InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > De geneeskracht van look-zonder-look

De geneeskracht van look-zonder-look

De geneeskracht van look-zonder-look Voor wie graag wilt fourageren uit de natuur is kennis van look-zonder-look onontbeerlijk. In het begin van het jaar, als het nog winter is, is dit plantje al oogstbaar. Look-zonder-look is een tweejarige plant die 90 centimeter hoog kan worden en komt vooral in Europa en een groot deel van Azië. In Noord-Amerika is de plant geïntroduceerd. Deze plant die je zomaar in bossen en parken kan aantreffen is eetbaar en heeft zelfs medicinale waarde, in het bijzonder bij astma en bronchitis. De blaadjes zijn bruikbaar voor het bereiden van een medicinale thee. Je zou het kunnen planten in de moestuin.
Botanische tekening look=zonder-look / Bron: Amédée Masclef, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening look=zonder-look / Bron: Amédée Masclef, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Geschiedenis look-zonder-look

Look-zonder-look is het oudste bekendste kruid ter wereld. Er zijn bewijzen dat de plant 4000 jaar voor Christus in Duitsland en Denemarken als kruid is gebruikt om zijn peper-- en knoflookachtige smaaksensaties. In de Baltische staten zijn zelfs aanwijzingen voor het gebruik van look-zonder-look ontdekt die worden gedateerd rond 6000 jaar voor Christus. Tot ver in de Middeleeuwen werd look-zonder-look in elke moestuin aangeplant. De blaadjes worden van april tot juni verzameld en kunnen worden gedroogd voor gebruik in de rest van het jaar. In Nederland zijn we vergeten dat we groenten kunnen drogen maar in veel Afrikaanse landen zoals Zimbabwe en Zambia zijn volop gedroogde groenten verkrijgbaar op de markt.

Naamgeving

De wetenschappelijke, Latijnse naam van look-zonder-look is Alliaria petiolata. Petiolata betekent ´met een steel´. Alliaria is afkomstig van allium, de naam voor alle familieleden van de look zoals knoflook, ui en bieslook. De vroegere Latijnse naam van deze plant is Alliaria officinalis. Alle planten met de toevoeging ´officinalis´ waren officiële geneesplanten. Deze plant heet geen look maar smaakt er wel naar. Vandaar de naam look-zonder-look. In het Duits heet deze plant Knoblauchsrauke. In Engelstalige landen gebruikt men vooral de naam garlic mustard omdat men het blad niet alleen naar knoflook maar ook naar mosterd vindt smaken.

Look-zonder-look is een eetbare plant maar door de knoflookgeur eten dieren het niet zo snel; deze geur is zijn verdedigingsmechanisme.

Look-zonder-look kweken

Het plantje wordt tegenwoordig nauwelijks moedwillig aangeplant hoewel sommige moestuinierders het graag planten. Het is een makkelijk plantje om te laten groeien. Het plantje heeft weinig sierwaarde, behalve dat het kleine witte bloemetjes heeft en het een prima bodembedekker is. Het groeit goed in de schaduw op vochtige grond. De plant heeft medicinale waarde en de blaadjes kunnen worden gebruikt als alternatieve slabladeren in een originele salade.

Verspreiding look-zonder-look

Van oorsprong groeit deze plant in Europa, West-Afrika en bijna geheel Azië. Pioniers uit de 17e ene 18e eeuw namen de plant mee naar Noord-Amerika zodat ze zeker wisten dat ze iets te eten hadden in het voor hen onbekende land. Look-zonder-look is een eetbare wilde plant uit de kruisbloemenfamilie, waar ook mosterd en alle koolsoorten lid van zijn. Alle plantonderdelen van deze wilde groente ruiken naar knoflook. Als de plant nog laag aan de grond staat zijn de bladeren groot en hartvormig en naarmate het plantje groeit lopen de bladeren meer gespitst toe en kennen ze kartels. De bloemetjes zijn wit. Deze plant is vaak te vinden in het bos of aan bosranden, in heggen, houtwallen, halfschaduwbermen en beekoevers met schaduw.

Traditioneel gebruik look-zonder-look

Traditioneel wordt de plant gebruikt bij astma en bronchitis. Hiervoor worden twee theelepeltjes kruid vijf uur geweekt waarna het water even aan de kook wordt gebracht. Vervolgens wordt het water 10 minuten getrokken en het verkregen aftreksel opgedronken. Het heeft antiseptische, mild diuretische of vochtafdrijvende en slijmoplossende werkzaamheden. In de volksgeneeskunde worden kompressen gemaakt om insectenbeten mee te behandelen. De wortels worden in olie gekookt zodat men een lotion verkrijgt die goed is tegen bronchitis; deze lookolie wordt op de rug gesmeerd teneinde de bronchitispatiënt het hoofd te bieden. De bladeren kunnen gebruikt worden om jeuk en bulten van insecten te behandelen. Als de bladeren worden ingenomen dan veroorzaakt dat een zweten; ofwel het vrijkomen van afvalstoffen. Hierdoor is het goed tegen ziekten die door afvalstoffen veroorzaakt worden zoals astma, bronchitis en constitutioneel eczeem.

