InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > 10 mythen over voedsel

10 mythen over voedsel

Over voeding doen veel mythen de ronde. Iedereen denkt het zijn ervan te weten. Sommigen hebben er zelfs een mening over. Maar wat is een mening waard ten opzichte van de waarheid? Wetenschappelijk onderzoek schrijdt voort en komt steeds meer achter de waarheid ten opzichte van voeding. Daarnaast is er foutief wetenschappelijk onderzoek dat door ander onderzoek wordt rechtgezet. Wat is de stand van zaken? Wat is waar en wat is niet waar, anno 2014?
Dit melkmeisje van Vermeer schenkt rauwe melk in; dat is gezond, in tegenstelling tot onze huidige fabrieksmelk! / Bron: Johannes Vermeer, Wikimedia Commons (Publiek domein)Dit melkmeisje van Vermeer schenkt rauwe melk in; dat is gezond, in tegenstelling tot onze huidige fabrieksmelk! / Bron: Johannes Vermeer, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Wat is waarheid?

Er zijn een aantal hardnekkige voedselmythen. Sommigen zijn al erg oud; andere mythen zijn pas in de 21e eeuw ontstaan. Op internet spreken mensen elkaar na. Wat is nu echt waar als het om voedsel gaat? Hier worden de sprookjes van de waarheden onderscheiden. De informatie is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en onderzoeken.

Rood vlees / Bron: Charles O'Rear, Wikimedia Commons (Publiek domein)Rood vlees / Bron: Charles O'Rear, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Mythe 1: Vlees is gezond

25% van de darmkankergevallen bij mannen zijn door diverse wetenschappelijke onderzoeken gerelateerd aan het eten van rood fabrieksvlees zoals ham, spek salami en worst. Ook alvleesklierkanker en maagkanker worden gelinkt aan het eten van rood vlees. Om deze redenen is in het Verenigd Koninkrijk vanuit de overheid het advies uitgegaan om maximaal 70 gram rood vlees per dag te eten. Haem is een stof in vlees die in de maag wordt omgezet tot N-nitroso-componenten waarvan is aangetoond dat ze kanker veroorzaken. Nitrieten en nitraten zijn stoffen in rood vlees die eraan worden toegevoegd om het vlees langer houdbaar te maken. Helaas voor vleesliefhebbers veroorzaken ook deze stoffen kanker. Verder kan het koken, grillen, barbecueën en bakken van vlees heterocyclische aminen veroorzaken die eveneens kankerverwekkend zijn. Vlees is derhalve helemaal niet zo gezond. Overigens is wit vlees of gevogelte niet kankerverwekkend, tenminste: dat is niet wetenschappelijk aangetoond.

Mythe 2: Verzadigde vetten zijn ongezond

Lang hebben we gedacht dat verzadigde vetten hart-en vaatziekten veroorzaakten. Deze veronderstelling is vanaf de jaren 60 van de 20e eeuw opgekomen. Er blijkt echter geen wetenschappelijk onderzoek te zijn die dat kan staven. Het idee dat verzadigde vetten ongezond zijn hangt nauw samen met de mythe dat cholesterol tot hart- en vaatziekten leidt. Verzadigde vetten zouden tot cholesterolvorming leiden. Het blijkt allemaal niet waar. Wat wel waar is: supermarktoliën bevatten ongezonde vetten in de vorm van transvetten. Het zijn juist deze transvetten in zonnebloemolie, sla-olie, arachide-olie, margarine en frituurolie die hart-en vaatziekten en kanker veroorzaken. Transvetten staan meestal op de ingrediëntenlijst als ´geharde plantaardige olie´ en zitten in vele sauzen, koekjes, cakes, snoep, chocolade, soepen en nog veel meer producten. Deze producten kun je mijden. Een onbewerkte, biologische zonnebloemolie, olijfolie en bovenal kokosolie zijn wel gezond!

