InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Leven > Xenotransplantatie: een alternatief voor donororganen

Xenotransplantatie: een alternatief voor donororganen

Xenotransplantatie: een alternatief voor donororganen Als iemand een donororgaan nodig heeft, dan is dat omdat het orgaan van deze persoon niet meer goed kan functioneren. Er zijn honderden mensen in Nederland die een nieuw orgaan of weefsel nodig hebben, echter iedere jaar overlijdt een deel van deze mensen wegens een structureel tekort aan orgaan donoren. Dit orgaan is nu nog afkomstig van een mens, maar dat kan veranderen. Wetenschappers hebben een alternatieve methode om meer orgaandonoren te krijgen, namelijk xenotransplantatie. Xenotransplantatie houdt in dat een orgaan van de ene soort wordt getransplanteerd naar een compleet andere soort. In dit geval houdt dat in dat een orgaan van een dier getransplanteerd wordt in het lichaam van een mens.

Een beknopte geschiedenis van Xenotransplantatie

Het oudste voorbeeld dat bekend is van xenotransplantatie vond plaats in de 17e eeuw. Jean Baptiste Denis poogde toentertijd transfusies van dierenbloed bij de mens. De resultaten waren niet succesvol, en als gevolg werd xenotransplantatie verboden in Frankrijk. In de 19de eeuw werden transplantaties van dierenhuid uitgevoerd, waarvan kikkers de meest populaire donoren waren. Na de baanbrekende chirurgische ontdekking van Dr. Alexis Carrel, namelijk zijn techniek de directe vaatanastomose (hierdoor werd het mogelijk om organen met een eigen aan- en afvoerend bloedvat te transplanteren in het menselijk lichaam), werden tal van pogingen in de 20ste eeuw gedaan om niet-menselijke primatenorganen te transplanteren in het menselijke lichaam. Een voorbeeld hiervan was Reemtsma's poging in 1963-1964. Toentertijd vonden er maar een geringe aantal niertransplantaties plaats en was er nog geen sprake van nierdialyse. Hij besloot om bij 13 van zijn patiënten chimpanseenieren te transplanteren. Hoewel er bij twaalf van zijn patiënten binnen twee maanden sprake was van afstoting van de organen of complicaties, leefde een patiënt van Reetsma negen maanden lang, totdat hij overleed vanwege een elektrolyt verstoring. Autopsie toonde aan dat het niet lag aan de chimpanseenier.

Afstotingsgevaar

Xenotransplantatie zou een mogelijke oplossing kunnen zijn voor het grote tekort aan organen en weefsels. Echter voordat xenotransplantatie succesvol zou kunnen worden, moeten wetenschappers een manier vinden om het vermogen van het menselijk lichaam om dierlijke organen af te stoten te blokkeren. Bij de orgaantransplantaties van mens op mens hebben de ontvangers van een donororgaan momenteel al een grote kans op afstotingsgevaar. De afstoting van het orgaan door het lichaam komt door het HLA-systeem (Human Leucocyte Antigens). Dit zijn de weefselkenmerken van de mens. Dit HLA-systeem is voor ieder mens anders en het is erfelijk bepaald. Er is minder kans op afstotingsverschijnselen als de HLA-groepen van de donor en de ontvanger bij elkaar passen. Als wel moeten wetenschappers werkwijzen ontwikkelen om dierlijke virussen, die mogelijk door deze organen het menselijk lichaam kunnen binnentreden, volledig te blokkeren.

Het donor dier varken

Het meeste onderzoek gericht op xenotransplantatie voor menselijk gebruik richt zich op het varken. Organen van varkens zijn qua grootte en fysiologische karakteristieken zeer geschikt en daarnaast kunnen varkens snel gefokt worden. In vergelijking met primaten zijn varkens geen potentiële dragers van gevreesde ziektes zoals het AIDS virus, echter dit betekent niet dat er bepaalde varkensvirussen zoals het griepvirus zijn die fataal voor de mens kunnen zijn. Ten slotte wordt er geconstateerd dat het risico op overdacht van fatale virussen en ziektekiemen procentueel minimaler is bij het gebruik van varkensorganen.

Een mogelijk toekomstige alternatief

Met de komst van onder andere genetische manipulatie, kloneringtechnieken en andere wetenschappelijke ontwikkelingen is er in de afgelopen jaren veel vooruitgang geboekt op het gebied van xenotransplantatie. In augustus 2014 werd er gerapporteerd dat wetenschappers succesvol genetische gemanipuleerde varkensharten hadden getransplanteerd in bavianenbuiken. De harten hebben dit voor meer dan één jaar kunnen overleven, wat een verdubbeling van vorige experimenten was. De belemmeringen voor xenotransplantatie zijn momenteel aanzienlijk, maar de klinische toepassing van dierlijke organen of weefsel lijkt een reëel toekomstperspectief.
© 2014 - 2019 Fenrir, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Mag een moslim orgaandonor zijnMag een moslim orgaandonor zijnOrgaandonatie is vaak een gevoelig onderwerp bij moslims. De regels rondom orgaandonatie binnen de islam zijn immers nie…
OrgaantransplantatieJaarlijks worden er levens gered door middel van orgaantransplantatie. Maar dit kunnen er veel meer zijn. Niet iedereen…
Orgaandonatie: Hindoeisme en karma en de verkoop van organenIemand die zijn organen niet wil afstaan lijkt een egoïst. Althans als je de fora over dit onderwerp leest. Maar orgaand…
Xenotransplantatie, een kwestie op leven en dood?Robert, een nu 26 jarige man, werd op zijn 17de met spoed opgenomen in het ziekenhuis. Zijn lever bleek in hoog tempo af…
Donor worden: ja of nee?Donor worden: ja of nee?Voor sommigen is de keuze om wel of geen donor te worden gauw gemaakt. Voor anderen is dit best een lastige keuze. Voord…
Bronnen en referenties
  • http://www.sciencedaily.com/releases/2014/08/140818113430.htm
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3246856/

Reageer op het artikel "Xenotransplantatie: een alternatief voor donororganen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Fenrir
Laatste update: 29-05-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Leven
Bronnen en referenties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!