InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Genetische manipulatie met rijst komt niet van de grond

Genetische manipulatie met rijst komt niet van de grond

Ondanks dat wetenschappelijke tijdschriften, kranten, televisie en radio keer op keer genetische manipulatie willen promoten is het overgrote deel van de mensheid fel gekeerd tegen deze drastische vorm van menselijke inmenging in natuurlijke processen. Dat is logisch als je bedenkt dat de wetenschap wel meer gevaarlijke methoden heeft ontwikkeld zoals kernenergie die met fanfare en tromgeroffel zijn binnengehaald als ware het dé oplossing voor alle problemen van de mensheid. Men zegt dat het veilig is maar toch gebeuren er regelmatig gevaarlijke ongelukken waarvan we de gevolgen qua ernst en tijdsduur niet kunnen overzien. Datzelfde is eveneens te verwachten voor genetische manipulatie.
Mensen blijven liever gewone rijst kweken. / Bron: Ariful Islam, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Mensen blijven liever gewone rijst kweken. / Bron: Ariful Islam, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Inhoud:


Rijstmanipulatie als marketinginstrument

Een belangrijk wapen van de voorstanders van genetische manipulatie is ´Golden Rice´ of ´Gouden Rijst´. Dat is een marketingterm die is toegewezen aan genetisch gemanipuleerde rijst waarin genen van narcissen of mais is toegevoegd zodat de rijst een gelige kleur krijgt en het veel betacaroteen bevat. Betacaroteen wordt in het lichaam omgezet tot vitamine A. Wetenschappers claimen dat jaarlijks miljoenen kinderen een vitamine A-tekort hebben en dat dit kan worden tegen gegaan door het massaal kweken en eten van ´Gouden Rijst´. Deze genetische manipulatietechniek wordt vervolgens gelieerd aan het oplossen van het probleem van kindersterfte door armoede. Dat is een psychologisch verantwoorde manier om genetische manipulatie te promoten.

Genetische manipulatie is vooral commercieel interessant

Ingo Potrykus staat samen met Peter Beyer bekend als de uitvinder van deze met betacaroteen verrijkte rijstsoort. Potrykus is thans voorzitter van de Gouden Rijst Humaniteit Commissie en hij is voormalig professor in de plantwetenschappen van het Zwitserse federale instituut van technologie. Hij publiceerde zijn uitvinding in 1999. In die tijd was de wereld vol verwachting van de genentechnologie. Men dacht dat elke ziekte in de genen van mensen zaten en dat met behulp van genetische manipulatie allerlei problemen konden worden opgelost. Enige jaren later bleek dat genetische manipulatie vooral commercieel wordt gebruikt. Biotechnologiebedrijven zoals Syngenta en Monsanto creëren een plant die niet kan leven zonder bepaalde bestrijdingsmiddelen zoals RoundUp. Een boer of een tuinier die zulke zaden koopt is daarmee verplicht om ook zijn gewassen te bespuiten met allerlei chemische middelen. Daarnaast worden er vruchten en gewassen gecreëerd zonder reproductieve zaden zodat de boer of tuinier telkens weer is aangewezen op het kopen van nieuwe zaden van een bedrijf. Niet zo lang geleden konden boeren gewoon zaden van planten zelf bewaren om ze het volgende seizoen weer te gebruiken.

De gele rijst is genetisch gemanipuleerd. Je kunt ook witte rijst eenvoudig geel kleuren met een beetje saffraan. / Bron: International Rice Research Institute, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)De gele rijst is genetisch gemanipuleerd. Je kunt ook witte rijst eenvoudig geel kleuren met een beetje saffraan. / Bron: International Rice Research Institute, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)
Genetische manipulatie van gewassen is in feite een aanval op het kleinschalig biologisch-dynamisch tuinieren waarvan vele families, vooral in niet-westerse gebieden afhankelijk zijn.

Niemand wil genetisch gemanipuleerde rijst

Voorstanders van het gebruik van gouden rijst hebben in de wereld nauwelijks voet aan vaste grond gekregen, ondanks herhaaldelijke lovende publicaties in tijdschriften en andere media. Dat komt vooral omdat er nauwelijks een deficiëntie aan vitamine A is, of je moet dagelijks alleen maar rijst eten. Als je zoete aardappelen of wat bladgroenten eet, heb je al snel genoeg vitamine A binnen. Het eten van een paar stuks fruit per dag zorgt ook voor een goede inname van vitamine A. Potrykus zegt dat ze zich vooral richten op die mensen die te arm zijn om bladgroenten te kopen.

