InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Leven > Wat is orgaandonatie?

Wat is orgaandonatie?

Wat is orgaandonatie? Momenteel wordt er weer veel in de media gesproken over donor worden, ja of nee. Er zijn wachtlijsten, waarop ruim 1400 patiënten staan die wachten op een orgaan van iemand anders, zodat ze zelf weer een toekomst hebben. Dit orgaan komt meestal van mensen die zijn overleden. In een enkel geval kan je een orgaan krijgen van een mens die nog in leven is.

Hoe is het begonnen?

Sinds 1998 bestaat de wet van orgaandonatie. Vanaf de leeftijd van twaalf jaar, kun je je laten registreren als donor. Is een patiënt jonger dan twaalf jaar, dan zullen de ouders of voogd moeten beslissen of de organen en/of weefsel van het kind gedoneerd mogen worden. Maar als de ouders onderling een andere mening hebben, gaat de donatie niet door.

Wat er gedoneerd kan worden, hangt sterk af van de conditie van de patiënt, de plaats van overlijden en de kwaliteit van de organen. Als iemand kunstmatig in leven wordt gehouden op de afdeling intensive care, worden de organen en weefsels van bloed voorzien, voordat deze uitgenomen worden voor transplantatie. En bij een bloedvergiftiging, ook wel sepsis genoemd, het HIV virus of een recente tatoeage of piercing, kan er niet gedoneerd worden.

Levende donoren

Omdat de wachtlijst voor hersendode donoren steeds langer wordt, kun je ook een levende donor worden. Je kunt bijvoorbeeld voor een familielid een nier doneren, omdat familieleden genetisch op elkaar lijken. Een mens kan wel met één nier leven. Er zitten natuurlijk wel ethische vraagstukken aan vast. Zijn er meerdere nierpatiënten in de familie, aan wie ga je doneren? Wil je wel doneren, want je kunt er ook heel erg tegenop zien. Daarnaast zitten er natuurlijk ook wel enige risico's aan vast, al zijn ze niet heel groot.

Hoe gaat een dergelijke donatie en transplantatie in zijn werk?

Bij de patiënt die hersendood is en gaat doneren, worden na de vastgestelde dood binnen vier tot twaalf uur geopereerd. Het ligt eraan welke organen worden uitgenomen. Sommige organen moeten binnen vijf uur worden uitgenomen. Vervolgens gaan de organen naar het ziekenhuis waar de ontvanger van de organen al op de operatietafel ligt, zodat de organen zo kort mogelijk "buiten werking" zijn. Bij de hele procedure zijn diverse disciplines betrokken, namelijk de arts, de verpleegkundige, het uitnameteam en de transplantatiecoördinator.

De ontvanger heeft nog een hele behandeling te gaan na de operatie. Want het nieuwe orgaan kan heel makkelijk door het lichaam worden afgestoten. Daarom krijgt deze patiënt zware medicatie om het eigen afweersysteem stil te leggen, zodat het zich niet tegen het nieuwe orgaan keert. Het risico hiervan is dat de weerstand dus heel laag is en de kans op een ziekenhuisopname bij een opgelopen verkoudheid of griep is groot.

Contact tussen nabestaanden en ontvanger

De ontvanger heeft een grote kans om gezond te worden en gelukkig verder te leven. De nabestaanden hebben verdriet. Verschillende emoties die erg tegenstrijdig zijn. Daarom worden er ook geen gegevens verstrekt door het ziekenhuis naar de beide partijen toe. Mocht de ontvanger graag een bedankbrief willen sturen en de nabestaanden staan hiervoor open, dan kan dit wel. Daarnaast mogen de nabestaanden weten wat bijvoorbeeld de leeftijd en geslacht is van de ontvanger. Er worden geen persoonlijke gegevens vrijgegeven. Wel zijn ontvanger en nabestaanden vrij om zelf op zoek te gaan naar elkaar.

Leeftijd van donoren

Zoals eerder gezegd moeten ouders of voogd van een kind, jonger dan twaalf jaar, beslissen over orgaan en/of weefseldonatie. Voor elk orgaan staat weer een ander maximum leeftijd voor donatie. Een hart van een patiënt van tachtig is niet meer geschikt om te doneren, maar misschien zijn andere organen of weefsels nog wel geschikt, zoals de hoornvliezen. Registreren als donor is dus altijd goed. Weefsels doneren mag pas vanaf je twintigste jaar. Maar botweefsel al vanaf je zeventiende.

Hoe gaat het met afscheid nemen en de begrafenis?

De nabestaanden hebben ruim de tijd om afscheid te nemen, want de operatie voor het uitnemen van de organen kan nog wel een paar uur uitgesteld worden. Het hele proces gebeurt met veel respect. Er wordt altijd zo gewerkt, dat er niets te zien is als de overledene is opgebaard. Daarom zal er ook geen huid van gezicht, hals en handen worden getransplanteerd. Meestal wordt de huid van de rug en achterkant van de benen gebruikt voor donatie. De begrafenis hoeft ook niet uitgesteld te worden. De patiënt is hooguit een halve dag langer in het ziekenhuis. Wel kan door bloedverlies de huid van de opgebaarde overledene bleker zien.

Hoe gaat het registeren?

Er zijn vier mogelijkheden:
  1. Wel donor worden. Wil je dat er bepaalde organen of weefsels niet gebruikt worden, dan kun je dit aangeven.
  2. Een specifiek persoon mag de beslissing nemen. Deze is vooraf door jezelf aangewezen.
  3. De nabestaanden mogen de beslissing maken.
  4. Je mag je registratie altijd wijzigen of annuleren. Zo vaak je wilt.
© 2012 - 2019 Lotjetikt, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Mag een moslim orgaandonor zijnMag een moslim orgaandonor zijnOrgaandonatie is vaak een gevoelig onderwerp bij moslims. De regels rondom orgaandonatie binnen de islam zijn immers nie…
Donor worden: ja of nee?Donor worden: ja of nee?Voor sommigen is de keuze om wel of geen donor te worden gauw gemaakt. Voor anderen is dit best een lastige keuze. Voord…
Donor Donorregistratie & DonorcodicilDonor Donorregistratie & DonorcodicilDonor worden en Donorregistratie. Wel van plan om donor te worden, maar kom je er niet toe om tot donorregistratie over…
Orgaandonatie (het weggeven van organen)Orgaandonatie (het weggeven van organen)Het woord donor kan verschillende betekenissen hebben, zoals iemand die geld ter beschikking stelt, iemand die bloed ter…
Orgaandonatie bij leven, de voorwaarden en soorten donatiesOrgaandonatie bij leven, de voorwaarden en soorten donatiesTegenwoordig zijn veel mensen orgaandonor. Ze hebben zich ingeschreven in het donorregister om een of meerdere organen a…
Bronnen en referenties
  • Rijksoverheid.
  • Lindeboom instituut.
  • Nederlandse Transplantatie Stichting.

Reageer op het artikel "Wat is orgaandonatie?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Lotjetikt
Gepubliceerd: 25-10-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Leven
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!