InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Antioxidanten in voeding: bescherming tegen vrije radicalen

Antioxidanten in voeding: bescherming tegen vrije radicalen

Antioxidanten in voeding: bescherming tegen vrije radicalen Antioxidanten vervullen een erg belangrijke rol in het menselijk lichaam, en dit doordat ze de negatieve invloed van de zogenaamde vrije radicalen tegengaan. De wisselwerking tussen deze twee stoffen treedt op tijdens het proces van oxidatie. Wanneer er bij dit oxidatieproces een evenwicht aanwezig is tussen antioxidanten en vrije radicalen is er geen gevaar voor de gezondheid. Wanneer vrije radicalen echter de bovenhand halen op de antioxidanten is het evenwicht tussen deze twee stoffen verstoord en spreekt men van oxidatieve stress. In dat geval is de kans op ziektes en gezondheidsproblemen groter. Een gezonde levenswijze kan helpen om het aantal vrije radicalen te beperken, waarbij je de nadruk moet leggen op gezonde voeding als groenten en fruit. Daarnaast kan je antioxidanten ook terugvinden in kruiden, chocolade, roggebrood en thee. Op welke manier kan je je lichaam nog zoal ondersteunen bij de bescherming tegen vrije radicalen?

Wat is oxidatie?

Algemeen

Oxidatie betekent letterlijk: zich met zuurstof verbinden. Oxidatie is een chemisch proces waarbij zuurstof inwerkt op objecten en stoffen, wat tot gevolg heeft dat deze beschadigd geraken en geleidelijk aan vergaan. Een voorbeeld hiervan is roest, waarbij na verloop van tijd schade optreedt aan ijzer. Ook het bruin worden en rotten van een opengesneden vrucht is een voorbeeld van oxidatie. Om voedingsmiddelen te beschermen tegen bederf worden er dan ook antioxidanten aan toegevoegd. Deze antioxidanten worden bij de lijst van ingrediënten op het etiket van het betreffende product aangeduid met een 'E'-nummer.

Lichaam

Maar ook in het menselijk lichaam treedt een oxidatieproces op. Zo moet het lichaam zuurstof gebruiken om te functioneren, denk hierbij bijvoorbeeld aan het verteren van voedsel of het leveren van fysieke inspanningen. Een goed voorbeeld van oxidatie in het lichaam is het verouderen van de huid. Door in contact te komen met zuurstof zal de kwaliteit van de huid geleidelijk aan verminderen en zal je daar sporen van kunnen zien: denk aan rimpels, huidvlekken, verzakking van de huid, enz.

Wat zijn antioxidanten?

In het bovenvermelde proces van oxidatie spelen antioxidanten en vrije radicalen een belangrijke rol. Vrije radicalen is geen naam van een politieke groepering, maar van afvalstoffen die bij oxidatie vrijkomen en schade kunnen aanrichten aan het lichaam. Deze vrije radicalen worden echter bestreden en aangevallen door antioxidanten. Antioxidant: zoals de naam al zegt werken deze stoffen tegen oxidatie. Antioxidanten beperken de schade van oxidatie zodat er een soort van evenwicht ontstaat. Het is pas wanneer vrije radicalen de bovenhand halen dat er schade kan optreden aan cellen en weefsels. In dat geval spreekt men van oxidatieve stress en is de kans op ziektes en gezondheidsproblemen groter. Vrije radicalen kunnen echter ook een gunstige functie hebben voor het lichaam omwille van het feit dat ze schadelijke bacteriën bestrijden.

Hoe vrije radicalen tegengaan?

Een gezonde levenswijze is noodzakelijk om het aantal vrije radicalen in het lichaam te beperken zodat er minder kans is op gezondheidsproblemen. Zo ligt het aantal vrije radicalen bijvoorbeeld hoger wanneer je rookt of wanneer je je lichaam langdurig blootstelt aan zonlicht. Ook het gebruik van alcohol verhoogt de hoeveelheid vrije radicalen in het lichaam. Door je alcoholgebruik te beperken, niet te roken en niet te overdrijven met zonnebaden kan je je lichaam dus helpen om te zorgen voor een evenwicht tussen vrije radicalen en antioxidanten.

Antioxidanten in voeding

De functie van antioxidanten is dus het aanvallen van vrije radicalen, wat in feite een normaal biologisch proces is. Je kan de antioxidanten in hun werking ondersteunen door meer voeding tot je te nemen die antioxidanten bevat. Antioxidanten komen vooral voor in vitaminen en mineralen, zoals vitamine C, vitamine E, zink, mangaan, bètacaroteen en selenium. Wil je voedsel eten dat veel antioxidanten bevat om je lichaam te helpen in de strijd tegen vrije radicalen, dan heb je de keuze uit groenten, fruit, granen, kruiden en andere voedingsmiddelen. Onderstaande lijst is niet exhaustief maar geeft je toch al een goed overzicht van voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten.