Mythe 3: Suiker heb je nu eenmaal nodig

Suiker is waarschijnlijk de meest overbodige toevoeging in ons eten die we kennen. Als iemand zegt dat hij of zij suiker nodig heeft, komt dat voort uit een verslaving. Dat is misschien niet leuk om te weten, maar suiker is een drug. Suiker leidt tot hoge pieken in de bloedsuikerspiegel. Als deze piek weer instort voelt men zich depressief. Dan zegt men dat men suiker nodig heeft. Maar in feite heeft men hulp nodig om van de suikerverslaving af te komen. Suiker geeft geen energie; alle suiker die we eten wordt in eerste instantie opgeslagen als reserve-energie in de vorm van lichaamsvet. Maar bij de meeste mensen zijn er zulke grote energievoorraden dat we moeten spreken van obesitas of op zijn minst overgewicht. Daarbij is bekend dat suiker het brein verandert. Het brein is een belangrijke factor om onszelf verslaafd te maken aan suiker. Probeer suiker uit je voeding te bannen. Schakel in eerste instantie over op kokosbloesemsuiker; dat is een suikersoort die minder bloedsuikerpieken te weeg brengt. Leer daarna aan om geen zoete producten meer te eten. Fruit is zoet genoeg! Fruitsuikers zijn niet dikmakend. Geraffineerde suiker in combinatie met vet eten kan leiden tot obesitas en diabetes mellitus.

Bron: Fabio Alessandro Locati, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Fabio Alessandro Locati, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Mythe 4: Eieren zijn ongezond

Eieren hebben lang in kwaad daglicht gestaan. Je zou er verhoogd cholesterol van kunnen krijgen. Maar tegelijk met het doorprikken van de cholesterolmythe, is ook de eieren-zijn-slechtmythe doorgeprikt. Bovendien zijn er vele mensen ouder dan honderd jaar geworden die dagelijks meer dan vijf eieren aten. De Amerikaanse variant van de hartstichting zegt al sinds 2004 dat eieren eten geen risico in zich draagt voor het ontwikkelen van hart-en vaatziekten

Mythe 5: Melk is gezond

Lang heeft de westerse consument voedselpropaganda moeten verteren die ervan uitging dat calcium uit melk goed is voor de botten. Sinds het begin van het derde millennium is er geen discussie meer mogelijk: melk is gewoon erg slecht voor de botten! Melk leidt tot osteoporose, botbreuken en aderverkalking. Dat heeft ermee te maken dat er te veel calcium in melk zit. Botaanmaak is gebaat bij verschillende mineralen, waaronder calcium. Deze moeten in goede verhoudingen in het voedselproduct zitten. Aangezien melk te veel calcium bevat, bijvoorbeeld omdat het is ontvet en gepasteuriseerd waardoor andere mineralen zijn verdwenen, signaleert het lichaam een calciumoverschot na het drinken van melk. Hierdoor wordt het lichaam getriggerd om het overvloedige calcium zo snel mogelijk uit het lichaam te voeren. Dat betekent onder andere dat calcium uit de botten wordt onttrokken! Dat doet het lichaam omdat te veel calcium aderverkalking kan veroorzaken en het lichaam wilt zichzelf daarvoor behoeden. Daarnaast is het een misvatting om te denken dat magere en halfvolle melk beter zijn dan volle melk. Van verzadigd vet word je niet dik, deze mythe wordt elders uitgelegd. Melksuikers kunnen je wel dik maken! Melk, het witte gevaar, kun je beter mijden. Rauwe melk daarentegen is wél gezond.