Laag groeiende bladeren / Bron: Phyzome, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Laag groeiende bladeren / Bron: Phyzome, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Familie

Look-zonder-look behoort tot de kruisbloemenfamilie. Ondanks dat de naam anders doet vermoeden is deze plant geen familie van alliumfamilie. Look-zonder-look is familie van de mosterdplant, koolsoorten zoals broccoli en spitskool, mierikswortel, knolraap, barbarakruid, koolzaad, veldkers, pinksterbloem, echt lepelblad, witte waterkers, herderstasje, radijs, rammenas of zwarte radijs, witte krodde en tuinkers.

Een eetbare plant op de akker

Look-zonder-look groeit soms op akkerlanden. De ironie wil dat een boer last heeft van deze eetbare plant omdat het de groei van zijn geplante eetbare gewassen tegenwerkt. Boeren moeten veel moeite doen om de plant met synthetische pesticiden te bestrijden terwijl ze er ook voor zouden kunnen kiezen om de plant te oogsten en te verkopen of gebruiken als wilde groente. In landen van Afrika zal men nooit een eetbare plant van de akker weren.

Eettips look-zonder-look

In Duitsland versnippert men het blad om het door de kwark of roeryoghurt te doen. In Engeland schijnt men deze plant nog altijd op een boterham met kaas te doen. De bloemen worden ter decoratie gebruikt van bijvoorbeeld een sorbet. Het zwarte zaad van look-zonder-look is een goede vervanging van de zwarte peperkorrel; het heeft een scherpe smaak. Verder kan look-zonder-look prima dienst doen in een soep of salade. Wie echt eens wat anders wil maakt een pesto van de bladeren van look-zonder-look.

Inhoudsstoffen

Van look-zonder-look worden de bladeren, stelen, bloemen en de wortel gebruikt. Voor medicinaal gebruik wordt eigenlijk alleen de wortel gebruikt. Hierin zitten proteïnen, glycosiden zoals mosterdolieglycoside en sinigrine, glucosinolaten, vitamine A en C en flavonoïden.

Toepassingen

Look-zonder-look wordt voornamelijk ingezet bij verkoudheid, reumatische aandoeningen, jicht en slecht helende wonden. Wanneer je het op medicinale basis wilt eten is het goed om het minstens driemaal per week te plukken en door de maaltijd te doen. Tegen slecht helende wonden kun je de bladeren kneuzen en op de wond aanbrengen. Ook het drinken van een thee kan heel goed dagelijks worden gedaan.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Look zonder lookLook zonder look is de merkwaardige Nederlandse naam die al eeuwen wordt gebruikt voor deze bescheiden, wit bloeiende pl…
Kersen tegen jichtKersen tegen jichtVeel mensen drinken kersensap of eten kersen voor de behandeling van jicht en behaalde daardoor verbazingwekkende result…
Oorzaken, symptomen, diagnose en behandeling van reumaOorzaken, symptomen, diagnose en behandeling van reumaIn de volksmond bedoelt met vaak reumatoide artritis al men het over reuma heeft. Maar reuma is een verzamelnaam voor ee…
Naproxen: een pijnstiller en ontstekingsremmend middelNaproxen: een pijnstiller en ontstekingsremmend middelIn geval van pijn wordt paracetamol meestal als eerste aanbevolen. Indien er naast pijn ook sprake is van een ontsteking…
Reuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma is een verzamelnaam voor verschillende vormen van aandoeningen: artrose, fibromyalgie, jicht, reumatoïde Artritis…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Onbekend, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: geneeskrachtige planten en kruiden, Dr. Ute Künkele en Till R. Lohmeyer
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Look-zonder-look
  • http://de.wikipedia.org/wiki/Knoblauchsrauke
  • http://wilde-planten.nl/look-zonder-look.htm
  • Foto´s: wikimedia commons
  • http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Alliaria+petiolata
  • Afbeelding bron 1: Amédée Masclef, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Phyzome, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van look-zonder-look"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Jesse, 16-05-2018 18:55 #3
Beste Simone,

Over de vraag van de vorm van het blad. Wanneer de plant opkomt is de vorm van het blad rond. Na een tijd zal de plant omhoog schieten om in bloei te gaan. Op dit moment nemen de bladeren de puntige vorm aan waar jij het over hebt. Een beetje zoals die van de brandnetel, alleen dan zonder de prikkels ;).

Simone Liefting, 13-04-2018 17:13 #2
Hallo
ik zit met twee vragen ik heb gelezen dat look zonder look giftig zou zijn. Ik lees op verschillende sites dat ze gekookt eetbaar is. wat klopt er nu?
Ook zie ik een duidelijk verschil in bladvorm bij de foto, s. ronde blaadjes bij sommigen en meer puntige bij andere plantjes. Gister bij mijn wandelgroep. toen ik de ronde blaadjes kneusde om de ui/knoflookachtige geur te laten ruiken, roken we alleen de geur van bladgroen.
Kunt U opheldering geven?
Met vriendelijke groet Simone Liefting

Ramona, 13-04-2015 20:25 #1
Zeer uitgebreid en interessant artikel. Ik heb verschillende kruidenboeken, waarvan een aantal heel uitgebreid en veelomvattend en een in het Duits welke maar liefs 400 geneeskrachtige planten bevat… Hoe opmerkelijk dat er in geen een boek informatie over deze geweldige veelzijdige medicinale plant te vinden is! Bedankt voor dit artikel, hier kan ik iets mee :-D Reactie infoteur, 14-04-2015
Wat fijn, Ramona :-)

Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 05-07-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!