Groenten

  • wortel
  • tomaat
  • broccoli
  • paprika
  • look
  • biet
  • ui
  • bloemkool
  • komkommer
  • aubergine

Fruit

  • citroen
  • limoen
  • braambes
  • mango
  • banaan
  • kiwi
  • abrikoos
  • ananas

Kruiden

  • kruidnagel
  • cacao
  • chilipeper
  • kurkuma
  • gember
  • galanga
  • vanille
  • basilicum
  • oregano
  • tijm
  • koriander
  • kaneel
  • zwarte peper

Andere

  • volkoren granen
  • chocolade
  • noten
  • groene thee
  • zwarte thee
  • witte thee
  • roggebrood

Supplementen met antioxidanten

Controverse

In principe beschikt je lichaam over voldoende antioxidanten als je gezond en evenwichtig eet, met vooral de nadruk op groenten en fruit. Heb je het moeilijk om een evenwichtig voedingspatroon aan te houden en denk je niet voldoende antioxidanten op te nemen uit voeding, dan kan je extra supplementen innemen. In sommige gevallen kan de inname van supplementen met antioxidanten het lichaam helpen ondersteunen in haar strijd tegen vrije radicalen. Supplementen met antioxidanten zijn anno 2018 echter aan kritiek en controverse onderhevig omdat men het positieve effect voor de gezondheid nooit op wetenschappelijke en consistente wijze heeft kunnen aantonen.

Advies

Bij een te hoge inname van deze supplementen kan er bovendien een tegenovergesteld effect optreden en kan er schade voor de gezondheid optreden. Het is dus onjuist om te denken dat een hoge inname van supplementen met antioxidanten je kan beschermen tegen ziektes als kanker, of dat je hierdoor langer kan leven. Een toepasselijke uitdrukking is hier: "overdaad schaadt". In ieder geval is het aangeraden om eerst advies aan je arts of apotheker te vragen voordat je begint met het innemen van supplementen met antioxidanten.

Lees verder

© 2018 Verdanov, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Waarom superfoods gezond zijn: AntioxidantenWaarom superfoods gezond zijn: AntioxidantenAntioxidanten, een term die je tegenwoordig steeds meer hoort als het om gezonde voeding gaat. Het is een term die je oo…
Antioxidanten: Een noodzaak voor de gezondheidAntioxidanten: Een noodzaak voor de gezondheidAntioxidanten zijn een verzameling van stoffen die je kunt vinden in gezonde voeding zoals bijv. groenten, fruit en note…
Antioxidanten om jong te blijven?Antioxidanten om jong te blijven?Jong van lichaam en jong van geest. Iets wat we allemaal willen blijven. Lonkend naar die eeuwige jeugd smeren we dus me…
Twijfels over het nut van extra antioxidantenTwijfels over het nut van extra antioxidantenVeel mensen slikken extra vitaminen en drinken fruitdrankjes met toegevoegde antioxidanten. Maar er zijn twijfels of dit…
Antioxidanten en vrije radicalen - Gevolgen voor het lichaamAntioxidanten en vrije radicalen - Gevolgen voor het lichaamAntioxidanten zijn belangrijk voor de gezondheid. Anti-oxidanten beletten dat vrije radicalen schade aanrichten en anti-…
Bronnen en referenties
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Antioxidant
  • https://www.flinndal.be/blog/top-10-groenten-met-veel-antioxidanten
  • https://www.flinndal.be/blog/antioxidanten-de-bewakers-van-ons-lichaam
  • https://www.kanker.be/nieuws/antioxidanten-niet-langer-wapen-tegen-kanker
  • https://www.fit.nl/voeding/voedingstheorie/effect-antioxidanten
  • http://www.robkalmeijer.nl/voedingsleer/nutrienten/anti-oxidanten/index.htm
  • http://byebyecheeseburger.be/orac-voeding-met-de-meeste-antioxidanten/
  • https://www.redsect.nl/voeding/eten-en-drinken/50-de-6-gezondste-theesoorten
  • https://www.gezondheidsplein.nl/dossiers/antioxidanten-en-vrije-radicalen/overzicht-antioxidanten-in-voeding/item118684
  • https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/antioxidanten.aspx
  • https://www.optimalegezondheid.com/vrije-radicalen/
  • https://gezondidee.mumc.nl/9-weetjes-over-antioxidanten (bronnen geraadpleegd op 28/08/2018).

Reageer op het artikel "Antioxidanten in voeding: bescherming tegen vrije radicalen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Verdanov
Gepubliceerd: 28-08-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Special: Voedingstips
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!