Mythe 6: Brood is ongezond

Tarwe moet overboord worden gegooid, zo luidt het credo van vele gezondheidsfreaks. Het is doorgekweekt en niet meer natuurlijk. Helaas bestaat er geen wetenschappelijk bewijs voor deze stelling. Wel is er groot bewijs dat de volle tarwekorrel supergezond is. Alleen nu is er sprake van het volgende: we eten bijna geen volkoren tarwe! We eten slechts wit meel, en dat is juist wel ongezond. Wit meel zit in sauzen, koekjes, cakes, soepen. wit brood, bruin brood(!), beslag, pizza´s, pasta, krokante laagjes van nootjes, crackers, beschuit, yoghurt en nog veel meer artikelen; er is bijna geen product in de supermarkt waar geen wit meel in zit. Wit meel is volslagen nutriëntloos. ´Maar ik eet bruin brood´, sputteren sommige mensen tegen. Nee, je eet wit brood wat bruin is gekleurd! Slechts volkoren brood uit de biologische winkel is echt volkoren. Daarnaast is het natuurlijk niet slim om elke dag volkorenbrood te eten. Je kan best een dagje zonder, of twee dagen in de week. Tarwemeel is en blijft een koolhydraatbron en wordt in het lichaam omgezet tot suikers. Je kan met veel minder tarwemeel toe dan je denkt. Er bestaat ook boekweitmeel, speltmeel en roggemeel, plus een hele rits aan overige graanvervangers, het is slim om deze allemaal op te nemen in je menu. 'Ok, maar wat dan met de coeliakiepatiënten? En mensen met glutenintolerantie? Deze mensen worden toch echt ziek van brood!´ Dat is slechts een zeer klein percentage van de bevolking. De meeste mensen eten hun hele leven tarwe zonder een probleem te ontwikkelen. Daarbij wijzen de laatste onderzoeken erop dat vooral het gebruik van antibiotica en NSAID´s, ontstekende pijnstillers zoal diclofenac en ibuprofen, de darmflora jarenlang kan verstoren. Coeliakie en glutenintolerantie bestaan eigenlijk niet als zodanig: het zijn bijwerkingen van medicijnen. Zelfs als moeders deze medicijnen hebben ingenomen, kunnen ze de verminderde darmflorakwaliteit meegeven aan baby´s. Het idee dat er een coeliakie-gen zou bestaan wordt onderuit gehaald door de laatste inzichten uit 2013 op het onderzoeksgebied naar de oorzaken van coeliakie.

Mythe 7: Voedsel uit potje heeft dezelfde kwaliteit als vers voedsel

Voedsel uit een potje heeft vrijwel geen voedselkwaliteit. Vers voedsel is altijd gezonder. Men mag dan wel vitaminen en mineralen meten in voedsel uit potjes; deze hebben vrijwel geen effect meer omdat het voedsel is doodgekookt. Wat gemeten zou moeten worden is de totale hoeveelheid aan antioxidanten die in het lichaam komen na het eten van vers voedsel of potjesvoedsel. Hier ligt een onontgonnen terrein van wetenschappelijk onderzoek. Men denkt namelijk dat vitaminen uitsluitend materiële substanties zijn, maar het zijn lichtomzettingen met een stoffelijk uiterlijk. Veel van de informatie in vitaminen bevindt zich in een deel van het lichtspectrum dat momenteel niet gemeten wordt in de wetenschap. Pas wanneer de apparatuur verfijnder wordt en ook de ijlere materiële substanties kan meten, leren we meer over wat vitaminen zijn en wat voor invloed ze hebben op het lichaam. Ook is het zo dat potjesvoedsel teveel natrium, suiker en E-nummers bevat, vrij waardeloze stoffen, van voedingsoogpunt bekeken. Daarnaast bestaat er blikwaar. Dat is nog ongezonder dan voedsel uit een potje omdat de metalen wand oxideert en vrije radicalen in het eten terecht komen. Omdat dit te verhelpen bedachten fabrikanten het gebruik van een plastic wandbekleding. Dit plastic laat echter los; je eet gewoon plastic moleculen met allerlei schadelijke gevolgen. Lees er, meer over in het artikel ´blikwaar, een giftig gevaar´.

Als je vis wilt eten moet je dat gerust doen, niemand houd je tegen. / Bron: Elapied, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)Als je vis wilt eten moet je dat gerust doen, niemand houd je tegen. / Bron: Elapied, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)

Mythe 8: Vis is gezond

Vele instituten raadden het eten van vis aan. Maar in 2013 begonnen wetenschappers hun ogen verder te openen voor de negatieve gezondheidsaspecten van vis. Een onderzoeksteam van de Erasmus universiteit in Rotterdam zag dat zwangere vrouwen die vis en schelpdieren aten meer last hadden van eczeem en piepende ademhaling. Deze ontstekingsreacties worden veroorzaakt door het eten van vis,. De onderzoekers weten nog niet welke stoffen in vis slecht zijn voor de mens. In 2005 verscheen een Amerikaans onderzoek waaruit bleek dat in vis veel chromium, cadmium, lood, kwik en arsenicum zit. Dat zijn stuk voor stuk gifstoffen. Het zou kunnen zijn dat deze stoffen voor ongezonde gevolgen zorgen in het menselijk lichaam.