Alternatieve voor voedseltekorten

Omdat voedseltekorten in de wereld inderdaad een probleem zijn is het belangrijk dat er aandacht aan wordt besteed. In Afrika is de kennis doorgedrongen dat men cassavebladeren kan eten die veel vitamine A bevatten. In het vorige millennium gooiden de Afrikanen vaak cassavebladeren weg en at men alleen de wortels. Door het eten van cassavebladeren als groente is een groot deel van het nutriciëntietekort opgelost. Daarnaast is het voedselprobleem aangepakt door het op grotere schaal kweken van zoete aardappels. Hiermee is aangetoond dat de uitvinding om vitamine A houdende rijst te kweken overbodig is geworden.

De ware aard van genetische manipulatie

Een onderzoek van de Tufts Universiteit in Boston, in samenwerking met Chinese onderzoekers is gebeurd om aan te tonen dat de zogenoemde golden rijst vitamine A-tekorten kan aanvullen. Er is alleen een belangrijk probleem aan dit onderzoek: men heeft de deelnemers van het onderzoek verzuimd te melden dat men genetisch gemanipuleerde rijst aan het eten was. Omdat men aanvoelde dat een genetisch gemanipuleerd product heel gevoelig ligt, heeft men in de informatie aan de deelnemers de woorden ´genetische manipulatie´ geschrapt, waardoor het onderzoek zelf door de wetenschappelijke wereld als ´onethisch´ is bestempeld. Dat toont aan dat wetenschappers de wensen van mensen geheel negeren. Met een hautaine, arrogante houding van ´ons door mensen gemanipuleerde product is ongevaarlijk´ geeft men mensen een soort rijst waarvan vrijwel niemand het wil eten als men het wist dat het genetisch gemanipuleerd was. In China was men zeer geschokt dat niemand van de leraren, leerlingen en ouders die betrokken waren bij het onderzoek, wist dat het om genetische manipulatie-rijst ging. In 2012 zijn de belangrijkste verantwoordelijken voor het onderzoek ontslagen.

Het gevaar van genetische manipulatie

Genetisch gemanipuleerde gewassen hebben aangetoond dat ze zich zich verspreiden in de natuur. Dat levert een gevaar op waarvan we als mensheid de gevolgen niet kunnen overzien. Net als de moordenaarsbij, anthrax en allerlei ziekten die zijn ontwikkeld door wetenschappers is het zeer onverstandig om de wereld aan verdere experimenten bloot te stellen. Er zijn meer voorbeelden van wetenschap die overhaast is ingevoerd in het dagelijks gebruik. Om een klein voorbeeld te geven: het is inmiddels bekend dat antibiotica op korte termijn ziekten tegengaat maar op lange termijn juist ziekten en nieuwe ziekten veroorzaakt. Momenteel hebben steeds meer mensen last van voedselallergie, prikkelbaredarmsyndroom, ziekte van Crohn, candida en allerlei andere ziekten die direct kunnen worden gelinkt aan de ontdekking en het inzetten van antibiotica. Volgens een onderzoek draagt de meerderheid van de mensen op aarde bacteriën bij zich die resistent zijn tegen antibiotica; de mens is de bacteriebalans op de aarde aan het verstoren. Onze darmflora is een inwendig ecosysteem dat bij de meerderheid van de mensen uit balans is gebracht. Met andere woorden: er wordt eerst iets massaal en wereldwijd ingevoerd om vervolgens te constateren dat het allerlei negatieve gevolgen heeft. Het zit in de genen van mensen om genetische manipulatie niet zomaar in te voeren, enkele jaren nadat het is ontdekt; we hebben te veel slechte ervaringen achter de rug, zoals met kernenergie en antibiotica.

Wil je een proefkonijn zijn?

Om terug te komen op genetische manipulatie: uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat onze eigen lichaamscellen veranderen door het eten van voedsel. Dat betekent dus dat als we genetisch gemanipuleerd voedsel eten, onze cellen ook veranderen. De mensheid zit nu al met een stijgend probleem van verminderde spermakwaliteit en een enorm hoog aantal welvaartsziekten zoals kanker, obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten, ADHD en de ziekte van Crohn. De kans is aanwezig dat we op den duur zieker worden van genetisch gemanipuleerd voedsel. Dit momenteel toestaan zou een wereldwijd wetenschappelijk experiment betekenen. Wil jij een proefkonijn zijn?

Het ecosysteem verstoren

De vergelijking met antibiotica geldt ook voor genetische manipulatie. De gehele natuur is een subtiel werkend ecosysteem. Er is al aangetoond dat genetische manipulatie de natuur kan verstoren. Doordat naburige wilde planten ook genetisch veranderen. Genetische manipulatie blijkt zich te gedragen als een ´infectieuze ziekte´, net als de resistentie van bacteriën voor antibiotica. Het laatste dat de mens moet willen is een verstoring van zijn natuurlijk milieu. We zijn afhankelijk van de natuur in alle opzichten. Door rigoureus in te grijpen in natuurlijke processen creëren we geheid onvoorziene omstandigheden met potentieel dramatische gevolgen.

