kruisingen of genetische manipulatie ondergaan. Tarwe heeft allerlei kunstmatige groeiversterkers nodig om zich te kunnen ontwikkelen maar spelt groeit nog zonder gebruikmaking van synthetische groeistimulerende middelen. Het kan zelfs op arme grond prima geteeld worden.

Makkelijker verteerbaar

Spelt is ´lichter´ dan tarwe. Er zitten meer verzachtende slijmstoffen in, de mucopolysachariden. Het bevat weliswaar gluten, maar een vorm van gluten die een veel kleinere kans heeft op glutenintolerantie dan tarwe. Spelt bevat aanzienlijk meer eiwitten in vergelijking tot tarwe; wel 10 tot 25% meer. Daardoor is het een stuk voedzamer. Bovendien bevat het het een andere soort eiwit, namelijk in de vorm van de aminozuren tryptofaan en fenylalanine. Deze zijn goed voor verschillende hersenfuncties en goed voor een goed, positief humeur in het algemeen.

Triticum spelta of spelt / Bron: MarkusHagenlocher, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Triticum spelta of spelt / Bron: MarkusHagenlocher, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Meer vitaminen en mineralen

Spelt bevat een stuk meer vitaminen dan tarwe. Zo zit er veel meer B1 en B2 in. Daarnaast bevat het de mineralen silicium, ijzer, zink en mangaan in hogere mate. Het kan daarom geen kwaad om over te schakelen op speltbrood, of op zijn minst af te wisselen met speltbrood. Afwisseling wordt zeer gewaardeerd door het lichaam en het spijsverteringsstelsel.

Naast speltbrood zijn er speltkoekjes, speltmacaroni en andere speltpastaproducten. Biologische speltpasta is niet duur.

Dosis en veiligheid

Spelt is een veilig middel voor de meeste mensen. Mensen met coeliakie moeten spelt mijden omdat er gluten in zitten. Mensen met glutenintolerantie kunnen in veel gevallen gewoon speltbrood eten zonder problemen te krijgen; maar dit is niet aan iedereen voorbehouden.

Bezoek een arts of fytotherapeut

Een groot deel van de informatie over de in dit artikel genoemde geneesplant komt uit het boek Groot Handboek Geneeskrachtige Planten van Geert Verhelst. Dat is een handboek in de fytotherapie. Het is echter niet geschikt om aan zelf-genezing te doen. Wie ergens last van heeft dient een arts of fytotherapeut op te zoeken voor een goede diagnose en keuze voor de beste middelen, afgestemd op jouw persoonlijke situatie. De kennis en wetenschap die hier genoemd staan is van puur informatieve aard.
© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Welke soorten brood bestaan er allemaal?Welke soorten brood bestaan er allemaal?Er bestaan een hoop verschillende broodsoorten. Deze broodsoorten hebben meestal hun eigen ingrediënten en bereidingswij…
Is brood nu ineens ongezond?Is brood nu ineens ongezond?Steeds vaker worden de voedingsmiddelen en gewoonten van tegenwoordig onder de loep genomen door mensen die zich met gez…
Brood en tarwe, zijn geschiedenisBrood en tarwe, zijn geschiedenisBrood is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Europa en het Nabije Oosten. Dat geldt zeker voor het gerezen b…
Speltbrood: een gezond alternatief voor wit en bruin broodSpeltbrood: een gezond alternatief voor wit en bruin broodIs speltbrood gezond? Het wordt steeds duidelijker vanuit verschillende diëten zoals het Dr Atikins dieet en de revoluti…
Speltbrood voor een betere gezondheidSpeltbrood voor een betere gezondheidHet eten van speltbrood is erg populair tegenwoordig. Steeds meer mensen ontdekken de gezonde eigenschappen van dit graa…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Spelt als fytotherapeutisch medicijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 20-12-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!