Mythe 9: Vet voedsel maakt je dik

Er zijn legio wetenschappelijke onderzoeken waaruit blijkt dat vet voedsel op zich niet leidt tot dik worden. Vetten worden erg snel verbrand en worden niet als lichaamsvet opgeslagen. Dat in tegenstelling tot wat mensen vanaf de jaren 50 van de 20e eeuw te horen kregen. In 2002 werd een Amerikaans onderzoek gepubliceerd wat gewoon zegt: ´Diëten met veel vet lijken niet de primaire oorzaak van de hoge prevalentie van overtollig lichaamsvet in onze maatschappij te zijn en vermindering van het eten van vet zal geen oplossing zijn´. Kortom: van vet word je niet dik!

Mythe 10: Van noten word je dik

Amerikaans onderzoek uit 2008 bekeek meerdere onderzoeken die zijn gedaan naar het eten van noten. Deze onderzoeken kenden een gemeenschappelijke factor; mensen die driemaal per week noten eten worden niet dikker maar vallen juist af. Hoe komt dat? Dat komt omdat verzadigde vetten gezond en niet dikmakend zijn en omdat er veel antioxidanten in noten zitten. Een belangrijke oorzaak van obesitas zijn ontstekingen op celniveau of laaggradige ontstekingen. Bovendien worden afvalstoffen opgeslagen in lichaamsvet, wat een reden kan zijn om in gewicht toe te nemen. Daardoor gaan noten op vier manieren het aanmaken van vetlagen tegen.
  1. De eerste manier is dat verzadigde vetten snel verteerd worden.
  2. De tweede manier is dat het antioxidantgehalte ertoe leidt dat afvalstoffen sneller kunnen worden waardoor de overbodige vetlagen afgebroken worden.
  3. De derde manier is dat er minder ontstekingen op celniveau in de darmen plaatsvinden waardoor het eten efficiënter verteerd wordt.
  4. De vierde manier is dat noten de maag goed vullen en ervoor zorgen dat je minder trek hebt in ongezonde tussendoortjes.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Vetten, vetzuren en hun functiesVetten, vetzuren en hun functiesVetten hebben, vooral de laatste jaren, een negatieve klank. Veel mensen zijn bezig met gezonde voeding en afvallen en v…
Uit welk voedsel haal ik mijn calorieën?Uit welk voedsel haal ik mijn calorieën?Je lichaam heeft een uitgebalanceerd dieet nodig om goed te functioneren. Als iets lekker is, is de verleiding groot er…
Verzadigde en onverzadigde vetzuren. Wat is het verschil?Verzadigde vetzuren en onverzadigde vetzuren staan tegenwoordig vermeldt op de verpakking van zowat alle voedingsmiddele…
Gezonde voedingUw spieren en botten bestaan uit actief, levend weefsel dat uw hele leven lang voortdurend wordt vernieuwd en hersteld o…
Eiwitrijk voedselEiwitrijk voedselWanneer u spieren wilt opbouwen of juist wilt afvallen, kan eiwitrijk voedsel u hier goed bij helpen. U lichaam heeft na…
Bronnen en referenties
  • Vlees is ongezond: http://www.cancerresearchuk.org/cancer-info/healthyliving/diet-healthy-eating-and-cancer/stats-evidence/diet-and-cancer-the-evidence
  • Suikier hebben we niet nodig: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2714381/
  • Eieren zijn wel gezond: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15640512
  • Melk is niet gezond: http://www.huffingtonpost.ca/2013/07/05/harvard-milk-study_n_3550063.html
  • Vis is niet gezond: http://www.huffingtonpost.ca/2013/07/05/harvard-milk-study_n_3550063.html
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16307983
  • Vet voedsel maakt je niet dik: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12566139
  • Noten maken je niet dik: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18716179
  • Foto´s: wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Johannes Vermeer, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Charles O'Rear, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Fabio Alessandro Locati, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Elapied, Wikimedia Commons (CC BY-SA-1.0)

Reageer op het artikel "10 mythen over voedsel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 29-09-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!