Onkruid wordt ook genetisch gemanipuleerd

In 2013 verscheen er een onderzoek waaruit blijkt dat planten die boeren als onkruid beschouwen genetisch veranderen door het planten van genetisch gemanipuleerde gewassen. Dat komt vooral omdat men deze gewassen moet bespuiten met pesticiden omdat ze anders niet goed groeien. De pesticiden veroorzaken de genetische verandering bij onkruid; sommige soorten onkruid worden resistent tegen pesticiden zoals RoundUp. Dat gebeurt op verschillende plekken in heel de wereld. Het is de vraag of we het als maatschappij wenselijk moeten achten dat in de slipstream van de genetische manipulatie-ontwikkelingen bestaande planten veranderen van DNA-structuur.

Alternatieve voor een goedkope, voedzame oplossingen

Kinderen gaan niet zozeer dood van een tekort aan voedsel als wel van onhygiënische omstandigheden. In de derde wereld zijn zeer veel krottenwijken waar honderden miljoenen mensen wonen zonder riool in zelf gebouwde huizen. Wie dit probleem wil oplossen door iedereen voortaan genetisch gemanipuleerde rijst te laten eten, gaat voorbij aan de wortel van het probleem: armoede en abdominale woonomstandigheden. Als wetenschappers echt kinderen willen helpen kunnen ze met betere plannen komen die voor iedereen makkelijk uitvoerbaar zijn. Hier volgen er een paar:
  • In elke stad staan bomen aan de kant van de weg. De weg is vaak in bezigt van de overheid. Deze bomen worden aangeplant door de overheid. Het zou van logisch inzicht getuigen om wegen te beplanten met eetbare bomen en gewassen.
  • In elke stad staan parken. Er zijn vele tropische bomen waarvan je de bladeren kunt eten als groente. Bijvoorbeeld van de papajaboom kun je de jonge bladeren opeten. De cassavestruik kun je tot een boom laten uitgroeien die voedzame bladeren oplevert. Verder kun je de baobabboombladeren opeten. Deze bomen zijn gemakkelijk in het onderhoud en leveren aldus vrijwel gratis voedsel aan hen die het willen plukken.
  • Een gevolg van armoede is te grote gezinnen. Dat heeft ermee te maken dat door onhygiënische omstandigheden kinderen sneller dood gaan aan ziekten en de ouders daardoor meer kinderen maken om ervan verzekerd te zijn dat er een paar blijven leven om hen in hun oude dag te voorzien. Wanneer de mensheid zou investeren in schonere steden, zou het probleem van kindersterfte voor een belangrijk deel opgelost zijn.
  • Tegenwoordig zijn er vele agrarische technieken waardoor je allerlei gewassen in en om je eigen huis kan groeien. Hydroponics, aquaponics, daktuinen, eetbare geveltuinen en binnenkweek zijn daar voorbeelden van. We zouden huizen zo kunnen bouwen dat één of meer van deze cultivatietechnieken worden geïntegreerd in woningen. Op deze manier kun je je eigen dak en muren als plaats van gewasvoorziening gebruiken.
© 2015 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Rijstgerechten uit andere culturenRijst kennen we al lang, maar de meeste mensen eten rijst op de traditionele manier. Toch zijn er veel rijstgerechten ui…
Gebakken rijst receptenGebakken rijst is wat minder bekend dan de traditionele gekookte rijst, maar absoluut niet minder lekker. Je ziet dan oo…
De voordelen en toepassingen van genetische modificatieDe voordelen en toepassingen van genetische modificatieBij genetische modificatie wordt de erfelijke achtergrond van een plant of dier veranderd. Dit kan verschillende voordel…
Rijst uit de wokRijst uit de wokRijst is lekker en gezond en wokken is gezond en handig opgeteld zijn dit dus heerlijke, gezonde gerechten die ook nog…
Sushi is ingeburgerdSushi is ingeburgerdWe kunnen rustig stellen dat Sushi inmiddels is ingeburgerd. Toch kopen velen van kost kant en klare sushi hapjes of gaa…
Bronnen en referenties
  • NewScientist 2 november 2013
  • http://www.npr.org/blogs/thesalt/2013/09/17/223382375/golden-rice-study-violated-ethical-rules-tufts-says
  • http://www.nature.com/news/china-sacks-officials-over-golden-rice-controversy-1.11998
  • Onkruid verandert door genetische manipulatie van gewassen: http://www.nature.com/news/case-studies-a-hard-look-at-gm-crops-1.12907
  • Foto´s: Publiek domein
  • Afbeelding bron 1: Ariful Islam, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: International Rice Research Institute, Wikimedia Commons (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Genetische manipulatie met rijst komt niet van de grond"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 17-03-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!