InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Bittere veldkers, eetbaar familielid van kool

Bittere veldkers, eetbaar familielid van kool

Bittere veldkers, eetbaar familielid van kool Bittere veldkers is eetbaar maar wordt door de meeste mensen te bitter gevonden om te eten. Deze plant heet in het Latijn letterlijk vertaald ´bitter en verzachtend voor het hart´. Dat doet denken aan het spreekwoord:´Bitter in de mond maakt het hart gezond.´ Er zit veel waarheid in dit spreekwoord. Het is beter om ons over onze angst voor bittere dingen heen te zetten en te genieten van dit ruim voorkomende plantje.
Botanische tekening bittere veldkers / Bron: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening bittere veldkers / Bron: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Bittere veldkers of waterkers

Bittere veldkers wordt soms op het eerste gezicht verward met waterkers die ook in beekjes groeit. Nu is het zo dat de smaak wat anders is; bittere veldkers smaakt veel bitterder. Andere verschillen zijn: de helmknoppen van bittere veldkers zijn paars en die van waterkers zijn geel. Bovendien heeft waterkers holle stelen en zijn die van bittere veldkers gevuld met merg.

Verspreiding

De bittere veldkers groeit in Europa inclusief de Britse eilanden tot aan in Rusland en de Baltische staten. Hij groeit graag in de schaduw en halfschaduw en je vindt hem het meest in de buurt van stromend water of ergens aan de waterkant. Soms staat hij zelfs in het water van een stromend beekje. Hij houdt van bossen met een zeer vochtige grond. Ook groeit hij graag in moerasbossen, langs sloten, poelen en drassige weilanden. De plant kan maximaal 60 centimeter hoog worden.

Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Naamgeving bittere veldkers

De Latijnse naam van bittere veldkers is Cardamine amara. Amara betekent ´bitter´. Cardamine komt van cardis wat ´hart´ betekent en damao wat Grieks is voor ´verzachtend´. In de oudheid werd bittere veldkers al gebruikt als middel om de pijn van het hart te verzachten. In het Fries wordt deze plant bittere pinksterblom genoemd. Het is namelijk sterk verwant aan de pinksterbloem. In het Duits wordt de plant Bitteres Schaumkraut genoemd en het Engels kent de naam large bittercress en het Frans gebruikt de naam Cardamine amère. De naam kardamom voor het specerij is eveneens gebaseerd op de positieve werking voor het hart. De Duitse naam Schaumkraut komt van het feit dat de larven van de schuimcicade op het plantje wonen en deze dotten schuim produceren.

Waar komt de naam kers vandaan?

De naam kers heeft niks te maken met de zoete vrucht. Het komt van het oudhoogduitse woord ´cressa´ wat scherp betekent. Dit woord heeft weer een verband met ´eruca´ zoals alle koolsoorten in het Latijn heten. Bittere veldkers is familie van de kool want beide soorten behoren tot de kruisbloemenfamilie, net zoals bijvoorbeeld mosterd, pinksterbloem, barbarakruid, koolzaad, look-zonder-look en mierikswortel.

Bron: Hugo.arg, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Hugo.arg, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Eetbaarheid bittere veldkers

Van bittere veldkers kun je de bladeren eten. Het is smaaktechnisch gezien niet aan te raden de bladeren in al te grote hoeveelheden te eten want het is een vrij bittere plant. Het grote voordeel van deze plant is dat hij vrijwel het hele jaar door vind-en plukbaar is. Het kan een salade een extra smaaksensatie geven als je het combineert met zure, scherpe en een beetje zoete bladeren.

Bittere veldkers tegen kanker?

In bittere veldkers zit veel vitamine C. Ook bevat het de mosterdolieglycoside glucocochlearine. Verder zitten er glucosinolaten in. Deze stoffen zitten eveneens in koolsoorten en er is wetenschappelijk vastgesteld dat deze stoffen het risico op kanker verkleinen. Waarschijnlijk komt dat door de zuiverende werking. Glucosinolaten zorgen ervoor dat gifstoffen sneller afgevoerd worden uit het lichaam.

Bron: Fornax, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Fornax, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

150 soorten en de genen

Bittere veldkers is belangrijk voor het genenonderzoek dat eind 20e en begin 21e eeuw zo´n hoge vlucht heeft genomen. In de hele wereld komen variëteiten van bittere veldkers voor. In totaal zijn er 150 soorten cardamines. Voor genetici is dat leuk aangezien ze allerlei variëteiten kunnen onderzoeken op DNA- en RNA-verschillen. In 2013 werd er nog een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat men nog steeds niet alle DNA-verschillen begrijpt. Men poogt om de evolutie van genomen in kaart te brengen aan de hand van de variëteiten cardamines. Deze kennis van de genomenevolutie is wellicht extrapoleerbaar op andere op aarde bestaande levensvormen zodat men een scherper beeld heeft van het totale genetische landschap. Anno 2014 weet men eigenlijk nog te weinig van genetica om het tot een medisch instrument te gebruiken. Tegenstanders van de genetica zoals Rupert Sheldrake, zeggen dat de genetica slechts roept dat vele ziekten hun oorsprong in de genen hebben teneinde meer subsidie te kunnen ontvangen voor hun onderzoek. Men kan met de genetische wetenschap nog niet eens de kleur van de ogen van een baby voorspellen, dus hoe zou men zoiets ingewikkelds als een ziekte kunnen voorspellen?

Familieleden

Nauwe familieleden van de bittere veldkers zijn waterkers, witte waterkers, pinksterbloem en de Cardamine amaraeformis die in Azië groeit. Als je in andere landen bent en de lokale veldkerssoorten wilt proberen, is het aan te raden welke soorten er groeien en deze te determineren, bij voorkeur aan de hand van een lokale gids.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Momordica charantia, groente en geneeskruidMomordica charantia, groente en geneeskruidWereldwijd zijn er honderden planten die tegen ouderdomsdiabetes gebruikt worden en die een invloed hebben op de bloedsu…
Waterkers, gezonde groenteWaterkers is een doorlevende waterplant met witte bloemen, een holle stengels en lange wortels die houden van fris en zu…
De geneeskracht van pinksterbloemDe geneeskracht van pinksterbloemDe pinksterbloem kan gegeten worden. Hij heeft een zelfde smaak als waterkers; het is een beetje scherpe smaak maar wel…
De geneeskracht van vleugeltjesbloemDe geneeskracht van vleugeltjesbloemVleugeltjesbloem is lid van de vleugeltjesbloemfamilie of de polygala-familie die ongeveer 500 soorten uit heel de werel…
Het aantal kilocalorieën in groente en enkele groententipsHet aantal kilocalorieën in groente en enkele groententipsDat groente gezond is weten we allemaal, dat we er 200 gram per dag van moeten eten ook, maar gebeurt dat ook daadwerkel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kaz, Pixabay
  • Boek: geneeskrachtige planten en kruiden, Dr. Ute Künkele en Till R. Lohmeyer
  • http://wilde-planten.nl/bittere%20veldkers.htm
  • http://de.wikipedia.org/wiki/Bitteres_Schaumkraut
  • http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Cardamine+amara
  • Foto´s: wikimedia commons
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Cardamine
  • Afbeelding bron 1: Johann Georg Sturm (Painter: Jacob Sturm), Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Kurt Stüber, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Hugo.arg, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Fornax, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Bittere veldkers, eetbaar familielid van kool"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 05-07-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!